I PKN 71/96

Sąd Najwyższy1997-02-13
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
zwolnienie dyscyplinarnealkohol w pracykasacjaSąd Najwyższypostępowanie dowodoweart. 52 KPart. 217 KPCart. 227 KPC

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, uznając za niedopuszczalne wnioski dowodowe zmierzające do zmiany ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.

Pracownica, zwolniona dyscyplinarnie za stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości (3,58 promila alkoholu), wniosła kasację od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego jej powództwo o przywrócenie do pracy. Zarzucała naruszenie przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę oraz przepisów postępowania, w tym pominięcie wnioskowanych dowodów. Sąd Najwyższy uznał, że wnioski dowodowe zmierzające do zmiany ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, które ma charakter kontrolny.

Sprawa dotyczyła pracownicy, która została zwolniona dyscyplinarnie z powodu stawienia się do pracy w stanie głębokiego upojenia alkoholowego (3,58 promila). Sądy niższych instancji uznały zwolnienie za prawidłowe, oddalając powództwo o przywrócenie do pracy. Pracownica wniosła kasację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie wnioskowanych przez nią dowodów, które miałyby wykazać, czy jej zachowanie było odpowiednie do stężenia alkoholu we krwi i kiedy mogła wytrzeźwieć. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w granicach kasacji, podkreślił, że postępowanie kasacyjne ma charakter kontrolny i Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. Zgodnie z przepisami, wnioski dowodowe zmierzające do zmiany lub uzupełnienia stanu faktycznego są w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne, chyba że służą wykazaniu podstaw kasacji, np. nieważności postępowania. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając wnioski dowodowe powódki za niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioski dowodowe zmierzające do zmiany lub uzupełnienia ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, które ma charakter kontrolny i jest związane ustaleniami sądów niższych instancji.

Uzasadnienie

Postępowanie kasacyjne służy kontroli stosowania prawa materialnego i procesowego, a Sąd Najwyższy nie może zmieniać ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Dowody można przeprowadzić jedynie na wykazanie podstaw kasacji, np. nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zespół Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K.

Strony

NazwaTypRola
Lidia S.osoba_fizycznapowódka
Zespół Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

KPC art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki.

Pomocnicze

KPC art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.

KP art. 52 § § 1

Kodeks pracy

Ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.

KPC art. 39315

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada związania stanem faktycznym ustalonym w toku postępowania przed sądami obu instancji przy wydawaniu orzeczenia reformatoryjnego.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność wniosków dowodowych zmierzających do zmiany ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. Pominięcie dowodów na fakty nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy lub służących jedynie zwłoce jest zgodne z przepisami KPC.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie wnioskowanych dowodów. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 52 § 1 KP.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może przeprowadzić jedynie dowód na wykazanie podstaw kasacji, np. nieważność postępowania. W zakresie stanu faktycznego Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami dokonanymi przez sądy pierwszej i drugiej instancji. Wnioski dowodowe zmierzające do zmiany lub uzupełnienia ustaleń faktycznych są w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne. Jeżeli więc strona składa wnioski dowodowe zmierzające do ustalenia faktów nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, to należy to uznać za działanie zmierzające jedynie do zwłoki postępowania.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Jaśkowski

sędzia

Maria Mańkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności wniosków dowodowych zmierzających do zmiany stanu faktycznego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jasno precyzuje granice postępowania kasacyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa pracy i procesualistów, choć samo faktyczne tło sprawy (alkohol w pracy) jest dość typowe.

Sąd Najwyższy: Dowody w kasacji? Tylko jeśli dotyczą nieważności postępowania!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 13 lutego 1997 r. I PKN 71/96 1. Zgłoszenie dowodów dotyczące ustalenia faktów nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 KPC) należy uznać za działanie zmierzające jedynie do zwłoki postępowania (art. 217 § 2 KPC). 2. Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może przeprowadzić jedynie dowód na wykazanie podstaw kasacji, np. nieważność postępowania. W zakresie stanu faktycznego Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami dokonanymi przez sądy pierwszej i drugiej instancji. Wnioski dowodowe zmierzające do zmiany lub uzupełnienia ustaleń faktycznych są w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne. Przewodniczący SSN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 1997 r. sprawy z powództwa Lidii S. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 19 września 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację U z a s a d n i e n i e Powódka Lidia S. wniosła o uznanie dokonanego jej przez pracodawcę - Zespół Opieki Zdrowotnej Zarządu Służby Zdrowia MSW w K. - wypowiedzenia za bezskuteczne. W istocie powództwo dotyczyło roszczenia o przywrócenie do pracy, po rozwiązaniu stosunku pracy w trybie art. 52 KP. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Słupsku oddalił powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka będąca lekarzem, w dniu 22 maja 1995 r. wykonywała swoje obowiązki pracownicze w stanie nietrzeźwości - stwierdzono u niej 3,58 promille alkoholu we krwi. Rozwiązanie w tej sytuacji umowy o pracę na podstawie art. 52 § 1 KP Sąd Rejonowy uznał za prawidłowe. W toku postępowania Sąd Rejonowy oddalił wniosek powódki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu diagnostyki laboratoryjnej na okoliczność ustalenia czy w świetle zebranych w sprawie dowodów, zachowanie się powódki było odpowiednie do stwierdzonego wyniku badania krwi oraz ustalenia czasu pozbycia się alkoholu z organizmu. Sąd Rejonowy uznał, że taka opinia nie może obejmować oceny indywidualnej reakcji organizmu na alkohol [...]. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie, wyrokiem z dnia 19 września 1996 r. [...] oddalił rewizję powódki. Sąd Wojewódzki stwierdził, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego sprawy bez przekroczenia swobodnej oceny dowodów, a w szczególności prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i wysnuł z niego trafne i logiczne wnioski. Za trafne uznał Sąd Wojewódzki oddalenie wniosku dowodowego o zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu analityki laboratoryjnej. Kasację od tego wyroku wniosła powódka, która zarzuciła naruszenie art. 52 § 1 KP przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wobec powódki zachodziły podstawy do rozwiązania z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia. Powódka zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 217 § 2 KPC poprzez pominięcie zawnioskowanych przez nią dowodów. Kasacja zawiera wniosek o "zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania". Na rozprawie przed Sądem Najwyższym powódka złożyła wnioski dowodowe, zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut naruszenia przepisu art. 52 § 1 pkt 1 KP (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 24, poz. 100) jest oczywiście bezzasadny. Przepis ten przewidywał bowiem w sposób wyraźny, że stawienie się do pracy po użyciu alkoholu (spożywanie alkoholu w miejscu pracy) było ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającym rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Zgodnie z art. 39311 KPC (w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 43, poz. 189) Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Jest więc związany podstawami skargi wskazanymi przez skarżącego. W sposób dość oczywisty powódka zarzuciła nie tyle błędne zastosowanie art. 52 KP, co zastosowanie tego przepisu bez ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na jego zastosowanie. Jednakże powódka nie zarzuciła naruszenia przepisów postępowania dotyczących zasad ustalania stanu faktycznego (poza art. 217 § 1 KPC) i dlatego w tym zakresie Sąd Najwyższy będąc związany granicami kasacji nie dokonywał oceny. Zgodnie z art. 217 § 2 KPC sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki. Przepis ten należy interpretować łącznie z art. 227 KPC, według którego przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Jeżeli więc strona składa wnioski dowodowe zmierzające do ustalenia faktów nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, to należy to uznać za działanie zmierzające jedynie do zwłoki postępowania. Wnioskowany przez powódkę dowód z opinii biegłego zmierzał do ustalenia okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Słusznie w taki sposób został oceniony przez Sądy i prawidłowo pominięty, bez naruszenia art. 217 § 2 KPC. Postępowanie kasacyjne ma charakter kontrolny, zmierzający do sprawdzenia prawidłowości zastosowania prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy w toku tego postępowania nie może zmieniać ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższej instancji, nie może więc prowadzić postępowania dowodowego w zakresie zmierzających do zmiany czy uzupełnienia stanu faktycznego sprawy. Wnioski dowodowe zgłoszone w postępowaniu kasacyjnym, a zmierzające do zmiany czy uzupełnienia ustaleń faktycznych są więc niedopuszczalne. W tym znaczeniu Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym sprawy ustalonym w toku postępowania przed sądami obu instancji. Zostało to w sposób wyraźny stwierdzone w przepisie art. 39315 KPC, przy wydaniu orzeczenia reformatoryjnego, ale zasada ta odnosi się do każdego innego sposobu rozstrzygnięcia. Wyjątkowo należy jedynie dopuścić możliwość przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy dowodu, ale wyłącznie w zakresie wykazującym podstawy kasacji (np. dowodu wykazującego zaistnienie oko- liczności powodującej nieważność postępowania). Ponieważ powódka w postępowaniu kasacyjnym złożyła wnioski dowodowe zmierzające do uzupełnienia (zmiany) ustaleń faktycznych, to wnioski te jako niedopuszczalne, zostały pominięte. W konsekwencji kasacja powódki nie miała usprawiedliwionych podstaw i podlegała oddaleniu na zasadzie art. 39312 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI