I PKN 590/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Agnieszka K.-B., domagała się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu niestawienia się do pracy po urlopie macierzyńskim. Twierdziła, że pracodawcy byli poinformowani o jej zamiarze skorzystania z urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, a następnie wychowawczym. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając nieobecność pracownicy za nieusprawiedliwioną i stanowiącą ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał za zasadny zarzut nierozważenia przez Sąd Okręgowy istotnych okoliczności faktycznych oraz przypisania im niewłaściwego znaczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przypisania pracownikowi ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych konieczne jest wykazanie winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa. Wskazał, że pracodawcy nie przestrzegali konsekwentnie formalnych procedur dotyczących urlopów, a pracownica działu kadr udzieliła powódce informacji o możliwości wykorzystania zaległego urlopu po urlopie macierzyńskim. Sąd Najwyższy stwierdził, że w tej sytuacji powódka mogła uznać te informacje za wiążące, a jej nieobecność była usprawiedliwiona jej przekonaniem, co wykluczało przypisanie jej ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących urlopów wypoczynkowych po urlopie macierzyńskim, ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych oraz oceny dowodów przez sąd.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy, która miała uzasadnione przekonanie o możliwości skorzystania z urlopu, a pracodawca nie stosował konsekwentnie formalnych procedur.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niestawienie się pracownika do pracy po urlopie macierzyńskim, w sytuacji gdy pracownik miał uzasadnione przekonanie o możliwości skorzystania z zaległego urlopu wypoczynkowego, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik miał uzasadnione przekonanie o możliwości skorzystania z urlopu, a pracodawca nie przestrzegał konsekwentnie formalnych procedur dotyczących urlopów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla przypisania ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych konieczne jest wykazanie winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa. W sytuacji, gdy pracownik miał uzasadnione przekonanie o możliwości skorzystania z urlopu, a pracodawca nie stosował konsekwentnie formalnych procedur, nie można mówić o ciężkim naruszeniu obowiązków.
Czy pracodawca jest związany wnioskiem pracownika o udzielenie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, jeśli taki wniosek nie został złożony na piśmie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca jest związany takim wnioskiem, nawet jeśli nie został złożony na piśmie, jeśli pochodzi od pracownicy, która urodziła lub ma urodzić dziecko i chciałaby skorzystać z urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, a pracodawca nie przestrzegał konsekwentnie formalnych procedur.
Uzasadnienie
Przepis art. 163 § 3 KP stanowi wyjątek od zasady planowania urlopów, dając pracownicy uprzywilejowaną pozycję. Choć przepis nie wymaga formy pisemnej wniosku, pracodawca jest związany takim wnioskiem, zwłaszcza gdy pracownica ma uzasadnione przekonanie o jego uwzględnieniu, a formalne procedury nie były konsekwentnie stosowane.
Czy pracownica działu kadr, udzielając informacji pracownikowi o możliwości wykorzystania urlopu, działa w imieniu pracodawcy i czy te informacje są wiążące?
Odpowiedź sądu
Tak, w pewnych okolicznościach informacje udzielone przez pracownika odpowiedzialnego za sprawy kadrowe mogą być traktowane jako wiążące dla pracodawcy, zwłaszcza jeśli pracownik nie stosuje konsekwentnie formalnych procedur.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że pracownica działu kadr, Urszula J., udzieliła powódce informacji o możliwości wykorzystania zaległego urlopu po urlopie macierzyńskim. W kontekście niekonsekwentnego stosowania formalnych procedur przez pracodawców, powódka mogła uznać te informacje za wiążące.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agnieszka K.-B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Jolanta P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Adam P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Firma Handlowa „P.” Handel Artykułami Spożywczo-Przemysłowymi w W.B. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 52 § § 1
Kodeks pracy
Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych może być podstawą rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, ale wymaga wykazania winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa.
k.p. art. 163 § § 3
Kodeks pracy
Na wniosek pracownicy pracodawca udziela jej urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału", co oznacza obowiązek rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Pomocnicze
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Niedopuszczalne jest działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami.
k.p. art. 163 § § 1
Kodeks pracy
Przy ustalaniu planu urlopów pracodawca bierze pod uwagę wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.
KPC art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownica miała uzasadnione przekonanie o możliwości skorzystania z urlopu wypoczynkowego po urlopie macierzyńskim, co było wynikiem informacji udzielonych przez pracownicę działu kadr. • Pracodawcy nie stosowali konsekwentnie formalnych procedur dotyczących urlopów, co podważa zarzut ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. • Nieobecność pracownicy była usprawiedliwiona jej błędnym przekonaniem co do stanu faktycznego lub prawnego. • Sąd drugiej instancji nie rozważył istotnych okoliczności faktycznych i przypisał im niewłaściwe znaczenie, naruszając art. 233 § 1 KPC.
Odrzucone argumenty
Pracownica nie złożyła pisemnego wniosku o urlop wypoczynkowy. • Nieobecność pracownicy od 3 czerwca 1998 r. była nieusprawiedliwiona i stanowiła ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Pracownica zignorowała procedury udzielania urlopów wypoczynkowych.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca nie jest związany wnioskiem pracownika zawierającym propozycję terminu udzielenia mu urlopu wypoczynkowego. • Jest jednak związany takim wnioskiem pochodzącym od pracownicy, która urodziła lub ma urodzić dziecko i chciałaby skorzystać z urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. • Istnienie bowiem winy jedynie w tych postaciach pozwala przypisać pracownikowi „ciężkie” naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. • Pomijając niedostosowanie tak surowych wymagań do potrzeb życia codziennego, a przede wszystkim do różnorodności sytuacji występujących w zakładzie pracy, należy zwrócić uwagę na to, że w przedmiotowej sprawie tego rodzaju reguły nie były przez pracodawców przestrzegane. • W myśl powyższego przepisu prawo sądu do oceny dowodów wiąże się nierozerwalnie z obowiązkiem wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i realizuje się dopiero po rozważeniu przez sąd tych okoliczności. • Za okoliczność usprawiedliwiającą nieobecność w pracy może być bowiem uznana nie tylko choroba pracownika lub inne przeszkody niezależne od niego, lecz także jego pomyłka bądź też błędne przeświadczenie co do faktycznego lub prawnego stanu rzeczy.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Józef Iwulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących urlopów wypoczynkowych po urlopie macierzyńskim, ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych oraz oceny dowodów przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy, która miała uzasadnione przekonanie o możliwości skorzystania z urlopu, a pracodawca nie stosował konsekwentnie formalnych procedur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uzasadnione przekonanie pracownika i jak niekonsekwentne stosowanie procedur przez pracodawcę może wpłynąć na ocenę sytuacji prawnej. Pokazuje też niuanse w interpretacji przepisów o urlopach.
“Czy pracodawca zawsze wygra, gdy pracownik popełni błąd formalny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.