Orzeczenie · 1999-03-04

I PKN 605/98

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1999-03-04
SAOSPracyprawo pracyWysokanajwyższy
prawo pracykary porządkowedyscyplina pracywysłuchanie pracownikaochrona pracownikaSąd NajwyższyKodeks pracy

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 marca 1999 r. rozpatrzył sprawę dotyczącą uchylenia kary porządkowej nałożonej na pracownicę Bogumiłę N. przez spółkę „B.” Sp. z o.o. w likwidacji. Sąd Rejonowy w Zgierzu pierwotnie uchylił karę upomnienia, stwierdzając, że pracodawca naruszył art. 109 § 2 Kodeksu pracy, ponieważ wysłuchanie pracownicy miało miejsce po faktycznym zastosowaniu kary (podpisaniu pisma o ukaraniu). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, podkreślając, że instytucja wysłuchania pracownika ma charakter ochronny i nie może być jedynie formalnością. Strona pozwana wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 109 § 2 KP. Argumentowała, że wysłuchanie pracownika jest czynnością poprzedzającą, która może doprowadzić do odstąpienia od ukarania, ale nie musi. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że zgodnie z art. 109 § 2 KP, wysłuchanie pracownika musi nastąpić przed zastosowaniem kary. Zastosowanie kary następuje w momencie podpisania pisma o jej nałożeniu, co stanowi zewnętrzny wyraz woli pracodawcy. Natomiast dla skutków prawnych wobec pracownika istotne jest zawiadomienie go na piśmie o karze. Sąd podkreślił, że wysłuchanie pracownika ma na celu zobiektywizowanie decyzji i umożliwienie pracownikowi złożenia wyjaśnień, dlatego musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie prawidłowej kolejności czynności przy nakładaniu kar porządkowych na pracowników oraz znaczenia wysłuchania pracownika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie stosowania kar porządkowych w prawie pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wysłuchanie pracownika musi poprzedzać zastosowanie wobec niego kary porządkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wysłuchanie pracownika musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary porządkowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wysłuchanie pracownika jest kluczowym etapem postępowania w sprawie nałożenia kary porządkowej, mającym na celu zobiektywizowanie decyzji pracodawcy i umożliwienie pracownikowi złożenia wyjaśnień. Naruszenie tej zasady, poprzez zastosowanie kary przed wysłuchaniem, skutkuje koniecznością uchylenia kary.

Kiedy następuje zastosowanie kary porządkowej w rozumieniu Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zastosowanie kary porządkowej następuje w chwili podpisania przez przełożonego pisma o ukaraniu, co stanowi zewnętrzny wyraz jego woli.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że chociaż dla skutków prawnych wobec pracownika istotne jest zawiadomienie go na piśmie o karze, to samo 'zastosowanie' kary, jako decyzja pracodawcy, następuje w momencie formalnego jej wyrażenia, czyli podpisania pisma.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił kasację
Strona wygrywająca
Bogumiła N.

Strony

NazwaTypRola
Bogumiła N.osoba_fizycznapowódka
„B.” Sp. z o.o. w U. w likwidacjispółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p. art. 109 § § 2

Kodeks pracy

Wysłuchanie pracownika musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary porządkowej.

Pomocnicze

KP art. 110

Kodeks pracy

Obowiązek pracodawcy zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze.

KP art. 112 § § 1

Kodeks pracy

Skutki zastosowania kary dla pracownika.

KP art. 112 § § 2

Kodeks pracy

Uchylenie kary w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez pracodawcę art. 109 § 2 KP poprzez niezachowanie wymogu wysłuchania pracownika przed zastosowaniem kary porządkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja strony pozwanej, że wysłuchanie pracownika jest czynnością jedynie potencjalnie prowadzącą do odstąpienia od ukarania i nie musi poprzedzać fizycznego zastosowania kary.

Godne uwagi sformułowania

Wysłuchanie pracownika musi poprzedzać zastosowanie wobec niego kary porządkowej. • Zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy wewnętrzna wola przełożonego otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. • Z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika istotne znaczenie ma chwila zawiadomienia go na piśmie o zastosowanej karze. • Instytucja „wysłuchania pracownika” ma na celu z jednej strony – zobiektywizowanie decyzji przełożonego, z drugiej zaś strony – umożliwienie pracownikowi, złożenia wyjaśnień w istotnej dla niego sprawie, przed uruchomieniem formalnego postępowania.

Skład orzekający

Roman Kuczyński

przewodniczący

Walerian Sanetra

sędzia

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie prawidłowej kolejności czynności przy nakładaniu kar porządkowych na pracowników oraz znaczenia wysłuchania pracownika."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie stosowania kar porządkowych w prawie pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia fundamentalną zasadę prawa pracy dotyczącą kar porządkowych, która jest często pomijana przez pracodawców, co czyni je praktycznie użytecznym dla prawników i pracowników.

Czy pracodawca może ukarać pracownika bez wysłuchania? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst