I PKN 552/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła roszczeń pracownika Grzegorza B. o wynagrodzenie, w tym ekwiwalenty za odzież, posiłki, urlop, premie oraz wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, przeciwko pracodawcy „M.” Montaże-Budownictwo-Spedycja Sp. z o.o. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz powoda kwotę 770,20 zł, uznając jedynie roszczenie o ekwiwalent za odzież ochronną i środki czystości. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił ten wyrok, zasądzając dodatkowo 2.606,29 DM, uznając, że rozliczenie wynagrodzenia przez Sąd Okręgowy naruszało art. 87 Kodeksu pracy poprzez bezpodstawne potrącenie nadpłaconego wynagrodzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 87 § 1 pkt 3 KP, wskazując, że nadpłaty miały charakter zaliczkowy na poczet ruchomej części wynagrodzenia. Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za uzasadniony z powodu istotnej wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku, która uniemożliwiała kontrolę prawidłowości zastosowania art. 87 KP. Brak ustaleń faktycznych uniemożliwił ocenę, czy nadpłaty mogły być traktowane jako zaliczki pieniężne podlegające potrąceniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwe uzasadnienie narusza również art. 328 § 2 KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 87 § 1 pkt 3 KP dotyczącego potrąceń z wynagrodzenia, w szczególności rozróżnienie między zaliczką a częściowym spełnieniem świadczenia przed terminem wymagalności. Znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroku i ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty części wynagrodzenia przed terminem jego wymagalności oraz potrąceń z wynagrodzenia. Wymaga analizy konkretnych postanowień umownych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy część wynagrodzenia wypłacona pracownikowi na poczet wynagrodzenia przyszłego przed terminem jego wymagalności, jeśli strony umowy o pracę nie umówiły się inaczej, stanowi zaliczkę w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest zaliczką w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 KP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przez zaliczki, o jakich mowa w art. 87 § 1 pkt 3 KP, należy rozumieć kwoty pieniężne wypłacone pracownikowi i pobrane przez niego do rozliczenia, przeznaczone przede wszystkim na pokrycie obciążających pracodawcę wydatków związanych z wykonywaniem pracy. Pojęcie 'zaliczka' nie może być wykładane rozszerzająco. Część wynagrodzenia wypłacona na poczet wynagrodzenia przyszłego stanowi częściowe spełnienie świadczenia przed terminem jego wymagalności i podlega zarachowaniu na poczet wynagrodzenia należnego za okres obrachunkowy, a zasady rozliczeń powinny wynikać z umowy o pracę.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, pozbawione ustaleń faktycznych, może stanowić podstawę kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, zwłaszcza brak ustaleń faktycznych, może stanowić podstawę kasacji na podstawie art. 328 § 2 KPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu apelacyjnego musi zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym ustalenie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. Brak takich ustaleń uniemożliwia kontrolę prawidłowości zastosowania prawa materialnego i stanowi naruszenie art. 328 § 2 KPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grzegorz B. | osoba_fizyczna | powód |
| „M.” Montaże-Budownictwo-Spedycja Spółka z o.o. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
KP art. 87 § § 1 pkt 3
Kodeks pracy
Z wynagrodzenia za pracę podlegają potrąceniu, obok innych należności, również zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi. Przez zaliczki należy rozumieć kwoty pieniężne wypłacone pracownikowi i pobrane przez niego do rozliczenia, przeznaczone przede wszystkim na pokrycie obciążających pracodawcę wydatków związanych z wykonywaniem pracy. Nie jest zaliczką część wynagrodzenia wypłacona na poczet wynagrodzenia przyszłego.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące pisemnego uzasadnienia wyroku, w tym wskazanie podstawy faktycznej i prawnej.
KPC art. 393^1 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy kasacji - niewłaściwe zastosowanie lub wykładnia prawa materialnego.
KPC art. 393^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Pomocnicze
KP art. 87 § § 1
Kodeks pracy
Reguluje potrącenia z wynagrodzenia za pracę.
KP art. 91
Kodeks pracy
Potrącenie nadpłaty wymaga zgody pracownika.
KC art. 410
Kodeks cywilny
Zwrot nienależnego świadczenia.
KC art. 409
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu świadczenia.
KC art. 411
Kodeks cywilny
Wyjątki od obowiązku zwrotu świadczenia.
KPC art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość powołania nowych dowodów lub twierdzeń w postępowaniu apelacyjnym.
KPC art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie reformatoryjne przez sąd drugiej instancji.
KPC art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów KPC w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego, pozbawione ustaleń faktycznych. • Niewłaściwe zastosowanie art. 87 § 1 pkt 3 KP przez Sąd Apelacyjny.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego dotyczące zaliczkowego charakteru nadpłat wynagrodzenia, które nie zostały w pełni rozpatrzone przez Sąd Apelacyjny z powodu wadliwości uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest zaliczką w rozumieniu art. 87 § 1 okt 3 KP część wynagrodzenia wypłacona na poczet wynagrodzenia przyszłego przed terminem jego wymagalności, o ile strony umowy o pracę nie umówiły się inaczej. • Wada konstrukcyjna uzasadnienia polega na braku jakichkolwiek ustaleń faktycznych, które miałyby stanowić podstawę oceny materialnoprawnej. • Zgodnie z treścią art. 328 § 2 KPC, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 87 § 1 pkt 3 KP dotyczącego potrąceń z wynagrodzenia, w szczególności rozróżnienie między zaliczką a częściowym spełnieniem świadczenia przed terminem wymagalności. Znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroku i ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty części wynagrodzenia przed terminem jego wymagalności oraz potrąceń z wynagrodzenia. Wymaga analizy konkretnych postanowień umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia potrąceń z wynagrodzenia i wadliwości uzasadnień orzeczeń, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Kluczowe jest rozróżnienie między zaliczką a przedterminową wypłatą.
“Czy nadpłata wynagrodzenia to zaliczka? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady potrąceń z pensji.”
Dane finansowe
wynagrodzenie: 770,2 PLN
wynagrodzenie: 2606,29 DM
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.