I PKN 7/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła roszczeń Witolda W. przeciwko Ministrowi Edukacji Narodowej o mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego Akademii Rolniczej w P. z mocą wsteczną oraz o zapłatę odszkodowania. Sąd pierwszej instancji (Sąd Pracy) oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione w oparciu o przepisy Kodeksu pracy. Sąd drugiej instancji (Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uznając, że akt mianowania jest decyzją administracyjną, a droga sądowa pracy jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasacje obu stron, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenia nauczyciela akademickiego wynikające z naruszenia przez Ministra Edukacji Narodowej przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym (w szczególności art. 86 ust. 1) podlegają rozpoznaniu przez sąd pracy, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 1997 r. (III ZP 14/97). Sąd Najwyższy podkreślił, że mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego, nawet jeśli jest aktem administracyjnym, w sytuacji gdy skutkuje powstaniem stosunku pracy, jest czynnością z zakresu prawa pracy. W przypadku niewykonania obowiązku mianowania, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego (art. 64 KC i art. 471 KC), a właściwym do rozpoznania takich roszczeń jest sąd pracy (art. 476 § 1 pkt 1 KPC). Sąd Najwyższy odrzucił argumentację o administracyjnoprawnej naturze stosunku prawnego i niedopuszczalności drogi sądowej pracy, wskazując na konstytucyjną zasadę sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy powszechne we wszystkich sprawach, chyba że ustawa wyraźnie stanowi inaczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu pracy do rozpoznawania roszczeń nauczycieli akademickich o mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego i odszkodowanie, nawet jeśli pierwotnie sprawa była rozpatrywana w kontekście prawa administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nauczycieli akademickich w kontekście ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. i późniejszych zmian.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenia nauczyciela akademickiego o mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego i odszkodowanie, wynikające z odmowy mianowania przez Ministra Edukacji Narodowej, podlegają rozpoznaniu przez sąd pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia te podlegają rozpoznaniu przez sąd pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego, nawet jeśli jest aktem administracyjnym, w sytuacji gdy skutkuje powstaniem lub przekształceniem stosunku pracy, jest czynnością z zakresu prawa pracy. W przypadku niewykonania obowiązku mianowania, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego, a właściwym do rozpoznania takich roszczeń jest sąd pracy.
Czy odmowa mianowania na stanowisko profesora zwyczajnego przez Ministra Edukacji Narodowej jest decyzją administracyjną, a sprawa podlega drodze sądowej administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy skutkiem mianowania jest powstanie stosunku pracy, nie jest to wyłącznie decyzja administracyjna, a sprawa nie podlega wyłącznej drodze sądowej administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił pogląd, że akt mianowania na stanowisko profesora zwyczajnego jest wyłącznie aktem administracyjnym. Podkreślono, że jeśli skutkuje on powstaniem stosunku pracy, dominuje punkt widzenia prawa pracy, a nie prawa administracyjnego. Wątpliwe jest też twierdzenie o akcie inwestytury w przypadku profesora.
Czy roszczenia ze stosunku pracy podlegają przedawnieniu zgodnie z art. 291 § 1 KP, nawet jeśli ich charakter prawny jest sporny?
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia nie miała decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ stwierdzono niedopuszczalność drogi sądowej pracy w pierwotnym rozumieniu sądu niższej instancji, jednak Sąd Najwyższy ostatecznie uznał właściwość sądu pracy.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał roszczenie za przedawnione. Sąd drugiej instancji uznał niedopuszczalność drogi sądowej pracy. Sąd Najwyższy, uznając właściwość sądu pracy, wskazał, że roszczenia te niekoniecznie muszą być traktowane jako typowe roszczenia ze stosunku pracy w kontekście przedawnienia, ale ostatecznie uznał właściwość sądu pracy do ich rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Witold W. | osoba_fizyczna | powód |
| Minister Edukacji Narodowej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.s.w. art. 86 § 1
Ustawa o szkolnictwie wyższym
Minister Edukacji Narodowej działa na rzecz uczelni wyższej, a skutkiem mianowania jest powstanie nowego stosunku pracy lub jego przekształcenie. Minister ma obowiązek dokonania aktu mianowania.
KPC art. 476 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, co stanowi sprawę z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych, w tym roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane.
Pomocnicze
KC art. 64
Kodeks cywilny
Umożliwia dochodzenie złożenia przez dłużnika oświadczenia woli o określonej treści, gdy ustawa wiąże z tym powstanie zobowiązania.
KC art. 471
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, w tym dochodzenie odszkodowania.
KP art. 300
Kodeks pracy
Pozwala na odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych nieuregulowanych przepisami prawa pracy.
KP art. 291 § 1
Kodeks pracy
Określa termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
u.NSA art. 17
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Dotyczy skargi na bezczynność organu administracyjnego.
KPC art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki odrzucenia pozwu, w tym niedopuszczalność drogi sądowej.
KPC art. 464 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przekazanie sprawy do innego organu, gdy droga sądowa jest niedopuszczalna, ale właściwy jest inny organ.
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi o sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości przez sądy powszechne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia nauczyciela akademickiego o mianowanie i odszkodowanie wynikające z naruszenia ustawy o szkolnictwie wyższym podlegają właściwości sądu pracy. • Mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego, skutkujące powstaniem stosunku pracy, jest czynnością z zakresu prawa pracy. • W przypadku niewykonania obowiązku mianowania, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego (art. 64 i 471 KC) poprzez art. 300 KP. • Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, chyba że ustawa wyraźnie stanowi inaczej.
Odrzucone argumenty
Akt mianowania na stanowisko profesora zwyczajnego jest decyzją administracyjną, a sprawa podlega drodze sądowej administracyjnej. • Roszczenie jest przedawnione zgodnie z art. 291 § 1 KP. • Brak jest podstaw do przekazania sprawy NSA jako skargi na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenia nauczyciela akademickiego wynikające z naruszenia przez Ministra Edukacji Narodowej art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (...) jako roszczenia z zakresu prawa pracy (...) podlegają rozpoznaniu przez sąd pracy. • Akt mianowania na stanowisko profesora zwyczajnego jest decyzją administracyjną, która w zakresie nie uregulowanym w przepisach szczególnych podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. • Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela w całej rozciągłości treść i uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1997 r., w której stwierdzono, że osobie, która spełnia wymogi określone w art. 79 i 80 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym i w stosunku do której zastosowano tryb określony w art. 86 ust. 1 tej ustawy, służy roszczenie o mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego i odszkodowanie, jeżeli Minister Edukacji Narodowej odmawia mianowania. • W tej drugiej sytuacji jest ono także aktem prawa pracy (czynnością prawną z zakresu prawa pracy).
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Barbara Wagner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu pracy do rozpoznawania roszczeń nauczycieli akademickich o mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego i odszkodowanie, nawet jeśli pierwotnie sprawa była rozpatrywana w kontekście prawa administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nauczycieli akademickich w kontekście ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. i późniejszych zmian.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii właściwości sądu w sporach dotyczących kariery akademickiej, co jest istotne dla środowiska naukowego i prawników specjalizujących się w prawie pracy.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy droga do profesury prowadzi przez sąd pracy?”
Dane finansowe
WPS: 13 536 PLN
odszkodowanie: 13 536 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.