I PKN 635/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Nadleśnictwa G. przeciwko Arkadiuszowi R. o zapłatę kwoty 6291,94 zł tytułem niedoboru drewna w powierzonym mieniu. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że pracodawca nie wykazał wysokości szkody ani winy pracownika. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Nadleśnictwa, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwoty 959,87 zł. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracownik, któremu powierzono mienie z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się, nie jest zwolniony z odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 Kodeksu pracy, nawet jeśli pracodawca nie wykazał przesłanek z art. 124 KP (wina w nadzorze lub wina umyślna). Sąd pierwszej instancji nie zbadał odpowiedzialności pozwanego na gruncie art. 114 KP, a jedynie na podstawie art. 122 i 124 KP. Ponadto, pozwany uznał część długu (959,87 zł), co wymagało dalszego zbadania, nawet po cofnięciu uznania. Sąd Najwyższy wskazał, że wadliwe wyliczenie szkody i nieprawidłowo przeprowadzona inwentaryzacja nie wykluczają odpowiedzialności pracownika na zasadach ogólnych, jeśli pracodawca wykaże szkodę i jej wysokość, a pracownik nie dopełnił należycie swoich obowiązków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pracownik nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów szczególnych (art. 124 KP) nie wyklucza jego odpowiedzialności na zasadach ogólnych (art. 114 KP), jeśli pracodawca wykaże szkodę i jej wysokość, a pracownik nie dopełnił należycie obowiązków.
Dotyczy spraw o odpowiedzialność materialną pracowników za szkodę w powierzonym mieniu, gdzie pracodawca nie może wykazać winy umyślnej ani winy w nadzorze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu, jest zwolniony z odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie jest zwolniony z odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 KP, nawet jeśli pracodawca nie wykazał przesłanek z art. 124 KP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak przesłanek do przypisania pracownikowi odpowiedzialności na podstawie art. 124 KP (wina w nadzorze lub umyślna) nie wyklucza jego odpowiedzialności materialnej na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 114 KP. Sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii, co stanowiło podstawę uchylenia wyroku w części.
Czy pracodawca wykazał wysokość szkody w powierzonym pracownikowi mieniu?
Odpowiedź sądu
Nie, w części dotyczącej kwoty 6291,94 zł, ze względu na wadliwie przeprowadzoną inwentaryzację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwie wyliczona szkoda i nieprawidłowo przeprowadzona inwentaryzacja uniemożliwiają stwierdzenie wysokości szkody w sposób pewny, co uzasadniało oddalenie powództwa w tej części.
Czy uznanie przez pracownika części długu (959,87 zł) stanowi dowód na istnienie tej szkody?
Odpowiedź sądu
Uznanie długu przez pracownika nie zwalnia sądu z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego, ale stanowi punkt wyjścia do dalszych badań.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że choć samo przyznanie wyrządzenia szkody nie jest dowodem na jej zaistnienie, to cofnięcie uznania długu nie zwalnia sądu z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności stanowiące przedmiot uznania, zwłaszcza gdy sąd badał odpowiedzialność tylko w aspekcie winy umyślnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Nadleśnictwo G. w G. | instytucja | powód |
| Arkadiusz R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 124 § § 2
Kodeks pracy
Pracownik, któremu powierzono mienie z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się, nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, jeśli pracodawca nie wykaże rozmiarów szkody i winy pracownika.
k.p. art. 122
Kodeks pracy
Pracownik, który umyślnie wyrządził szkodę pracodawcy, jest zobowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy na zasadach ogólnych, jeśli nie można mu przypisać winy umyślnej ani winy w nadzorze.
Pomocnicze
k.p. art. 126 § § 2 pkt 2
Kodeks pracy
Potwierdza możliwość odpowiedzialności pracownika na zasadach ogólnych (art. 114 KP) za szkodę w mieniu powierzonym.
u.o.r. art. 21
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 22
Ustawa o rachunkowości
u.o.r. art. 23
Ustawa o rachunkowości
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.
KPC art. 39313
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez pracodawcę wysokości szkody. • Wadliwie przeprowadzona inwentaryzacja. • Brak przesłanek do odpowiedzialności na podstawie art. 124 KP. • Konieczność zbadania odpowiedzialności na zasadach ogólnych (art. 114 KP).
Odrzucone argumenty
Pracownik ponosi odpowiedzialność za niedobór na podstawie art. 124 KP. • Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę z winy umyślnej (art. 122 KP). • Uznanie długu przez pracownika stanowi dowód na jego istnienie.
Godne uwagi sformułowania
Pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art. 124 KP) ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu (art. 122 KP), nie jest zwolniony od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 KP. • Pracodawca zobowiązany jest wszakże nie tylko do wykazania, że „jakaś” szkoda w powierzonym pracownikowi do rozliczenia mieniu powstała, ale także do udowodnienia wysokości tejże szkody. • Brak przesłanek do przypisania pracownikowi odpowiedzialności na podstawie art. 124 KP nie wyklucza jego odpowiedzialności materialnej na zasadach ogólnych.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracownik nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów szczególnych (art. 124 KP) nie wyklucza jego odpowiedzialności na zasadach ogólnych (art. 114 KP), jeśli pracodawca wykaże szkodę i jej wysokość, a pracownik nie dopełnił należycie obowiązków."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o odpowiedzialność materialną pracowników za szkodę w powierzonym mieniu, gdzie pracodawca nie może wykazać winy umyślnej ani winy w nadzorze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet jeśli pracownik nie jest winny umyślnie lub w nadzorze, nadal może ponosić odpowiedzialność za szkodę, co jest ważną lekcją dla pracodawców i pracowników.
“Czy brak winy umyślnej zwalnia z odpowiedzialności za szkodę w pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 6291,94 PLN
niedobór w mieniu: 959,87 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.