I PKN 699/00

Sąd Najwyższy2001-11-23
SAOSPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
stosunek pracy z wyboruwójtwynagrodzeniedodatek służbowywypowiedzenieKodeks pracySąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Sąd Najwyższy orzekł, że przepisy o wypowiedzeniu warunków płacy nie mają zastosowania do stosunku pracy z wyboru, a zmiana dodatku służbowego wójta nie wymaga wypowiedzenia.

Powód, były wójt, domagał się wypłaty różnicy dodatku służbowego, twierdząc, że jego obniżenie wymagało wypowiedzenia warunków płacy. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając dodatek za uznaniowy i niepodlegający przepisom o wypowiedzeniu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając, że do stosunku pracy z wyboru nie stosuje się przepisów o wypowiedzeniu warunków płacy, a rozwiązanie stosunku pracy następuje z wygaśnięciem mandatu.

Sprawa dotyczyła roszczenia Józefa N., byłego Wójta Gminy O., o wypłatę różnicy dodatku służbowego i pochodnych wynagrodzenia za pracę. Powód twierdził, że obniżenie jego dodatku służbowego przez Radę Gminy w kolejnych uchwałach naruszało przepisy Kodeksu pracy dotyczące wypowiedzenia warunków płacy (art. 42 § 1 KP). Sądy niższych instancji – Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu i Sąd Apelacyjny w Rzeszowie – oddaliły powództwo. Uzasadniono to tym, że dodatek służbowy był przyznawany uznaniowo, w ramach posiadanych środków, i mógł być zmieniany bez wypowiedzenia, zwłaszcza że powód jako wójt pozostawał w stosunku pracy na podstawie wyboru, który regulowany jest przepisami Kodeksu pracy (art. 73 KP), a rozwiązanie tego stosunku następuje z wygaśnięciem mandatu. Sąd Najwyższy w kasacji oddalił zarzuty powoda, potwierdzając, że przepisy o wypowiedzeniu warunków płacy nie mają zastosowania do stosunku pracy z wyboru. Dodatkowo wskazano na braki formalne kasacji w zakresie zarzutów dotyczących rozporządzenia o wynagradzaniu pracowników samorządowych i regulaminu wynagradzania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy o wypowiedzeniu warunków płacy nie mają zastosowania do stosunku pracy z wyboru.

Uzasadnienie

Stosunek pracy z wyboru, w tym na stanowisku wójta, regulowany jest przepisami Kodeksu pracy dotyczącymi wyboru, a jego rozwiązanie następuje z wygaśnięciem mandatu. Przepisy te nie zawierają normy dotyczącej zmiany treści stosunku pracy w drodze wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Urząd Gminy w O.

Strony

NazwaTypRola
Józef N.osoba_fizycznapowód
Urząd Gminy w O.instytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

KP art. 73

Kodeks pracy

Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu. Przepisy dotyczące stosunku pracy na podstawie wyboru nie zawierają normy dotyczącej zmiany treści stosunku pracy w drodze wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

KP art. 42 § 1

Kodeks pracy

Przepisy o wypowiedzeniu warunków płacy nie mają zastosowania do stosunku pracy z wyboru.

KP art. 73 § 1

Kodeks pracy

Rozwiązanie stosunku pracy na podstawie wyboru następuje na skutek wygaśnięcia mandatu.

KP art. 73 § 2

Kodeks pracy

Stosunek pracy rozwiązuje się wraz z wygaśnięciem mandatu.

u.s.t. art. 90

Ustawa o samorządzie terytorialnym

Doręczanie uchwał Rady Gminy i obowiązek przedkładania ich wojewodzie.

KPC art. 393 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw, biorąc z pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

KPC art. 393 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące przytoczenia konkretnych przepisów i uzasadnienia zarzutów w kasacji.

RRM § § 5

Rozporządzenie Rady Ministrów

Pracodawca przyznaje dodatek służbowy w ramach posiadanych środków i może go zmienić w zależności od efektu pracy pracownika.

Statut Gminy O. art. 77

Ustalenie warunków pracy i płacy dla wójta przez Radę Gminy w drodze uchwały.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosunek pracy z wyboru nie podlega przepisom o wypowiedzeniu warunków płacy. Dodatek służbowy jest uznaniowy i może być zmieniany bez wypowiedzenia. Zmiana dodatku służbowego przez Radę Gminy w drodze uchwały jest zgodna z prawem dla wójta. Kasacja nie spełnia wymogów formalnych w zakresie zarzutów materialnoprawnych i procesowych.

Odrzucone argumenty

Obniżenie dodatku służbowego wymagało wypowiedzenia warunków płacy na podstawie art. 42 § 1 KP.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy o wypowiedzeniu wynikających z umowy warunków płacy (art. 42 § 1 KP) nie mają zastosowania do stosunku pracy z wyboru (art. 73 KP). Treść stosunku pracy na podstawie wyboru, w jakim pozostawał powód, regulowana jest przepisami Kodeksu pracy, a mianowicie art. 73 i art. 74. Zatem nie ma zastosowania w stosunku pracy powstającym w drodze wyboru rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia, gdyż rozwiązanie tego stosunku następuje na skutek wygaśnięcia mandatu (art. 73 § 1 KP). Przepisy Kodeksu pracy dotyczące stosunku pracy na podstawie wyboru nie zawierają normy dotyczącej zmiany treści stosunku pracy w drodze wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sędzia

Andrzej Wasilewski

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących stosunku pracy z wyboru, w szczególności w zakresie wypowiedzenia warunków płacy i zmiany składników wynagrodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zatrudnionego na podstawie wyboru (wójt) i uznaniowego charakteru dodatku służbowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię prawną dotyczącą stosunku pracy z wyboru i jego odmienności od standardowego stosunku pracy, co jest istotne dla prawników pracy i osób pełniących funkcje publiczne.

Czy obniżenie pensji wójtowi wymaga wypowiedzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 23 listopada 2001 r. I PKN 699/00 Przepisy o wypowiedzeniu wynikających z umowy warunków płacy (art. 42 § 1 KP) nie mają zastosowania do stosunku pracy z wyboru (art. 73 KP). Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2001 r. sprawy z po- wództwa Józefa N. przeciwko Urzędowi Gminy w O. o wypłatę różnicy dodatku służ- bowego i pochodnych wynagrodzenia za pracę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu wyro- kiem z dnia 28 marca 2000 r. [...], orzekając w sprawie z pozwu Józefa N. przeciwko Urzędowi Gminy w O. o wypłatę różnicy dodatku służbowego i pochodnych wynagro- dzenia za pracę, oddalił powództwo. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że: po pierwsze - powód został wybrany z dniem 9 lipca 1994 r. na stano- wisko Wójta Gminy i funkcję tę sprawował do dnia 13 listopada 1998 r., przy czym Rada Gminy ustaliła wynagrodzenie za pracę powoda na tym stanowisku wedle sta- wek osobistego zaszeregowania i dodatku funkcyjnego, stosownie do przepisów roz- porządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie wynagrodzenia pra- cowników samorządowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 111, poz. 493 ze zm.); po drugie - uchwała z dnia 10 listopada 1994 r. Rady Gminy O. przyznała powodowi począwszy od dnia 1 listopada 1994 r. dodatek służbowy w wysokości 100% mie- sięcznego wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, a następnie dodatek ten był obniżany kolejnymi uchwałami Rady Gminy, przy czym - jak stwierdził Sąd Okręgowy - dodatek ten był przyznawany w wysokości uznaniowej w zależności od 2 oceny pracy powoda i z tej przyczyny przy ustalaniu jego niższej wysokości nie wy- magał on wypowiedzenia dotychczasowych warunków płacy w trybie art. 42 § 1 KP; po trzecie - Sąd Okręgowy ustalił, że powód wiedział o uchwałach Rady Gminy w sprawie zmiany i obniżania przyznawanego mu dodatku służbowego, bowiem teksty tych uchwał były mu doręczane i on sam był obowiązany je następnie przedkładać wojewodzie w terminie 7 dni od daty ich podjęcia (stosownie do art. 90 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. Nr 13, poz. 74 ze zm.). W tej sytuacji, Sąd Okręgowy uznał roszczenia powoda za bezzasadne. Apelację powoda od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2000 r. [...] oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd Apelacyjny stwierdził, że wbrew zarzutom apelacji dodatek służbowy nie był stałym składnikiem wynagrodze- nia, bowiem - zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów - pracodawca przyznaje go w ramach posiadanych środków i może go zmienić w zależności od efektu pracy pracownika. Dlatego Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i stwierdził, że dodatek służbowy nie był stałym składnikiem wynagrodzenia powoda, a jego zmniejszanie w drodze kolejnych uchwał Rady Gminy w O. nie naruszyło przepisów prawa pracy, tym bardziej że sam powód „nie kwestionował tych uchwał Rady Gminy (...), a zatem powód godził się na zmianę wysokości dodatku służbowe- go”, a z § 77 Statutu Gminy O. wynika, że ustalenie warunków pracy i płacy dla wójta dokonuje Rada Gminy w drodze uchwały. Równocześnie Sąd Apelacyjny podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że: „treść stosunku pracy na podstawie wyboru, w jakim po- zostawał powód, regulowana jest przepisami Kodeksu pracy, a mianowicie art. 73 i art. 74. Zatem nie ma zastosowania w stosunku pracy powstającym w drodze wyboru rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia, gdyż rozwiązanie tego sto- sunku następuje na skutek wygaśnięcia mandatu (art. 73 § 1 KP). Zauważyć też na- leży, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące stosunku pracy na podstawie wyboru nie zawierają normy dotyczącej zmiany treści stosunku pracy w drodze wypowiedzenia warunków pracy i płacy”. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2000 r. [...] powód zarzucił: „naru- szenie prawa materialnego przez jego błędne i niewłaściwe stosowanie”, a w szcze- gólności naruszenie „przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 9 lipca 1990 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych” oraz „naruszenie przepi- 3 sów postępowania poprzez nie zażądanie z Urzędu Gminy regulaminu wynagradza- nia pracowników samorządowych”, wskazując jedynie w uzasadnieniu kasacji na to, że „dodatek służbowy, jako składnik wynagrodzenia, na podstawie art. 42 § 1 KP podlega takiej samej ochronie prawnej, jak wynagrodzenie zasadnicze lub premia regulaminowa”. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przeka- zanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach za- skarżenia kasacją oraz jej podstaw, biorąc z pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 39311 § 1 KPC). Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 42 § 1 KP, wobec niewypowie- dzenia powodowi przez stronę pozwaną warunków płacy, w odniesieniu do przyzna- nego mu uprzednio dodatku służbowego, nie jest trafny. Należy bowiem mieć na względzie to, że w rozpoznawanej sprawie, do powoda, który w Gminie O. pełnił funkcję wójta, a więc pozostawał w stosunku pracy na podstawie wyboru, nie mają zastosowania przepisy o wypowiedzeniu wynikających z umowy warunków płacy, a stosunek pracy rozwiązuje się wraz z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 KP). Z ko- lei, dwa pozostałe podniesione w kasacji zarzuty, a mianowicie zarzut naruszenia „przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie wyna- gradzania pracowników samorządowych” oraz zarzut „naruszenia przepisów postę- powania poprzez nie zażądanie z Urzędu Gminy regulaminu wynagradzania pracow- ników samorządowych”, nie mogły być przedmiotem rozpoznania, ponieważ - wbrew wymaganiom określonym w art. 3933 KPC - w kasacji nie zostały przytoczone kon- kretne przepisy wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z 1990 r. oraz kon- kretne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, które - zdaniem wnoszącego ka- sację - zostały w danym wypadku naruszone, co w konsekwencji sprawiło, że w ka- sacji brak jest również stosownego uzasadnienia tego typu zarzutów. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę