I PKN 552/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła członka spółdzielni, Ryszarda W., który został wykluczony ze Spółdzielni Pracy „B.” i tym samym rozwiązał się jego spółdzielczy stosunek pracy. Powodem wykluczenia było stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości oraz naruszenie obowiązków członkowskich przez działanie na szkodę spółdzielni. Powód zaprzeczał, by był nietrzeźwy. Sąd Rejonowy w Stalowej Woli oddalił powództwo, ale wyrok ten został uchylony przez Sąd Wojewódzki w Tarnobrzegu z powodu niewłaściwości rzeczowej. Następnie Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 18 lutego 1997 r. oddalił powództwo, ustalając, że stosunek pracy uległ rozwiązaniu z dniem 6 marca 1996 r. w wyniku uchwały Rady Nadzorczej o wykluczeniu powoda. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, uznając, że wykluczenie było uzasadnione na podstawie art. 193 § 1 Prawa spółdzielczego, który odsyła do przepisów prawa pracy, w tym art. 52 Kodeksu pracy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości jest rażącym naruszeniem podstawowego obowiązku pracowniczego. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 8 KP i art. 199 Prawa spółdzielczego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że ustalenie stanu nietrzeźwości powoda w czasie pracy uzasadniało jego wykluczenie ze spółdzielni. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracownik, który sam narusza zasady współżycia społecznego, nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 8 KP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wykluczenia członka spółdzielni z powodu nietrzeźwości w pracy oraz stosowania art. 8 KP w kontekście naruszenia zasad współżycia społecznego.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 2 czerwca 1996 r. w zakresie art. 52 KP, choć ogólna zasada ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych pozostaje aktualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy członek spółdzielni zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, który został wykluczony ze spółdzielni z powodu stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości, może powoływać się na ochronę wynikającą z art. 8 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek spółdzielni zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, który sam lekceważył i naruszał zasady współżycia społecznego poprzez stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości, nie może powoływać się na ochronę wynikającą z art. 8 Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, które uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Wykluczenie członka spółdzielni w takiej sytuacji jest równoznaczne ze skutkami rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 193 § 4 Prawa spółdzielczego). Pracownik, który narusza zasady współżycia społecznego, nie może skutecznie powoływać się na ochronę z art. 8 KP.
Czy stawienie się pracownika do pracy w stanie nietrzeźwości stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Przepis art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym do 2 czerwca 1996 r. wprost stanowił, że stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu lub spożywanie alkoholu w miejscu pracy jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, co upoważnia zakład pracy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard W. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Pracy „B.” w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu lub spożywanie alkoholu w miejscu pracy, upoważnia zakład pracy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
P.spół. art. 193 § § 1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Wykluczenie członka Spółdzielni może nastąpić z przyczyn uzasadniających według przepisów prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
P.spół. art. 193 § § 4
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Wykluczenie członka spółdzielni, który był zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Pomocnicze
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego stosowanie przepisów prawa pracy, jeżeli pracownik nie narusza zasad współżycia społecznego.
P.spół. art. 199
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Przepis ten wskazuje na możliwość odpowiedniego zastosowania przepisów Kodeksu pracy, w tym art. 8 KP.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania kasacji.
KPC art. 393 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz dokonywania własnych ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
KPC art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozważenia nieważności postępowania z urzędu.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. • Wykluczenie członka spółdzielni z powodu nietrzeźwości w pracy jest równoznaczne ze skutkami rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. • Pracownik, który narusza zasady współżycia społecznego, nie może powoływać się na ochronę z art. 8 KP.
Odrzucone argumenty
Powód twierdził, że nie był nietrzeźwy. • Powód powoływał się na naruszenie art. 8 KP i art. 199 Prawa spółdzielczego.
Godne uwagi sformułowania
Członek spółdzielni, zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie może powoływać się na ochronę wynikającą z art. 8 KP [...] gdy sam lekceważył i naruszał zasady współżycia społecznego. • Przebywanie w pracy w stanie nietrzeźwości jest rażącym naruszeniem podstawowego obowiązku pracowniczego, powodującym demoralizację innych pracowników, naruszającym w ten sposób zasady współżycia społecznego.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Józef Iwulski
sędzia
Maria Mańkowska
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wykluczenia członka spółdzielni z powodu nietrzeźwości w pracy oraz stosowania art. 8 KP w kontekście naruszenia zasad współżycia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 2 czerwca 1996 r. w zakresie art. 52 KP, choć ogólna zasada ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konsekwencje nietrzeźwości w miejscu pracy, nawet w kontekście spółdzielczym, i pokazuje, jak sąd interpretuje zasady współżycia społecznego w relacjach pracowniczych.
“Nietrzeźwość w pracy to nie tylko zwolnienie, ale i wykluczenie ze spółdzielni – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.