I PKN 718/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodem Jerzym W. przez „N.” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z powodu opuszczenia stanowiska pracy wbrew poleceniu przełożonego, co pracodawca zakwalifikował jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Słupsku oddalił powództwo o przywrócenie do pracy, a Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie utrzymał ten wyrok w mocy. Powód wniósł kasację do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 52 § 1 pkt 1 KP oraz art. 100 § 1 KP. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w granicach kasacji, uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 KP. Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji błędnie oceniły ciężar winy pracownika, koncentrując się wyłącznie na interesie pracodawcy i pomijając sytuację pracownika, jego przemęczenie po blisko 40 godzinach pracy oraz potencjalne problemy z dyspozycyjnością psychiczną i fizyczną. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracodawca ma obowiązek organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 207 § 2 pkt 1 KP) oraz przestrzegania limitów czasu pracy (art. 1294 § 1 i art. 132 § 2 i 4 KP). Ocena sądu niższej instancji, że pracownik powinien dołożyć wszelkich starań, aby znaleźć zastępstwo, została uznana za jednostronną i nieusprawiedliwiającą pominięcia faktów wskazujących na mniejszy stopień winy pracownika. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie oceny ciężaru winy pracownika w kontekście obowiązków pracodawcy dotyczących czasu pracy i BHP.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika pracującego blisko 40 godzin bez przerwy i jego reakcji na polecenie pozostania na stanowisku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik, który opuścił stanowisko pracy po przepracowaniu blisko 40 godzin, dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającego zwolnienie dyscyplinarne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracodawca nie uwzględnił jego przemęczenia i nie zapewnił bezpiecznych warunków pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie oceniły winę pracownika, nie biorąc pod uwagę jego przemęczenia po blisko 40 godzinach pracy oraz obowiązków pracodawcy w zakresie organizacji pracy i zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków. Zwrócono uwagę na jednostronną ocenę sytuacji pracownika.
Jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy w zakresie organizacji pracy i zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracodawca ma obowiązek organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz przestrzegania limitów czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że pracodawca ma obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 207 § 2 pkt 1 KP) oraz przestrzegania limitów czasu pracy (art. 1294 § 1 i art. 132 § 2 i 4 KP), co powinno być uwzględnione przy ocenie zachowania pracownika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy W. | osoba_fizyczna | powód |
| „N.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
KP art. 52 § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych jako podstawa rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
KP art. 207 § 2 pkt 1
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Pomocnicze
KP art. 100 § 1
Kodeks pracy
KPC art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w granicach kasacji.
KPC art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
KP art. 129 § 4 § 1
Kodeks pracy
Dozwolone limity czasu pracy.
KP art. 132 § 2 i 4
Kodeks pracy
Dozwolone limity czasu pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena stopnia winy pracownika przez sądy niższych instancji. • Niedostateczne uwzględnienie przemęczenia pracownika po blisko 40 godzinach pracy. • Pominięcie obowiązków pracodawcy w zakresie organizacji pracy i zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków. • Jednostronna ocena sytuacji pracownika z punktu widzenia interesu pracodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Ocena winy pracownika, który wbrew poleceniom przełożonego opuścił stanowisko po 40 godzinach pracy, nie może pomijać obowiązków pracodawcy w zakresie organizowania pracy w sposób zapewniający jej bezpieczne i higieniczne warunki. • Pracodawca mógł żądać od pracownika dodatkowej pracy w sytuacji, gdy zmiennik powoda nie przyszedł do pracy i wystąpiły trudności w znalezieniu jego zastępcy. • Nie należało bagatelizować przyczyn zachowania się powoda przez niego przedstawionych, w szczególności, że był już wówczas nadmiernie przemęczony pracą wykonywaną przez blisko 40 godzin. • Źródła tego zmęczenia jako stanu psychofizycznego nie mogą w sposób decydujący wpływać na ocenę stopnia winy powoda, który przecież nie miał obowiązku przewidywania, iż po zakończeniu obowiązującego go dyżuru ma być w dalszym ciągu w gotowości do dalszej pracy. • Jest to znamienny przykład nazbyt jednostronnej oceny okoliczności faktycznych i nieusprawiedliwionego pomijania faktów, które mogły wskazywać na stopień winy powoda nie poddający się kwalifikowaniu jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Jerzy Kwaśniewski
sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oceny ciężaru winy pracownika w kontekście obowiązków pracodawcy dotyczących czasu pracy i BHP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika pracującego blisko 40 godzin bez przerwy i jego reakcji na polecenie pozostania na stanowisku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnienie sytuacji pracownika i obowiązków pracodawcy przy ocenie zwolnienia dyscyplinarnego, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy 40 godzin pracy zwalnia pracownika z obowiązku posłuszeństwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.