I PKN 55/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła kasacji wniesionej przez pracodawcę od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego zasądzający odszkodowanie i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy na rzecz pracowników. Pracownicy odmówili podjęcia pracy z powodu zaniżonego wynagrodzenia, a pracodawca uznał to za porzucenie pracy i rozwiązał z nimi umowy. Sądy niższych instancji uznały, że zachowanie pracowników nie nosiło znamion porzucenia pracy, a ich nieobecność wynikała z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (wymeldowanie z hotelu, cofnięcie zezwoleń na pracę). Sąd pierwszej instancji zasądził odszkodowanie w markach niemieckich, a Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, nakazując przeliczenie odszkodowania na złote polskie według kursu z dnia wyrokowania i zasądzenie odsetek ustawowych od daty wymagalności. Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy, uznając za chybione zarzuty dotyczące braku podstaw do wydania wyroku częściowego, naruszenia przepisów postępowania (art. 328 § 2 KPC, art. 317 § 1 KPC, art. 384 KPC) oraz prawa materialnego (art. 65 § 1 KP, art. 58 KP, art. 358 § 1 KC, art. 481 KC). Sąd Najwyższy potwierdził, że odszkodowanie powinno być ustalone według wynagrodzenia brutto i że zasądzenie go w złotych polskich z odsetkami od daty wymagalności jest prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odmowa podjęcia pracy z powodu zaniżonego wynagrodzenia nie jest porzuceniem pracy, a także zasady ustalania odszkodowania w walucie obcej i odsetek.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 czerwca 1996 r. w zakresie art. 67 KP.
Zagadnienia prawne (5)
Czy odmowa podjęcia pracy z powodu zaniżonego wynagrodzenia stanowi porzucenie pracy w rozumieniu Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa podjęcia pracy z powodu zaniżonego wynagrodzenia, zwłaszcza gdy pracownik domaga się przywrócenia do pracy, nie stanowi porzucenia pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie powodów nie nosiło znamion porzucenia pracy, gdyż nie zamierzali zerwać stosunku pracy, a ich nieobecność była spowodowana działaniami pracodawcy (wymeldowanie, cofnięcie zezwoleń).
W jakiej walucie powinno być zasądzone odszkodowanie, gdy umowa o pracę przewiduje wynagrodzenie w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie powinno być zasądzone w złotych polskich, z przeliczeniem według kursu marki niemieckiej obowiązującego w dacie wyrokowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uwzględnił zarzut apelacji, że odszkodowanie należało określić w złotych polskich zgodnie z art. 358 § 1 KC w związku z art. 300 KP. Sąd Najwyższy potwierdził prawidłowość stosowania kursu z dnia wyrokowania.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe od zasądzonego odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe należą się od daty, od której pracodawca opóźnił się w spełnieniu świadczenia, czyli od daty, od której stosunek pracy wygasł.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odsetki powinny być zasądzone od 1 kwietnia 1996 r., ponieważ od tej daty pracodawca był zobowiązany do wypłaty odszkodowania, a tego nie uczynił.
Czy odszkodowanie na podstawie art. 58 KP powinno być ustalone od wynagrodzenia brutto czy netto?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie powinno być ustalone od wynagrodzenia brutto.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wynagrodzenie w umowie o pracę jest wynagrodzeniem brutto, a obowiązek opłacenia podatku jedynie zmniejsza kwotę wypłaconą pracownikowi. Wyłączenie odszkodowania z podatku nie może przynosić pracodawcy dodatkowej korzyści.
Czy istniały podstawy do wydania wyroku częściowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok częściowy mógł być wydany, gdyż stan faktyczny pozwolił na stwierdzenie braku podstaw do uznania porzucenia pracy i zasądzenia przysługującego odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 317 § 1 KPC, wskazując, że wyrok częściowy może być wydany, gdy dostatecznie wyjaśniona jest część żądania lub niektóre z żądań pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard M. | osoba_fizyczna | powód |
| Piotr C. | osoba_fizyczna | powód |
| Bogdan C. | osoba_fizyczna | powód |
| Zygmunt S. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Budowlano-Produkcyjne „R.” Romualda S. w Z.G. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
KP art. 59
Kodeks pracy
Podstawa do zasądzenia odszkodowania w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.
KP art. 58
Kodeks pracy
Określa wysokość odszkodowania przyjmując za podstawę wynagrodzenie.
KC art. 358 § § 1
Kodeks cywilny
Wyrażanie zobowiązań na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej tylko w pieniądzu polskim.
KP art. 65 § § 1
Kodeks pracy
Samowolne uchylenie się od pracy jako przyczyna rozwiązania umowy.
Pomocnicze
KP art. 56
Kodeks pracy
Odszkodowanie ustala się według wynagrodzenia brutto.
KP art. 67
Kodeks pracy
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 1996 r., dotyczący wygaśnięcia stosunku pracy.
KC art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.
KPC art. 317 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania wyroku częściowego.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
KPC art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej w postępowaniu apelacyjnym.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia kasacji.
KP art. 62
Kodeks pracy
Możliwość oddalenia powództwa, gdy jego uwzględnienie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
KP art. 52
Kodeks pracy
Ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych jako podstawa rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
KC art. 455
Kodeks cywilny
Miejsce i czas spełnienia świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie powodów nie nosiło znamion porzucenia pracy. • Nieobecność powodów wynikała z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. • Odszkodowanie powinno być zasądzone w złotych polskich. • Kurs marki niemieckiej obowiązujący w dacie wyrokowania jest prawidłowy do przeliczenia odszkodowania. • Odsetki ustawowe należą się od daty wymagalności świadczenia. • Odszkodowanie ustala się według wynagrodzenia brutto.
Odrzucone argumenty
Powodowie porzucili pracę. • Należało wydać wyrok łączny, a nie częściowy. • Sąd Apelacyjny naruszył art. 328 § 2 KPC poprzez brak należytego rozważenia stanu faktycznego. • Sąd Apelacyjny naruszył art. 384 KPC orzekając na niekorzyść strony skarżącej. • Sąd Apelacyjny naruszył art. 358 § 1 KC poprzez przyjęcie kursu marki z dnia wyrokowania zamiast kursu obowiązującego w dniu wymagalności roszczenia. • Zasądzenie odszkodowania według wynagrodzenia brutto jest nieprawidłowe.
Godne uwagi sformułowania
Odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 KP ustala się według wynagrodzenia brutto. • Zachowanie powodów nie nosiło znamion porzucenia pracy, gdyż nie zamierzali zerwać łączącego ich ze stroną pozwaną stosunku pracy. • Nieobecność powodów w pracy po 1 kwietnia 1996 r. została spowodowana przez samą stronę pozwaną. • Przeliczenie wysokości odszkodowania na złote polskie nakazywało również zastosowanie kursu marki niemieckiej obowiązującego w dacie wyrokowania (zasada ta stosowana jest od lat w orzecznictwie sądów).
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Alina Krusz-Stankiewicz
sprawozdawca
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odmowa podjęcia pracy z powodu zaniżonego wynagrodzenia nie jest porzuceniem pracy, a także zasady ustalania odszkodowania w walucie obcej i odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 czerwca 1996 r. w zakresie art. 67 KP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawa pracy, zwłaszcza w kontekście wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy. Pokazuje też ewolucję orzecznictwa w zakresie walut obcych w zobowiązaniach.
“Czy odmowa pracy z powodu niskiej pensji to porzucenie pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
odszkodowanie: 9463 DEM
ekwiwalent za urlop wypoczynkowy: 9463 DEM
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.