I PKN 74/97

Sąd Najwyższy1997-04-09
SAOSPracystosunek pracyŚrednianajwyższy
urlop wychowawczyzmiana stanowiska pracynierównorzędne stanowiskoporzucenie pracykasacjaSąd Najwyższyprawo pracy

Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego szpitala, potwierdzając, że powódka nie porzuciła pracy, a powierzenie jej stanowiska nierównorzędnego po urlopie wychowawczym było niezgodne z prawem.

Powódka, lekarz, po urlopie wychowawczym została przez pracodawcę skierowana do pracy w Dziale Pomocy Doraźnej, co uznała za tymczasowe oddelegowanie. Po powrocie na swoje poprzednie stanowisko w Przychodni Dermatologicznej, pracodawca uznał to za porzucenie pracy. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie, a Sąd Wojewódzki przywrócił powódkę do pracy, uznając, że nowe stanowisko nie było równorzędne. Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego, podkreślając, że powierzenie pracy na nierównorzędnym stanowisku po urlopie wychowawczym jest ograniczone czasowo i wymaga zgody pracownika.

Sprawa dotyczyła powództwa Mirosławy K. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu w P. o przywrócenie do pracy, ustalenie i zapłatę. Powódka, po ukończeniu specjalizacji podczas urlopu wychowawczego, została skierowana do pracy w Dziale Pomocy Doraźnej, co uznała za tymczasowe oddelegowanie. Po powrocie z urlopu, bez uzgodnienia z pracodawcą, wróciła na swoje poprzednie stanowisko asystenta w Wojewódzkiej Przychodni Dermatologicznej. Pracodawca uznał to za porzucenie pracy. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie, ale oddalił powództwo o przywrócenie do pracy, uznając powódkę za niecelową. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, uwzględniając rewizję powódki, przywrócił ją do pracy na poprzednim stanowisku i zasądził wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Sąd II instancji uznał, że stanowisko w Dziale Pomocy Doraźnej nie było równorzędne z pracą w Przychodni Dermatologicznej, a zachowanie powódki nie stanowiło porzucenia pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego, stwierdzając, że powierzenie lekarzowi pracy na nierównorzędnym stanowisku po urlopie wychowawczym jest ograniczone do trzech miesięcy w roku i nie może być stałe. Sąd podkreślił, że wysokość wynagrodzenia nie przesądza o równorzędności stanowisk, a naruszenie art. 8 Kodeksu pracy nie jest podstawą do ustania stosunku pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powierzenie pracy na nierównorzędnym stanowisku po urlopie wychowawczym jest ograniczone czasowo (trzy miesiące w roku) i nie może być stałe bez zgody pracownika. Zachowanie pracownika w takiej sytuacji nie jest porzuceniem pracy.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia dotyczące powierzania pracy lekarzom w zakładach służby zdrowia ograniczają możliwość stałego powierzania pracy na nierównorzędnym stanowisku. Wysokość wynagrodzenia nie przesądza o równorzędności stanowisk. Odmowa podjęcia pracy na nierównorzędnym stanowisku, jeśli pracownik jest przekonany o naruszeniu jego praw, nie jest porzuceniem pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Mirosława K.

Strony

NazwaTypRola
Mirosława K.osoba_fizycznapowódka
Wojewódzki Szpital Zespolony w P.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych obowiązków i uprawnień pracowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia art. § 8 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Można powierzyć lekarzowi wykonywanie pracy nie przewidzianej w umowie przez trzy miesiące w ciągu roku. Nie uprawnia to do stałego powierzania pracy na stanowisku nierównorzędnym.

Pomocnicze

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Nie może być podstawą rozwiązania stosunku pracy.

k.p. art. 65

Kodeks pracy

Przepis dotyczący porzucenia pracy (obowiązujący do 1 czerwca 1996 r.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych art. § 17

Dotyczy zatrudnienia w czasie urlopu wychowawczego.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 2 lipca 1992 r.

Dotyczy dodatku za pracę w zespole wyjazdowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stanowisko w Dziale Pomocy Doraźnej nie było równorzędne ze stanowiskiem w Przychodni Dermatologicznej. Powierzenie pracy na nierównorzędnym stanowisku po urlopie wychowawczym jest ograniczone czasowo i wymaga zgody pracownika. Zachowanie powódki nie spełniało przesłanek porzucenia pracy. Art. 8 Kodeksu pracy nie jest podstawą do rozwiązania stosunku pracy.

Odrzucone argumenty

Powódka porzuciła pracę, wracając na poprzednie stanowisko bez zgody pracodawcy. Powierzenie pracy w Dziale Pomocy Doraźnej było zgodne z prawem i potrzebami zakładu. Zachowanie powódki naruszało zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa (art. 8 KP).

Godne uwagi sformułowania

Z przepisu tego nie wynika uprawnienie do polecenia stałego wykonywania pracy na stanowisku nierównorzędnym z poprzednim. W zachowaniu powódki Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek uzasadniających przyjęcie, iż porzuciła ona pracę. Stanowisko pracy w Dziale Pomocy Doraźnej nie jest równorzędne ze stanowiskiem w Wojewódzkiej Przychodni Dermatologicznej. Wysokość wynagrodzenia nie przesądza o równorzędności. Zachowanie powódki zostało ocenione przez pozwanego jako porzucenie pracy (art. 65 KP obowiązujący do 1 czerwca 1996 r.).

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący-sprawozdawca

Roman Kuczyński

sędzia SN

Maria Mańkowska

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powierzania pracy na nierównorzędnych stanowiskach po urlopie wychowawczym oraz definicji porzucenia pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zatrudnienia w zakładach służby zdrowia i sytuacji po urlopie wychowawczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie stanowiska pracy i konsekwencje powierzania pracy nierównorzędnej, co jest częstym problemem w relacjach pracowniczych.

Czy powrót na swoje stanowisko po urlopie wychowawczym to porzucenie pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

odszkodowanie: 3285 PLN

wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 3285 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 9 kwietnia 1997 r. I PKN 74/97 Na podstawie przepisu § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Mi- nistrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych obowiązków i uprawnień pracowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia (Dz.U. Nr 51, poz. 326 ze zm.) można powierzyć lekarzowi wykonywanie pracy nie przewidzianej w umowie przez trzy miesiące w ciągu roku. Z przepisu tego nie wynika uprawnienie do polecenia stałego wykonywania pracy na stanowisku nierównorzędnym z poprzednim. Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1997 r. sprawy z powództwa Mirosławy K. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu w P. o przywrócenie do pracy, ustalenie i zapłatę, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Mirosława K. wniosła o przywrócenie jej do pracy w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w P. i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa twierdząc, że powódka porzuciła pracę. Wyrokiem z 11 kwietnia 1996 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Pile zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3285 zł tytułem odszkodowania, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Sąd I instancji ustalił, że powódka pracowała u pozwanego od 1985 r., przy czym od 1993 r. w Wojewódzkiej Przychodni Dermatologicznej, gdzie rozpoczęła II stopień specjalizacji z dermatologii. Od maja 1994 r. do 30 kwietnia 1995 r. powódka przebywała na urlopie wychowawczym i w tym czasie ukończyła specjalizację. Po powrocie z urlopu wychowawczego powódka została zatrudniona przez pracodawcę w Dziale Pomocy Doraźnej, co potraktowała jako tymczasowe oddelegowanie, po upływie którego wróciła - bez uzgodnienia z pracodawcą - na stanowisko asystenta w Wojewódzkiej Przychodni Dermatologicznej, tj. na stanowisko zajmowane przez urlopem. Takie zachowanie powódki pozwany uznał za porzucenie pracy z dniem 12 grudnia 1995 r. Sąd Rejonowy uznał, że zatrudnienie powódki w Dziale Pomocy Doraźnej za wynagrodzeniem nie niższym od pobieranego przed urlopem wychowawczym było zgodne z dyspozycją § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (jednolity tekst: Dz. U. z 1990 r. Nr 76, poz. 454 ze zm.). W zachowaniu powódki Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek uzasadniających przyjęcie, iż porzuciła ona pracę. Sąd uznał jednakże za niecelowe przywrócenie jej do pracy, ponieważ oświadczyła ona, że nie godzi się wrócić do pracy na stanowisku starszego asystenta w Dziale Pomocy Doraźnej, a pracodawca oświadczył, że nie widzi możliwości współpracy z powódką. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, po roz- poznaniu rewizji obu stron od omówionego wyroku, w uwzględnieniu rewizji powódki wyrokiem z 23 sierpnia 1996 r. zmienił ten wyrok i przywrócił powódkę do pracy w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w P. na stanowisku starszego asystenta w Woje- wódzkiej Przychodni Dermatologicznej w P. i zasądził na jej rzecz kwotę 3285 zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Rewizja pozwanego została oddalona. Sąd Wojewódzki doszedł do przekonania, że stanowisko pracy w Dziale Pomocy Doraźnej nie jest równorzędne ze stanowiskiem w Wojewódzkiej Przychodni Dermatologicznej, które powódka zajmowała przed urlopem wychowawczym. Praca w Przychodni wymaga wyższych kwalifikacji, jest świadczona na miejscu w Przychodni, inne jest usytuowanie tych stanowisk w strukturze organizacyjnej zakładu. O różnicach świadczy 30% dodatek, który przysługuje pracownikom zatrudnionym w Dziale Pomocy Doraźnej z tytułu ciężkich warunków pracy. Oddalając rewizję pozwanego Sąd II instancji podzielił pogląd Sądu Rejonowego co do tego, że powódka stawiając się do pracy, lecz odmawiając wykonywania pracy na stanowisku wskazanym przez pracodawcę, nie porzuciła pracy. Pozwany wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu. Zarzucił "naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej ocenie dowodów, w szczególności uznanie, że stanowisko lekarza st. asystenta w Dziale Pomocy Doraźnej nie jest równorzędne ze stanowiskiem pracy poprzednio zajmowanym przez powódkę (lekarz, asystent Wojewódzkiej Przychodni Dermatologicznej) oraz całkowite pominięcie przez Sąd II instancji specyfiki zawodu lekarza uprawniającej kierownika zakładu służby zdrowia do powierzenia, w razie potrzeb zakładu pracy, pracownikowi-lekarzowi wykonywanie zadań w różnych komórkach organizacyjnych danego zakładu służby zdrowia, nawet poza miejscem zamieszkania (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie niektórych obowiązków i uprawnień pracowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia - Dz. U. Nr 31, poz. 326 z 1974 r. ze zm.)" (powinno być: Dz. U. Nr 51, poz. 326 ze zm.). W uzasadnieniu kasacji stwierdzono, że Sąd błędnie przyjął, iż 30% dodatek przysługuje z tytułu ciężkich warunków pracy, a tymczasem w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 2 lipca 1992 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 279 ze zm.), przysługuje on za pracę w zespole wyjazdowym. W uzasadnieniu wskazano też, że działanie powódki polegające na świadczeniu pracy wbrew potrzebom kadrowym pozwanego, było naganne i dezorganizowało pracę specyficznego zakładu pracy, jakim jest szpital oraz w pełni wyczerpało dyspozycję art. 8 Kodeksu pracy, a Sąd II instancji zajmując odmienne stanowisko rażąco naruszył ten przepis prawa. Pozwany wniósł o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Poznaniu z 23 sierpnia 1996 r. w całości oraz o zmianę wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Pile w pkt 1 i oddalenie powództwa. Powódka wniosła o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnoszący kasację winien przytoczyć podstawy kasacji i ich uzasadnienie (art. 393 3 KPC). Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu przepisów prawa, których naruszenie zarzuca skarżący. W kasacji wniesionej przez pełnomocnika pozwanego - radcę prawnego zarzucono "naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej ocenie dowodów". Wskazano dalej, że Sąd Wojewódzki naruszył § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych obo- wiązków i uprawnień pracowników zatrudnionych w zakładach służby zdrowia (Dz. U. Nr 51, poz. 326 ze zm.) i art. 8 KP. Przyjmując, że przytoczenie podstaw kasacji może mieć miejsce również w jej uzasadnieniu, a nie tylko, w tzw. petitum. Sąd Najwyższy był w myśl art. 393 11 KPC związany tymi podstawami (granicami) kasacji, które zostały w niej przytoczone. Sąd Najwyższy przyjął zatem, że podstawę kasacji stanowi naruszenie prawa materialnego - wymienionych dwóch przepisów, zaś sformułowanie że naruszenie prawa materialnego polegać miałoby na błędnej ocenie dowodów, należy traktować jako niefortunny zwrot, skoro nie sformułowano zarzutu naruszenia przepisu (przepisów) prawa procesowego, odnoszącego się do oceny dowodów. Zdaniem Sądu Najwyższego, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Poznaniu w zaskarżonym wyroku nie naruszył wskazanych w kasacji przepisów. Z przepisu § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 wymienionego wyżej rozporządzenia wynika, że można powierzyć lekarzowi wykonywanie zadań w różnych warunkach organizacyjnych, jednakże uprawnienie pracodawcy do powierzenia pracy nie prze- widzianej w umowie o pracę, a położonej w tej samej miejscowości, jest ograniczone do trzech miesięcy w ciągu roku. Powódka przez trzy miesiące wykonywała pracę na stanowisku wskazanym jej przez pracodawcę, a nie wymienionym w umowie o pracę (ostatnia wersja umowy przewidywała pracę w Przychodni Dermatologicznej). Z oma- wianego przepisu nie wynika natomiast, by kierownik zakładu pracy mógł na stałe po- lecić pracownicy powracającej z urlopu wychowawczego pracę na stanowisku nie będącym stanowiskiem równorzędnym do zajmowanego przez nią poprzednio. Wysokość wynagrodzenia nie przesądza o równorzędności. Sąd Wojewódzki wskazał na elementy różniące oba stanowiska w zakresie rodzaju i warunków pracy oraz wymaganych kwalifikacji. Nie doszło też do naruszenia art. 8 KP. Przepis ten nie może być podstawą rozwiązania stosunku pracy. Zachowanie powódki zostało ocenione przez pozwanego jako porzucenie pracy (art. 65 KP obowiązujący do 1 czerwca 1996 r.). Naruszenie przez nią zasad współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa (art. 8 KP) nawet jeżeli można by przyjąć, że miało miejsce, nie stanowi, w myśl przepisów Kodeksu pracy, sposobu ustania stosunku pracy. Stosunek pracy ustaje w przypadkach wymienionych w innych przepisach niż art. 8 KP, a Sąd nie naruszył tego przepisu nie dopatrując się w zachowaniu powódki porzucenia przez nią pracy. Sąd Najwyższy podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku z dnia 5 czerwca 1996 r., I PRN 104/95 (OSNAPiUS 1997 nr 4 poz. 52), w myśl którego wykonywanie pracy w innym miejscu niż wskazane przez pracodawcę nie świadczy o zamiarze porzucenia pracy przez pracownika, jeżeli pracownik przekonany jest, że pracodawca narusza wobec niego prawo. Analogiczny pogląd wyrażono w wyroku z dnia 16 lutego 1995 r. (I PRN 122/94, OSNAPiUS 1995 nr 15 poz. 189). Kasacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała zatem oddaleniu (art. 393 12 KPC). ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI