I PKN 686/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, który był jednocześnie prezesem zarządu spółdzielni oraz kierownikiem spółdzielni na podstawie umowy o pracę. Po pogorszeniu sytuacji ekonomicznej spółdzielni, rada nadzorcza odwołała powoda z funkcji prezesa zarządu. Następnie zarząd spółdzielni wypowiedział powodowi umowę o pracę na stanowisku kierownika, proponując mu inne stanowisko. Powód odmówił podjęcia innej pracy, powołując się na art. 71 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracownik odwołany ze stanowiska nie ma obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia. W związku z odmową, pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy uznały, że odwołanie z funkcji prezesa nie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę na stanowisku kierownika, a pracownik miał obowiązek świadczyć pracę. Sąd Najwyższy w kasacji potwierdził, że stosunek pracy na podstawie umowy o pracę jest niezależny od funkcji pełnionej na podstawie powołania. Odwołanie z funkcji prezesa nie narusza uprawnień wynikających ze stosunku pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych poprzez nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozróżnienie między stosunkiem pracy na podstawie powołania a umową o pracę w kontekście spółdzielni oraz skutki odwołania z funkcji prezesa zarządu dla umowy o pracę.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie prezesem zarządu i kierownikiem spółdzielni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odwołanie pracownika z funkcji prezesa zarządu spółdzielni, który jest jednocześnie zatrudniony na stanowisku kierownika na podstawie umowy o pracę, jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę w rozumieniu art. 71 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie z funkcji prezesa zarządu nie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę na stanowisku kierownika, jeśli stosunek pracy nawiązano na podstawie umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stosunek pracy na podstawie umowy o pracę jest niezależny od funkcji pełnionej na podstawie powołania. Odwołanie z funkcji prezesa nie narusza uprawnień wynikających ze stosunku pracy, a umowa o pracę może być rozwiązana odrębnie. Pracownik miał obowiązek świadczyć pracę na stanowisku kierownika, a jego odmowa stanowiła ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Czy odmowa podjęcia innej pracy zaproponowanej pracownikowi w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, po odwołaniu go ze stanowiska, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracownik nie ma prawa do nieświadczenia pracy w okresie wypowiedzenia (tj. gdy stosunek pracy nie opiera się na powołaniu), jego odmowa podjęcia innej pracy i nieusprawiedliwiona nieobecność stanowią ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro pracownik nie miał prawa do nieświadczenia pracy w okresie wypowiedzenia (ponieważ jego stosunek pracy opierał się na umowie o pracę, a nie powołaniu), jego odmowa podjęcia zaproponowanej pracy i nieobecność w pracy były uzasadnioną przyczyną rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mirosław R. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „M.” w M.P. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
Pomocnicze
k.p. art. 71
Kodeks pracy
Reguluje sytuację pracownika odwołanego ze stanowiska, który nie ma obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, chyba że wyrazi na to zgodę.
k.p. art. 42 § § 4
Kodeks pracy
Pozwala pracodawcy na powierzenie pracownikowi w okresie wypowiedzenia innej pracy niż dotychczasowa, zgodnej z kwalifikacjami, z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia.
Pr.spółdz. art. 49 § § 2
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
Określa, że członków zarządu, w tym prezesa, wybiera i odwołuje rada lub walne zgromadzenie.
Pr.spółdz. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
Stanowi, że rada spółdzielni nawiązuje z członkami zarządu zatrudnionymi w spółdzielni stosunek pracy na podstawie umowy o pracę albo powołania.
Pr.spółdz. art. 52 § § 3
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
Wskazuje, że odwołanie członka zarządu ze stanowiska pracy należy do uprawnień zarządu spółdzielni.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący stosunku zlecenia, mający zastosowanie do stosunków cywilnoprawnych nieuregulowanych w prawie spółdzielczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołanie z funkcji prezesa zarządu spółdzielni nie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę na stanowisku kierownika. • Stosunek pracy na podstawie umowy o pracę jest niezależny od funkcji pełnionej na podstawie powołania. • Odmowa podjęcia innej pracy w okresie wypowiedzenia i nieusprawiedliwiona nieobecność stanowią ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Odrzucone argumenty
Odwołanie powoda z funkcji prezesa zarządu było równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę. • Powód, jako odwołany ze stanowiska, nie miał obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia na podstawie art. 71 KP.
Godne uwagi sformułowania
Brak obowiązku świadczenia pracy - mimo pozostawania pracownika w stosunku pracy - oznacza, że jest on zwolniony z powinności zgłaszania się w siedzibie pracodawcy lub w jakimkolwiek wyznaczonym przez niego miejscu, a jego nieobecność nie może być poczytana za naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Odwołanie ze stanowiska jest czynnością, która odnosi się do stosunku pracy powstałego na podstawie powołania, a nie umowy o pracę.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Jerzy Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między stosunkiem pracy na podstawie powołania a umową o pracę w kontekście spółdzielni oraz skutki odwołania z funkcji prezesa zarządu dla umowy o pracę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie prezesem zarządu i kierownikiem spółdzielni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji pracowniczych w spółdzielniach, gdzie jedna osoba może pełnić różne funkcje o odmiennym charakterze prawnym. Jest to ciekawe dla prawników pracy i zarządzających spółdzielniami.
“Czy odwołanie z funkcji prezesa spółdzielni oznacza utratę pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.