I PKN 668/98

Sąd Najwyższy1999-04-07
SAOSPracystosunki pracyWysokanajwyższy
zwolnienie dyscyplinarnekodeks pracyart. 52 kpprzestępstwo pracownikaobowiązki pracowniczeuczciwośćdom studenckiportier

Podsumowanie

Sąd Najwyższy orzekł, że popełnienie przez pracownika przestępstwa, nawet jeśli nie wyrządziło szkody pracodawcy, może uzasadniać zwolnienie dyscyplinarne, jeśli rodzaj przestępstwa ma związek z charakterem zatrudnienia.

Powód Jarosław K. został zwolniony dyscyplinarnie z pracy portiera po tym, jak został skazany za posługiwanie się cudzym dowodem osobistym. Sądy niższych instancji uznały zwolnienie za zasadne, argumentując, że dostęp powoda do dokumentów tożsamości i pomieszczeń studenckich wymagał od niego bezwzględnej uczciwości. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, potwierdzając, że przestępstwo, nawet nie wyrządzone pracodawcy, może uzasadniać zwolnienie, jeśli jego charakter jest związany z charakterem pracy.

Sprawa dotyczyła zwolnienia dyscyplinarnego pracownika, Jarosława K., zatrudnionego jako portier w domu studenckim. Powód został skazany wyrokiem sądu za posługiwanie się przywłaszczonym dowodem osobistym. Pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę w trybie dyscyplinarnym, uznając, że popełnione przestępstwo uniemożliwia dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie, podzieliły to stanowisko, wskazując na dostęp powoda do dokumentów tożsamości i pomieszczeń studenckich, co wymagało od niego szczególnej uczciwości. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy i brak związku popełnionego czynu z obowiązkami pracowniczymi. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że popełnienie przez pracownika przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku, uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne niezależnie od tego, czy przestępstwo zostało popełnione na szkodę pracodawcy, czy też miało bezpośredni związek z wykonywanymi obowiązkami. Sąd powołał się na analogiczne stanowisko wyrażone w uchwale z dnia 12 października 1976 r. (OSNCP 1977 z. 4, poz. 67). Sąd Najwyższy nie rozpoznał zarzutu naruszenia przepisów postępowania z powodu braku wskazania konkretnych przepisów w kasacji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, popełnienie przez pracownika przestępstwa może uniemożliwiać jego dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku także wówczas, gdy nie było dokonane na szkodę pracodawcy, jeżeli rodzaj przestępstwa ma związek z charakterem zatrudnienia pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest, czy rodzaj popełnionego przestępstwa ma związek z charakterem zatrudnienia pracownika i czy uniemożliwia ono dalsze zatrudnianie na danym stanowisku. Dostęp do dokumentów tożsamości i pomieszczeń studenckich przez portiera wymaga bezwzględnej uczciwości, a legitymowanie się cudzym dowodem osobistym narusza ten wymóg.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił kasację

Strona wygrywająca

Politechnika C. w C.

Strony

NazwaTypRola
Jarosław K.osoba_fizycznapowód
Politechnika C. w C.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p. art. 52 § § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku uzasadnia zastosowanie rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia. Nie ma znaczenia, czy przestępstwo miało bezpośredni związek z wykonywanymi obowiązkami pracowniczymi, ani czy zostało popełnione na szkodę pracodawcy, jeśli jego rodzaj ma związek z charakterem zatrudnienia.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 54 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Popełnienie przez pracownika przestępstwa, które ma związek z charakterem zatrudnienia i uniemożliwia dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku, uzasadnia zwolnienie dyscyplinarne na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP, nawet jeśli przestępstwo nie było popełnione na szkodę pracodawcy ani nie miało bezpośredniego związku z obowiązkami pracowniczymi.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację art. 52 § 1 pkt 2 KP i uznanie popełnionego przez pracownika przestępstwa za czyn uniemożliwiający dalsze zatrudnianie pomimo braku związku pomiędzy czynem a zakresem obowiązków.

Godne uwagi sformułowania

Popełnienie przez pracownika przestępstwa może uniemożliwiać jego dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku także wówczas, gdy nie było dokonane na szkodę pracodawcy, jeżeli rodzaj przestępstwa ma związek z charakterem zatrudnienia pracownika. Nie ma natomiast znaczenia, czy przestępstwo pracownika miało bezpośredni związek z wykonywanymi przez niego obowiązkami pracowniczymi.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Maria Mańkowska

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia dyscyplinarnego pracownika w przypadku popełnienia przestępstwa, które nie jest bezpośrednio związane z obowiązkami ani nie szkodzi pracodawcy, ale ma związek z charakterem pracy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przestępstwo faktycznie uniemożliwia dalsze zatrudnianie na danym stanowisku, co musi być wykazane przez pracodawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że konsekwencje prawne czynów pracownika mogą wykraczać poza bezpośrednie obowiązki i szkody dla pracodawcy, co jest istotne dla zrozumienia granic odpowiedzialności pracowniczej.

Czy przestępstwo "po godzinach" może kosztować pracę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 7 kwietnia 1999 r. I PKN 668/98 Popełnienie przez pracownika przestępstwa może uniemożliwiać jego dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku także wówczas, gdy nie było dokonane na szkodę pracodawcy, jeżeli rodzaj przestępstwa ma związek z cha- rakterem zatrudnienia pracownika. Przewodniczący: SSN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1999 r. sprawy z powódz- twa Jarosława K. przeciwko Politechnice C. w C. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Częstochowie z dnia 15 września 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Częstochowie wyrokiem z dnia 29 maja 1998 r. oddalił powództwo Jarosława K. przeciwko Politechnice C. o przywrócenie do pracy i ustalił, że powód był zatrudniony u strony pozwanej od 1 stycznia 1995 r. w charak- terze portiera w Domu Studenckim [...] i w dniu 20 marca 1998 r. została rozwiązana z nim umowa o pracę w trybie dyscyplinarnym, ponieważ wyrokiem Sądu Rejonowe- go w Częstochowie z dnia 3 października 1997 r. [...] powód został uznany winnym dokonania czynu z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji lud- ności i dowodach osobistych, polegającego na legitymowaniu się przywłaszczonym dowodem osobistym. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wy- rokiem z dnia 15 września 1998 r. oddalił apelację powoda podzielając pogląd Sądu pierwszej instancji, iż czyn powoda uniemożliwia jego zatrudnianie na zajmowanym stanowisku portiera, który ma dostęp do dokumentów tożsamości pozostawianych 2 przez osoby odwiedzające studentów, a także do pomieszczeń mieszkalnych stu- dentów. Pełnomocnik powoda zaskarżył kasacją powyższy wyrok, zarzucając naru- szenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 52 § 1 pkt 2 KP i uznanie popełnionego przez pracownika przestępstwa za czyn uniemożliwiający dalsze za- trudnianie powoda na zajmowanym stanowisku pomimo braku związku pomiędzy czynem pracownika a wykonywanym zakresem obowiązków oraz naruszenie przepi- sów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie na zajmowa- nym stanowisku uzasadnia zastosowanie rozwiązania stosunku pracy bez wypowie- dzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 2 KP. Nie ma natomiast znaczenia, czy przestępstwo pracownika miało bezpośredni związek z wykonywanymi przez niego obowiązkami pracowniczymi. Czyn przestępny może uniemożliwiać dalsze zatrudnianie pracowni- ka na zajmowanym stanowisku także wówczas, gdy nie został popełniony na szkodę pracodawcy, jeżeli rodzaj przestępstwa ma związek z charakterem zatrudnienia pra- cownika. Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 październi- ka 1976 r. (OSNCP 1977 z. 4, poz. 67), w której stwierdzono, że rozwiązanie umowy o pracę przez zakład pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika może nastąpić niezależnie od tego, czy popełnił on przestępstwo na szkodę zakładu pracy, czy też na szkodę osoby trzeciej, oraz czy szkoda pozostaje w związku z pracą, jeżeli przes- tępstwo - popełnione w czasie trwania umowy o pracę - uniemożliwia dalsze zatrud- nianie pracownika na zajmowanym stanowisku. Powód pracował w charakterze portiera w domu studenckim, miał więc dostęp nie tylko do mieszkań studentów, ale również do dokumentów tożsamości osób od- wiedzających studentów. Rodziło to po stronie pracownika obowiązek bezwzględnej uczciwości, znajdujący potwierdzenie w treści jego obowiązków pracowniczych w ramach wykonywanej umowy o pracę na stanowisku portiera. Fakt legitymowania się więc przez powoda cudzym dowodem osobistym uniemożliwia dalsze jego zatrud- nianie na tym stanowisku. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że Sądy obu ins- 3 tancji prawidłowo zakwalifikowały czyn powoda jako przyczynę uzasadniającą zasto- sowanie przez pozwany zakład pracy art. 52 § 1 pkt 2 KP. Sąd Najwyższy nie rozpoznawał kasacji w zakresie zarzutu naruszenia prze- pisów postępowania wobec braku wskazania w kasacji, jaki przepis prawa proceso- wego miał być naruszony przez Sąd drugiej instancji. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę