I PKN 709/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji przepisów Kodeksu pracy (KP) i Karty Nauczyciela (KN) w kontekście zawierania umów o pracę na czas określony z nauczycielami. Powódka, Mieczysława M., zatrudniona jako nauczycielka na podstawie kolejnych umów na czas określony, domagała się zastosowania art. 251 KP, który przewiduje przekształcenie trzeciej umowy terminowej w umowę na czas nieokreślony. Sąd Rejonowy i Okręgowy oddaliły jej powództwo. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 czerwca 2000 r. oddalił kasację powódki. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy art. 251 KP ma zastosowanie do umów zawieranych na podstawie Karty Nauczyciela. Sąd Najwyższy uznał, że art. 10 ust. 4 KN, który dopuszcza zawieranie umów na czas określony z nauczycielami wyłącznie w przypadku potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, ma charakter wyczerpujący. W związku z tym, jeśli te przesłanki są spełnione, możliwe jest zawieranie kolejnych umów na czas określony bez ograniczeń, a przepis art. 251 KP, wprowadzony w celu przeciwdziałania nadużyciom polegającym na zawieraniu umów terminowych mimo braku merytorycznego uzasadnienia, nie znajduje zastosowania. Sąd podkreślił, że regulacja KN jest przepisem szczególnym, a przepisy ogólne KP stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym przez KN. Ponadto, nowelizacje KN nie sugerowały zamiaru stosowania art. 251 KP do umów nauczycielskich.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania art. 251 Kodeksu pracy do umów zawieranych na podstawie przepisów szczególnych, w szczególności Karty Nauczyciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli zatrudnianych na podstawie Karty Nauczyciela.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 251 Kodeksu pracy, dotyczący przekształcenia trzeciej umowy o pracę na czas określony w umowę na czas nieokreślony, ma zastosowanie do umów o pracę zawieranych z nauczycielami na podstawie Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 251 Kodeksu pracy nie ma zastosowania, jeżeli Karta Nauczyciela w sposób wyczerpujący wskazuje okoliczności, w których strony mogą zawrzeć umowę o pracę na czas określony.
Uzasadnienie
Karta Nauczyciela w art. 10 ust. 4 wyczerpująco określa przesłanki zawierania umów na czas określony (organizacja nauczania, zastępstwo). Przepis ten jest przepisem szczególnym, a art. 251 KP ma zastosowanie tylko w zakresie nieuregulowanym przez przepisy szczególne. Ponadto, art. 251 KP ma na celu przeciwdziałanie nadużyciom, które nie występują, gdy ustawa precyzyjnie określa dopuszczalne przypadki umów terminowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mieczysława M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Szkoła Podstawowa [...] w K. | instytucja | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
KN art. 10 § ust. 4
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Dopuszcza nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem na czas określony wyłącznie w przypadku potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący.
Pomocnicze
KP art. 251
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania, gdy ustawa szczególna (Karta Nauczyciela) wyczerpująco reguluje możliwość zawierania umów na czas określony.
KN art. 91c § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
W sprawach nieuregulowanych przepisami KN stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
KP art. 5
Kodeks pracy
Jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Karta Nauczyciela w art. 10 ust. 4 wyczerpująco reguluje przesłanki zawierania umów na czas określony z nauczycielami, co wyłącza stosowanie art. 251 KP. • Przepis art. 251 KP ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowany w sytuacji, gdy ustawa szczególna precyzyjnie określa dopuszczalne przypadki umów terminowych. • Nowelizacje Karty Nauczyciela nie sugerowały zamiaru stosowania art. 251 KP do umów nauczycielskich.
Odrzucone argumenty
Trzecia umowa o pracę na czas określony zawarta z nauczycielem powinna zostać przekształcona w umowę na czas nieokreślony na podstawie art. 251 KP, mimo że zawarta została na podstawie art. 10 ust. 4 KN.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 251 KP nie ma zastosowania, jeżeli ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje okoliczności, w których strony mogą zawrzeć umowę o pracę na czas określony. • Regulacja Karty Nauczyciela zawierania umów o pracę na czas określony ma charakter wyczerpujący (pełny), brak tym samym podstaw do tego, by poprzez jej art. 91 c stosować przepisy Kodeksu pracy, a w szczególności jego art. 251. • Groźba takich nadużyć zasadniczo zaś nie występuje w sytuacji – a tak jest w przy- padku unormowania zawartego w art. 10 ust. 4 zdanie drugie Karty Nauczyciela – jeżeli w ustawie wyraźnie ustala się w jakich przypadkach strony mogą zawrzeć umowę o pracę na czas określony i przypadki te nie budzą wątpliwości co do ich ra- cjonalności czy też społeczno-gospodaczego uzasadnienia.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Walerian Sanetra
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 251 Kodeksu pracy do umów zawieranych na podstawie przepisów szczególnych, w szczególności Karty Nauczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli zatrudnianych na podstawie Karty Nauczyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa pracy, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu nauczycieli i pracodawców w sektorze edukacji.
“Czy nauczyciel może domagać się umowy na czas nieokreślony na podstawie art. 251 KP? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.