I PKN 713/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Eugeniusza M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach o odrzuceniu apelacji. Sąd Rejonowy odrzucił apelację powoda jako spóźnioną, uznając, że od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem (23 marca 2000 r.) do złożenia apelacji upłynął termin dłuższy niż dwa tygodnie, przewidziany w art. 369 § 2 KPC. Powód kwestionował skuteczność doręczenia, wskazując na naruszenie przepisów o doręczeniach, w szczególności art. 142 § 2 KPC, ponieważ osoba doręczająca pismo nie wpisała na potwierdzeniu odbioru imienia i nazwiska odbierającego domownika. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że data doręczenia została potwierdzona przez listonosza i odbiorcę (wnuka powoda), a brak oznaczenia sposobu doręczenia nie miał znaczenia, skoro pismo faktycznie dotarło do domownika. Sąd Najwyższy w swojej kasacji powód zarzucał naruszenie szeregu przepisów KPC, w tym art. 133 § 1, 142 § 2, 233 § 1, 328 § 2 oraz 472 KPC. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za niezasadne. Stwierdził, że doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi (wnukowi powoda) było zgodne z art. 138 KPC, ponieważ powód był nieobecny w domu. Podkreślił, że mimo braku wpisania imienia i nazwiska odbierającego na potwierdzeniu przez listonosza, faktyczne doręczenie pisma do rąk domownika, który je przyjął i pokwitował, nie budziło wątpliwości. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia art. 472 § 2 KPC, wskazując, że przepis ten nie miał zastosowania w tej sytuacji, gdyż nie zastosowano szczególnych, przyspieszonych sposobów doręczenia. Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 i art. 328 § 2 KPC również uznano za niezasadne, ponieważ ustalenia faktyczne były prawidłowe i łatwe do sprawdzenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie skuteczności doręczenia zastępczego w przypadku uchybień formalnych doręczającego, gdy faktyczne doręczenie jest niesporne.
Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego przez pocztę do domownika i braku wpisu na potwierdzeniu odbioru.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie pisma sądowego dorosłemu domownikowi adresata, bez wpisania na potwierdzeniu odbioru imienia i nazwiska osoby odbierającej, jest skuteczne i czy brak takiego wpisu wpływa na bieg terminu do wniesienia apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, a brak wpisania imienia i nazwiska na potwierdzeniu odbioru przez doręczającego nie ma wpływu na wynik sprawy, jeśli faktyczne doręczenie nie budzi wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi jest zgodne z przepisami KPC (art. 138 KPC), gdy adresat jest nieobecny. Fakt, że listonosz nie wpisał imienia i nazwiska odbierającego na potwierdzeniu, nie jest istotny, jeśli nie ma wątpliwości co do tego, komu pismo zostało doręczone i kto je przyjął.
Czy naruszenie formalnych wymogów doręczenia pisma sądowego (np. brak podpisu doręczającego, brak oznaczenia sposobu doręczenia) może prowadzić do uznania doręczenia za nieskuteczne, jeśli pismo faktycznie dotarło do adresata lub jego domownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli faktyczne doręczenie jest niesporne i nie budzi wątpliwości, drobne uchybienia formalne doręczającego nie powodują nieskuteczności doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem przepisów o doręczeniach jest zapewnienie, aby pismo dotarło do adresata. W sytuacji, gdy nie ma wątpliwości co do faktycznego odbioru pisma przez domownika, uchybienia formalne doręczającego nie mogą stanowić podstawy do uznania doręczenia za nieskuteczne.
Czy art. 472 § 2 KPC, dotyczący skuteczności doręczenia tylko wtedy, gdy jest niewątpliwe, że pismo doszło do wiadomości adresata, ma zastosowanie do standardowych doręczeń zastępczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 472 KPC ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy sąd odstępuje od standardowych przepisów o doręczeniach i korzysta ze szczególnych środków komunikacji w celu przyspieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 472 KPC dotyczy sytuacji, w których sąd świadomie rezygnuje z formalnych doręczeń na rzecz szybszych form komunikacji. Nie ma on zastosowania do zwykłego doręczenia zastępczego dokonanego przez pocztę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Eugeniusz M. | osoba_fizyczna | powód |
| Sąd Okręgowy w K. | instytucja | pozwany |
| Sąd Rejonowy w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
KPC art. 138
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi, administracji domu, dozorcy lub organowi gminy, jeżeli nie są przeciwnikami adresata i podjęły się oddania pisma.
KPC art. 369 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia apelacji.
KPC art. 369 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dwutygodniowy termin do złożenia apelacji.
Pomocnicze
KPC art. 133 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna reguła doręczenia osobiście osobie fizycznej.
KPC art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Procedura złożenia pisma w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy, gdy doręczenie nie jest możliwe w inny sposób.
KPC art. 142 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek potwierdzenia odbioru i jego daty przez odbierającego; w przypadku braku możliwości lub odmowy – oznaczenie daty doręczenia i przyczyn braku podpisu przez doręczającego.
KPC art. 142 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek doręczającego stwierdzenia na potwierdzeniu odbioru sposobu doręczenia, a na doręczonym piśmie zaznaczenia dnia doręczenia i opatrzenia podpisem.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
KPC art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek odrzucenia spóźnionej apelacji przez sąd pierwszej instancji.
KPC art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacji.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie kasacji.
KPC art. 472 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skuteczność doręczenia tylko wtedy, gdy jest niewątpliwe, że pismo doszło do adresata i do jego wiadomości (dotyczy szczególnych sposobów doręczenia).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi było zgodne z art. 138 KPC. • Faktyczne doręczenie pisma do rąk domownika, który je przyjął, nie budziło wątpliwości. • Brak wpisania imienia i nazwiska odbierającego na potwierdzeniu przez listonosza nie wpływa na skuteczność doręczenia, gdy nie ma wątpliwości co do odbiorcy. • Art. 472 § 2 KPC nie miał zastosowania do standardowego doręczenia zastępczego.
Odrzucone argumenty
Doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie było skuteczne, gdyż na piśmie osoba doręczająca nie oznaczyła dnia doręczenia i nie złożyła podpisu (naruszenie art. 142 § 2 KPC). • Sąd Okręgowy naruszył art. 233 § 1 KPC, nie rozważając znaczenia pisma jako dowodu. • Sąd Okręgowy naruszył art. 328 § 2 KPC, nie wskazując faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. • Doręczenie było nieskuteczne z uwagi na naruszenie art. 472 § 2 KPC.
Godne uwagi sformułowania
Doręczenie pisma sądowego dorosłemu domownikowi adresata, bez wpisania na potwierdzeniu odbioru tego pisma imienia i nazwiska osoby odbierającej przesyłkę, jest naruszeniem przepisów o doręczeniach, które nie ma wpływu na wynik sprawy, jeżeli listonosz faktycznie doręczył pismo sądowe domownikowi. • W tej sytuacji okoliczność, że osoba doręczająca pismo sądowe nie oznaczyła sposobu doręczenia, nie ma znaczenia, skoro powód przyznał, że doręczenie nastąpiło w jego mieszkaniu i do rąk jego domownika. • Istniała więc sytuacja odpowiadająca dyspozycji art. 138 KPC. • Z nie wzbudzających wątpliwości wyjaśnień powoda zawartych w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu kasacji wynika przy tym, że wnuk Bartosz M. "odebrał pismo i pokwitował odbiór własnoręcznym podpisem". • Wbrew jednak stanowisku powoda okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest bowiem niesporne, że listonosz faktycznie doręczył wyrok z uzasadnieniem do rąk dorosłego domownika powoda – jego wnuka Bartosza M.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sprawozdawca
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie skuteczności doręczenia zastępczego w przypadku uchybień formalnych doręczającego, gdy faktyczne doręczenie jest niesporne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego przez pocztę do domownika i braku wpisu na potwierdzeniu odbioru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest skuteczność doręczeń pism sądowych, co jest kluczowe dla prawników procesualistów. Choć stan faktyczny jest prosty, interpretacja przepisów KPC ma praktyczne znaczenie.
“Błąd listonosza nie przekreślił terminu apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy doręczenie zastępcze jest skuteczne.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.