I PKN 563/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka dochodziła odszkodowania za bezprawne i zawinione uniemożliwienie jej nabycia akcji na zasadach preferencyjnych, zgodnie z ustawą o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Sprawa przeszła przez kilka instancji, a Sąd Apelacyjny w Krakowie ostatecznie zasądził na rzecz powódki kwotę 161,00 zł, opierając się na cenie akcji z daty ich pierwotnego udostępnienia do wykupu (1993 r.). Powódka wniosła kasację, zarzucając naruszenie art. 363 § 2 KC poprzez przyjęcie niewłaściwej daty ustalenia odszkodowania oraz art. 8 KP. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że ustalenie odszkodowania według ceny z dnia wyrokowania byłoby obarczone zbyt dużym ryzykiem i przypadkowością ze względu na zmienność kursów giełdowych. Sąd Najwyższy potwierdził prawidłowość zastosowania art. 363 § 2 in fine KC, wskazując, że odszkodowanie powinno być ustalone według ceny akcji z pierwszego dnia sprzedaży dla osób fizycznych, obywateli polskich. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 KP i art. 24 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych uznano za bezzasadne z powodu braku ich dostatecznego uzasadnienia lub skonkretyzowania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego również nie zostało uwzględnione jako przedmiot kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania w przypadku naruszenia przez pracodawcę prawa pracownika do nabycia akcji na zasadach preferencyjnych, interpretacja art. 363 § 2 KC w kontekście zmienności rynkowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i nabywania akcji przez pracowników na zasadach preferencyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Według jakiej ceny należy ustalić wysokość odszkodowania za bezprawne uniemożliwienie pracownikowi nabycia akcji na zasadach preferencyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość należnego pracownikowi odszkodowania z tytułu bezprawnego i zawinionego uniemożliwienia mu nabycia akcji na zasadach preferencyjnych powinna zostać określona według ceny tych akcji ustalonej dla osób fizycznych, obywateli polskich, oferowanej w pierwszym dniu sprzedaży (art. 363 § 2 in fine KC).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie odszkodowania według ceny z dnia wyrokowania jest obarczone zbyt dużym ryzykiem i przypadkowością ze względu na zmienność kursów giełdowych. Zastosowanie art. 363 § 2 in fine KC, odwołującego się do ceny z pierwszego dnia sprzedaży dla obywateli polskich, jest uzasadnione, ponieważ odzwierciedla pierwotną wartość ustaloną w ramach preferencyjnego nabycia.
Czy ustalenie odszkodowania według ceny z dnia wyrokowania narusza zasady współżycia społecznego i czy nagradza naganne postępowanie pracodawcy?
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie odszkodowania według ceny z dnia wyrokowania nie jest obligatoryjne, a zastosowanie ceny z pierwszego dnia sprzedaży jest zgodne z prawem. Zarzut naruszenia art. 8 KP przez nagrodzenie nagannego postępowania pracodawcy został uznany za bezzasadny, ponieważ przepis ten dotyczy nadużycia prawa podmiotowego przez stronę, a nie naruszenia prawa przedmiotowego przez sprawcę szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 8 KP dotyczy nadużycia prawa podmiotowego przez stronę, a nie naruszenia prawa przedmiotowego przez inny podmiot. W tym przypadku strona pozwana naruszyła prawo przedmiotowe, a nie nadużyła prawa podmiotowego. Dlatego zarzut naruszenia art. 8 KP został oddalony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grażyna S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakłady Przemysłu Odzieżowego „V.” S.A. w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności pracodawcy za szkodę wynikłą z niewykonania zobowiązania.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Określenie ceny dla ustalenia odszkodowania, z możliwością przyjęcia ceny z innej chwili w szczególnych okolicznościach. W tym przypadku zastosowano cenę z pierwszego dnia sprzedaży dla obywateli polskich.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
u.p.p.p. art. 24
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Reguluje uprawnienia pracowników do nabycia akcji na zasadach preferencyjnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 393¹¹
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie odszkodowania według ceny z pierwszego dnia sprzedaży dla obywateli polskich jest właściwe ze względu na zmienność kursów giełdowych i potrzebę stabilności przy wyliczaniu szkody. • Przepis art. 363 § 2 in fine KC znajduje zastosowanie w przypadku uniemożliwienia nabycia akcji na zasadach preferencyjnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 363 § 2 KC poprzez przyjęcie niewłaściwej daty ustalenia odszkodowania (daty 18 października 1993 roku). • Naruszenie art. 8 KP poprzez nagrodzenie nagannego postępowania pracodawcy. • Naruszenie art. 24 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. • Naruszenie art. 100 KPC w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
wysokość należnego pracownikowi odszkodowania z tytułu bezprawne- go i zawinionego uniemożliwienia mu nabycia akcji na zasadach preferencyj- nych (...) powinna zostać określona według ceny tych akcji ustalonej dla osób fizycznych, obywateli polskich, oferowanej w pierwszym dniu sprzedaży • ustalenie wysokości odszkodowania według ceny akcji z dnia wyrokowania obarczone jest tak istotnym elementem przypadkowości i ryzyka, iż uzasadnia to odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 363 § 2 KC
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Andrzej Kijowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania w przypadku naruszenia przez pracodawcę prawa pracownika do nabycia akcji na zasadach preferencyjnych, interpretacja art. 363 § 2 KC w kontekście zmienności rynkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i nabywania akcji przez pracowników na zasadach preferencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prywatyzacji i praw pracowniczych, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego dotyczące ustalania odszkodowania ma praktyczne znaczenie dla podobnych przypadków.
“Jak wycenić szkodę pracownika, gdy rynek akcji szaleje? Sąd Najwyższy daje odpowiedź.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 161 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.