I PKN 543/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że ochrona pracownika przed wypowiedzeniem w czasie usprawiedliwionej nieobecności (art. 5 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych) ma zastosowanie również do zwolnień indywidualnych.
Sprawa dotyczyła pracownicy Teresy Ś., która została zwolniona w czasie usprawiedliwionej nieobecności. Sąd Rejonowy i Wojewódzki uznały wypowiedzenie za bezskuteczne, powołując się na ochronę z art. 41 KP i art. 5 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych. Pozwana Spółka wniosła kasację, argumentując, że art. 10 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych pozwala na wypowiedzenie pracownikom podlegającym szczególnej ochronie, jeśli organizacja związkowa nie zgłosi sprzeciwu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając, że art. 5 ust. 3 ustawy ma zastosowanie do zwolnień indywidualnych i nie jest wyłączony przez art. 10 ust. 3.
Pracownica Teresa Ś. wniosła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez Spółkę „S.” z dnia 14 marca 1997 r. ze skutkiem na dzień 30 czerwca 1997 r. Sąd Rejonowy w Kozienicach uznał wypowiedzenie za bezskuteczne, ustalając, że powódka w chwili jego dokonania przebywała na zwolnieniu lekarskim i korzystała z zasiłku od 5 listopada 1996 r., co podlegało ochronie z art. 41 Kodeksu pracy oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oddalił apelację pozwanej, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy. Pozwana wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 i 3 oraz niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 3 w związku z art. 41 KP. Argumentowała, że art. 10 ust. 3 ustawy pozwala na wypowiedzenie pracownikom podlegającym szczególnej ochronie, jeśli organizacja związkowa nie zgłosi sprzeciwu. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, do indywidualnych zwolnień stosuje się odpowiednio jej przepisy z wyjątkiem art. 2-4, co obejmuje art. 5 ust. 3. Przepis ten stanowi, że wypowiedzenie w sytuacjach z art. 41 KP nie jest dopuszczalne w czasie usprawiedliwionej nieobecności, jeśli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 5 ust. 3 ma zastosowanie do indywidualnych zwolnień i nie jest wyłączony przez art. 10 ust. 3, który dotyczy ochrony z mocy przepisów Kodeksu pracy lub przepisów szczególnych, a nie ochrony wynikającej z samej ustawy o zwolnieniach grupowych. Ochrona z art. 41 KP jest przeniesiona do hipotezy art. 5 ust. 3 ustawy, a zakres ochrony reguluje samodzielnie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 5 ust. 3 ustawy ma zastosowanie również do zwolnień indywidualnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych stanowi, iż do indywidualnych zwolnień stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z wyjątkiem art. 2-4. Ponieważ art. 5 ust. 3 nie jest objęty tym wyłączeniem, ma zastosowanie. Przepis ten, mimo odwołania do art. 41 KP, samodzielnie reguluje zakres ochrony przed zwolnieniem w czasie usprawiedliwionej nieobecności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Teresa Ś.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Teresa Ś. | osoba_fizyczna | powódka |
| „S.” Spółka z o.o. w P. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
u.zw.grup. art. 5 § 3
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Zakaz wypowiedzenia pracownikowi stosunku pracy w czasie urlopu trwającego krócej niż 3 miesiące, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający zakład do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Ma zastosowanie do indywidualnych zwolnień.
u.zw.grup. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Do indywidualnych zwolnień pracowników z przyczyn opisanych w art. 1 ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z wyjątkiem art. 2-4.
Pomocnicze
u.zw.grup. art. 10 § 3
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Reguluje wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie w przypadku niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową. Nie wyłącza stosowania art. 5 ust. 3.
k.p. art. 41
Kodeks pracy
Określa sytuacje, w których wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy nie jest dopuszczalne, m.in. w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona pracownika przed wypowiedzeniem w czasie usprawiedliwionej nieobecności (art. 5 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych) ma zastosowanie do zwolnień indywidualnych. Art. 10 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych nie wyłącza stosowania art. 5 ust. 3 tej ustawy.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę powódce było dopuszczalne na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych, ponieważ organizacja związkowa nie zgłosiła sprzeciwu, mimo że pracownica podlegała szczególnej ochronie.
Godne uwagi sformułowania
wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy, w sytuacjach określonych w art. 41 KP nie jest dopuszczalne między innymi w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli jeszcze nie upłynął jeszcze okres uprawniający pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, ma zastosowanie również do zwolnień indywidualnych Hipoteza tego przepisu wyraźnie odnosi się do szczególnej ochrony „z mocy przepisów kodeksu pracy lub przepisów szczególnych”. Nie odnosi się zatem do przypadków szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę, wynikającej z przepisów samej ustawy o tzw. zwolnieniach grupowych.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
sędzia
Barbara Wagner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zastosowania ochrony przed wypowiedzeniem w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika (art. 5 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych) do zwolnień indywidualnych, nawet w przypadku pracowników podlegających szczególnej ochronie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opisanej w art. 5 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych i interpretacji art. 10 tej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię ochrony pracownika przed wypowiedzeniem w specyficznych okolicznościach, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy pracodawca może zwolnić pracownika na L4? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 24 lutego 1998 r. I PKN 543/97 Przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych za- sadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczą- cych zakładów pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), według którego wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy, w sytuacjach określonych w art. 41 KP nie jest dopuszczalne między innymi w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli jeszcze nie upłynął jeszcze okres uprawniający pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, ma zastosowanie również do zwolnień indywidual- nych (art. 10 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 tej ustawy). Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 1998 r. sprawy z powództwa Teresy Ś. przeciwko „S.” Spółce z o.o. w P. o przywrócenie do pracy, na skutek ka- sacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 19 czerwca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Teresa Ś. wniosła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę. Strona pozwana - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością „S.” w P. wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kozienicach wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1997 r. uznał za bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę powódce Teresie Ś., doko- nane przez pozwany zakład pracy „S.” z dnia 14 marca 1997 r. ze skutkiem na dzień 30 czerwca 1997 r. Sąd Rejonowy ustalił, że w chwili dokonania wypowiedzenia 2 powódka znajdowała się „na zwolnieniu” i korzystała z zasiłku od 5 listopada 1996 r., a zatem podlegała ochronie przed wypowiedzeniem z art. 41 KP oraz z art. 5 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro- kiem z dnia 19 czerwca 1997 r. oddalił apelację pozwanej od tego wyroku. Sąd II instancji podzielił pogląd Sądu Rejonowego, że do powódki ma zastosowanie „art. 5.1 ust. 3” ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. stanowiący, że nie jest dopuszczalne wypowiedzenie stosunku pracy, między innymi, w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający zakład do roz- wiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (co w przypadku powódki nie miało miejsca). Sąd Wojewódzki uznał za niesłuszne powoływanie się na art. 10 ust. 3 tej ustawy ponieważ dotyczy on ochrony podmiotowej czyli kręgu osób „szczególnie chronionych, jak na przykład członków zarządu zakładowej organizacji związkowej, natomiast nie ma odniesienia do sytuacji opisanej w art. 41 KP”. Pozwana wniosła kasację od tego wyroku, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 grud- nia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz „niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 3 w związku z art. 41 KP przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie”. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 14 kwietnia 1997 r. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa. Strona pozwana powołała się na to, że wypowiedzenie umowy o pracę powódce było dopuszczalne, ponieważ - w myśl art. 10 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy - może nastąpić rozwiązanie stosunku pracy z pracownikami, których stosunek pracy podlega szczególnej ochronie w przy- padku niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu. W przypadku powódki zakładowa organizacja związkowa nie wyraziła sprzeciwu. Z treści art. 10 ust. 1 i 3 nie wynika, aby jego stosowanie wyłączone było w przypadku art. 41 KP, który jest jednym z przepisów stwarzających szczególną ochronę stosunku pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Kasacja nie jest uzasadniona. Z treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasa- dach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zak- ładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) wynika, że do indywidualnych zwolnień pracowników z przyczyn opisanych w art. 1 ust. 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio jej przepisy z wyjątkiem art. 2-4. Nie budzi zatem wątpliwości, że stosuje się w takim przypadku („odpowiednio”) art. 5 ust. 3 tej ustawy. Ten przepis nie jest bowiem objęty wyłączeniem. Stanowi on, że wypowie- dzenie pracownikom stosunków pracy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Ko- deksu pracy, nie jest dopuszczalne w czasie urlopu trwającego krócej niż 3 miesiące, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający zakład do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Przepis ten ma zatem zastosowanie do indywidualnych zwolnień z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy. Stosowanie jego nie jest wyłączone na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy, który reguluje wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie. Hipoteza tego przepisu wyraźnie odnosi się do szczególnej ochrony „z mocy przepisów kodeksu pracy lub przepisów szczególnych”. Nie odnosi się zatem do przypadków szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę, wynikającej z przepisów samej ustawy o tzw. zwol- nieniach grupowych. Przykładem takiej szczególnej ochrony jest ograniczenie do- puszczalności wypowiadania umowy o pracę wynikające z art. 5 ust. 3 ustawy. Prze- pis ten odwołuje się wprawdzie do treści art. 41 KP, lecz jedynie w tym sensie, że przenosi do swej hipotezy „sytuacje opisane” w tamtym przepisie. Zakres ochrony przed zwolnieniem reguluje natomiast samodzielnie. Stosowanie art. 41 KP jest wyłączone w przypadkach rozwiązywania stosunku pracy na podstawie art. 10 ustawy w tym znaczeniu, że pracownik, do którego ten przepis mógłby być zastoso- wany, jest chroniony przed zwolnieniem w ramach zakreślonych w art. 5 ust. 3 ustawy. Nie ma zatem istotnego znaczenia, czy ochrona wynikająca z art. 41 KP jest objęta normą art. 10 ust. 3 ustawy. Nietrafny okazał się zarzut kasacji, w zaskarżonym wyroku nie doszło bowiem do naruszenia wskazanych w niej przepisów. Wobec powyższego kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 393 12 KPC. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI