I PKN 588/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Ludmiła S., dochodziła od Zakładów Tłuszczowych „K.” SA w K. odszkodowania i odprawy po wypowiedzeniu jej umowy o pracę. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za uzasadnione. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie, ale oddalił żądanie odprawy, ponieważ związki zawodowe wyraziły zgodę na rozwiązanie umowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powódki, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej odprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy porozumienie z dnia 25 kwietnia 1997 r., zawarte między związkami zawodowymi a nabywcą akcji spółki, jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest to porozumienie zbiorowe, ponieważ nie zostało zawarte przez pracodawcę i zakładową organizację związkową, a jedynie przez związki i nabywcę akcji. W związku z tym, postanowienia tego porozumienia nie podlegają ocenie pod kątem art. 9 § 2 KP (zasada korzystniejszych warunków dla pracownika). Sąd Najwyższy uznał jednak za zasadny zarzut naruszenia art. 232 KP, wskazując, że zgoda związków zawodowych na wypowiedzenie umowy o pracę powinna być udzielana przez organizację reprezentującą pracownika, a nie przez wspólną reprezentację dwóch związków. Ponadto, przyznanie związkom prawa do decydowania o pozbawieniu pracownika odprawy było sprzeczne z ich celem i zadaniami, polegającymi na obronie praw pracowniczych. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli związki wyraziły zgodę na wypowiedzenie, nie zwalnia to pracodawcy z obowiązku podania uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia, a pracownik nadal ma prawo do odprawy, jeśli przyczyna ta jest nieuzasadniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia porozumienia zbiorowego, zakres uprawnień związków zawodowych w procesie wypowiadania umów o pracę i przyznawania odpraw, ochrona praw pracowniczych w procesie prywatyzacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji porozumienia zawartego z nabywcą akcji w kontekście prywatyzacji. Interpretacja art. 232 KP i art. 38 KP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy porozumienie zawarte między związkami zawodowymi a nabywcą akcji spółki w sprawie gwarancji socjalnych w związku z prywatyzacją jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to porozumienie zbiorowe w rozumieniu art. 9 § 1 KP, ponieważ nie zostało zawarte przez pracodawcę i zakładową organizację związkową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że warunkiem zaliczenia porozumienia do źródeł prawa pracy jest jego oparcie na ustawie i zawarcie przez partnerów socjalnych (pracodawcę i organizację związkową). Porozumienie z dnia 25 kwietnia 1997 r. nie spełniało tych kryteriów.
Czy zgoda reprezentacji związków zawodowych na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w okresie ochronnym, wynikająca z porozumienia socjalnego, może pozbawić pracownika prawa do odprawy pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka zgoda nie może pozbawić pracownika prawa do odprawy, jeśli przyczyna wypowiedzenia jest nieuzasadniona, a samo porozumienie nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu KP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zgoda związków zawodowych na wypowiedzenie umowy o pracę, która prowadzi do utraty prawa do odprawy, jest sprzeczna z celem i zadaniami związków zawodowych, polegającymi na obronie praw pracowniczych. Ponadto, przyznanie związkom takiego uprawnienia narusza przepisy Kodeksu pracy dotyczące współdziałania z organizacjami związkowymi i obowiązku podania uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia.
Czy odmowa podjęcia przez pracownika pracy na nowym stanowisku kierowniczym jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony?
Odpowiedź sądu
Nie zawsze. Sąd Apelacyjny uznał, że sama odmowa podjęcia pracy na nowym stanowisku, bez innych przyczyn, nie uzasadnia definitywnego wypowiedzenia umowy o pracę, jeśli nie jest związana z negatywną oceną dotychczasowej pracy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że choć odmowa podjęcia pracy na nowym stanowisku może być uzasadniona interesem pracodawcy, to w przypadku wypowiedzenia definitywnego musi być ona powiązana z negatywną oceną dotychczasowego sposobu wykonywania obowiązków lub innymi przyczynami uzasadniającymi rozwiązanie umowy. W tej konkretnej sprawie, przyczyna ta sama w sobie nie była wystarczająca do uzasadnienia wypowiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ludmiła S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakłady Tłuszczowe „K.” SA w K. | spółka | pozwany |
| „C.H. B.V.” z siedzibą w U. w Holandii | spółka | nabywca akcji |
Przepisy (14)
Główne
KP art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Definicja porozumienia zbiorowego jako źródła prawa pracy, które musi być oparte na ustawie i zawarte przez pracodawcę i organizację związkową.
KP art. 232
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy współdziałania z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy.
KP art. 38 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony, podając przyczynę.
Pomocnicze
KP art. 9 § § 2
Kodeks pracy
Postanowienia porozumień zbiorowych nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy prawa.
KP art. 30 § § 4
Kodeks pracy
Obowiązek wskazania przyczyny rozwiązania umowy o pracę.
KP art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę.
KP art. 38 § § 2
Kodeks pracy
Możliwość zgłoszenia przez organizację związkową umotywowanych zastrzeżeń do zamiaru wypowiedzenia.
u.z.z. art. 30
Ustawa o związkach zawodowych
Zasady współdziałania pracodawcy z zakładową organizacją związkową.
u.z.z. art. 7
Ustawa o związkach zawodowych
Zakres działania związków zawodowych w obronie praw pracowników.
KPC art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
KPC art. 477¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia odszkodowania.
KPC art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
KPC art. 393¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna.
KPC art. 393¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie przez Sąd Najwyższy na podstawie uchylonego wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie socjalne nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu KP. • Zgoda związków zawodowych na wypowiedzenie nie może pozbawić pracownika prawa do odprawy, jeśli przyczyna wypowiedzenia jest nieuzasadniona. • Przyznanie związkom prawa do decydowania o odprawie jest sprzeczne z ich celem i zadaniami. • Naruszenie art. 232 KP w zakresie współdziałania z organizacją związkową reprezentującą pracownika.
Odrzucone argumenty
Porozumienie socjalne jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu KP i jego postanowienia są wiążące. • Zgoda związków zawodowych na wypowiedzenie umowy o pracę wyłącza prawo pracownika do odprawy pieniężnej. • Przyczyna wypowiedzenia była uzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
Porozumienie w sprawie gwarancji socjalnych zawarte między związkiem zawodowym a przyszłym nabywcą akcji w spółce akcyjnej będącej pracodawcą nie jest porozumieniem zbiorowym w rozumieniu art. 9 § 1 KP. • Związki zawodowe są powołane do ochrony interesów pracowników. • Zgoda reprezentacji Związków Zawodowych na rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę stanowi przesłankę eliminującą jego prawo do odprawy pieniężnej.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia porozumienia zbiorowego, zakres uprawnień związków zawodowych w procesie wypowiadania umów o pracę i przyznawania odpraw, ochrona praw pracowniczych w procesie prywatyzacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji porozumienia zawartego z nabywcą akcji w kontekście prywatyzacji. Interpretacja art. 232 KP i art. 38 KP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami pracowniczymi w procesie prywatyzacji, roli związków zawodowych i interpretacji przepisów Kodeksu pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Prywatyzacja spółki a odprawa: Czy zgoda związków zawodowych może pozbawić pracownika należnych pieniędzy?”
Dane finansowe
odszkodowanie: 4633,2 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.