I PKN 523/97
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego, uznając, że mimo naruszenia lojalności przez pracownika, pracodawca dopuścił się licznych naruszeń Kodeksu pracy przy zatrudnianiu, co skutkowało przekształceniem umowy na czas nieokreślony i uniemożliwiło zastosowanie art. 52 KP.
Sąd Najwyższy rozpatrzył kasację pozwanego od wyroku przywracającego pracownika do pracy. Pozwany zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym art. 52 KP. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że mimo pewnych uchybień pracownika, pracodawca popełnił istotne błędy formalne przy zawieraniu i rozwiązywaniu umowy o pracę, co uniemożliwiło zastosowanie przepisu o ciężkim naruszeniu obowiązków pracowniczych. Sąd podkreślił, że pracodawca nie dopełnił formalności pisemnych i dopuścił do przekształcenia umowy na czas nieokreślony.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pozwanego pracodawcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego przywracający powoda Ryszarda K. do pracy i zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy oraz inne należności. Sąd Rejonowy ustalił, że pierwotna ustna umowa o pracę, nazwana w piśmie umową na okres wstępny, w istocie była umową na okres próbny. Po dopuszczeniu powoda do pracy po terminie jej zakończenia, umowa przekształciła się w umowę na czas nieokreślony. Pozwany nie dopuścił powoda do pracy od 8 sierpnia 1995 r. i wydał mu niewłaściwą opinię, co utrudniło znalezienie nowego zatrudnienia. Sąd Wojewódzki podzielił ustalenia Sądu Rejonowego. Kasacja pozwanego zarzucała naruszenie art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w granicach kasacji i nie stwierdzając nieważności postępowania, oddalił kasację. Sąd uznał, że choć postępowanie powoda mogło naruszać lojalność, to pracodawca dopuścił się licznych naruszeń Kodeksu pracy, w tym braku pisemnej umowy, nieokreślenia jej rodzaju i terminu rozpoczęcia, a także nazwania jej umową na okres wstępny (rodzaj skreślony w 1989 r.). Tolerowanie zatrudnienia po upływie okresu próbnego doprowadziło do nawiązania umowy na czas nieokreślony, której rozwiązanie wymagało pisemnego oświadczenia. Wobec tego, zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP było niemożliwe, zwłaszcza że pozwany stał na stanowisku o rozwiązaniu umowy na okres próbny z upływem terminu. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie może zastępować strony w formułowaniu podstaw kasacji.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może skutecznie zastosować art. 52 § 1 pkt 1 KP w opisanej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca, który nie dopełnił formalności pisemnych przy zawieraniu umowy, nazwał ją umową na okres wstępny (rodzaj skreślony ustawowo) i tolerował zatrudnienie po upływie okresu próbnego, doprowadził do nawiązania umowy na czas nieokreślony. Rozwiązanie takiej umowy wymaga pisemnego oświadczenia. Wobec tych naruszeń ze strony pracodawcy, zastosowanie art. 52 KP, który dotyczy ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracownika, jest niemożliwe, zwłaszcza gdy pracodawca sam stoi na stanowisku o rozwiązaniu umowy na okres próbny z upływem terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie_kasacji
Strona wygrywająca
Ryszard K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard K. | osoba_fizyczna | powód |
| H.C.W.O. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
KPC art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpatruje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o oddaleniu kasacji.
Pomocnicze
KP art. 29
Kodeks pracy
Wymaga zawarcia umowy o pracę na piśmie, określenia rodzaju umowy, rodzaju pracy, terminu jej rozpoczęcia.
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Dotyczy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Sąd uznał, że nie można go zastosować, gdy pracodawca sam dopuścił się naruszeń.
KP art. 99
Kodeks pracy
Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r., dotyczący rozwiązywania umów.
KP art. 100
Kodeks pracy
Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r., dotyczący obowiązków pracowniczych.
KP art. 30 § § 3
Kodeks pracy
Wymaga złożenia oświadczenia woli na piśmie przy rozwiązywaniu umowy o pracę.
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 107), która skreśliła rodzaj umowy na okres wstępny.
KP art. 8
Kodeks pracy
Zasada lojalności wobec pracodawcy.
KP art. 11
Kodeks pracy
Wola stron w nawiązaniu stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca dopuścił się licznych naruszeń przepisów Kodeksu pracy przy zatrudnianiu i rozwiązywaniu umowy (brak pisemnej umowy, nazwanie umowy na okres wstępny, dopuszczenie do pracy po upływie okresu próbnego). Naruszenia te skutkowały nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony, której rozwiązanie wymagało pisemnego oświadczenia. Zastosowanie art. 52 KP jest niemożliwe, gdy pracodawca sam naruszył przepisy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r. (strony pozwanej).
Godne uwagi sformułowania
pozwanemu dopuścił się przy zatrudnianiu powoda ewidentnego naruszenia szeregu przepisów Kodeksu pracy przez czynności dorozumiane, nawiązała się umowa o pracę na czas nieokreślony Nie jest możliwym zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP wobec osoby, która już nie jest pracownikiem. Sąd Najwyższy nie może zastępować strony w jej działaniu i doszukiwać się podstaw kasacji nie wskazanych przez nią.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących zawierania, przekształcania i rozwiązywania umów o pracę, w szczególności w kontekście naruszeń formalnych ze strony pracodawcy i niemożności zastosowania art. 52 KP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu pracy w 1996 r. w zakresie przepisów o umowach, choć zasady dotyczące naruszeń formalnych i konsekwencji ich braku pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy formalne pracodawcy mogą uniemożliwić zastosowanie sankcji wobec pracownika, nawet jeśli jego zachowanie było naganne. Jest to przykład na znaczenie przestrzegania procedur w prawie pracy.
“Błędy pracodawcy uniemożliwiły zwolnienie pracownika z pracy, mimo jego nagannego zachowania.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 8640 PLN
wynagrodzenie za pracę: 743 PLN
odszkodowanie za wydanie niewłaściwej opinii: 3388,24 PLN
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 17 lutego 1998 r. I PKN 523/97 Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN Roman Kuczyński (spra- wozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 1998 r. sprawy z powództwa Ryszarda K. przeciwko H.C.W.O. w W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 15 maja 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 6 stycznia 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Warszawy Pragi przywrócił powoda Ryszarda K. do pracy w H.C.W.O. w W. Zasądził 8.640 zł wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, zasądził 743 zł wynagrodzenia za pracę w okresie od dnia 1 do dnia 8 sierpnia 1995 r., zasądził 3.388,24 zł odszko- dowania za wydanie niewłaściwej opinii i nakazał jej zniszczenie, umorzył postępo- wanie w sprawie o sprostowanie świadectwa pracy i oddalił powództwo o ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy jako przedwczesne. Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła ustna umowa o pracę nazwana w piś- mie stwierdzającym jej wygaśnięcie umową na okres wstępny 3 miesięcy, a w istocie będąca umową o pracę na okres próbny, która wobec dopuszczenia powoda do pracy po dacie, do której miała trwać przekształciła się w umowę o pracę na czas nieokreślony, zaś z dniem 8 sierpnia 1995 r. powoda nie dopuszczono do pracy, a wobec wydania mu niewłaściwej opinii - nie mógł on znaleźć zatrudnienia. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro- kiem z dnia 15 maja 1997 r. oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowe- go, podzielając jego ustalenia. Kasacja pozwanego zarzuca wyrokowi Sądu Wojewódzkiego naruszenie - 2 - prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna. Sąd Najwyższy, zgodnie z treścią przepisu art. 393 11 KPC rozpatruje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie z urzędu pod roz- wagę nieważność postępowania. Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie postę- powanie przed Sądami obu instancji nie było dotknięte nieważnością Sąd Najwyższy nie dopatruje się naruszenia przez Sąd II instancji wskazanych przepisów prawa materialnego. Wprawdzie Sąd Najwyższy nie akceptuje postępowania powoda, na- ruszającego lojalność wobec przełożonych, jednakże jednocześnie należy zauważyć, że pozwany dopuścił się przy zatrudnianiu powoda ewidentnego naruszenia szeregu przepisów Kodeksu pracy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 czerwca 1996 r.), a mianowicie nie zawarł umowy o pracę na piśmie (art. 29 KP), nie określił rodzaju umowy, rodzaju pracy, terminu jej rozpoczęcia (i zakończenia), dopiero w piśmie re- zygnującym z dalszego zatrudnienia nazwał ją umową na okres wstępny - który to rodzaj umowy skreślony został już w 1989 r. ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 20, poz. 107). Następnie twierdził, że zawarł umowę o pracę na okres próbny; tolerował za- trudnianie powoda mimo upływu okresu próbnego, przez co przez czynności doro- zumiane, nawiązała się umowa o pracę na czas nieokreślony. Dla jej rozwiązania, czy to za wypowiedzeniem, czy też bez wypowiedzenia koniecznym było więc złoże- nie stosownego oświadczenia woli na piśmie (art. 30 § 3 KP), czego pozwany zanie- dbał. Nie może zatem skutecznie kasacja powoływać się na naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP, skoro strona pozwana przez cały czas trwania procesu stoi na stanowisku, że umowa o pracę na okres próbny rozwiązała się z upływem terminu. Nie jest moż- liwym zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP wobec osoby, która już nie jest pracowni- kiem. Okoliczność, że powód nie przestał być pracownikiem, gdyż przez czynności dorozumiane (dopuszczenie do pracy po wyekspirowaniu umowy na okres próbny), została dopiero ustalona przez Sąd II instancji. Bez znaczenia dla oceny tego za- - 3 - rzutu kasacji jest, iż postępowanie powoda mogłoby być oceniane jako ciężkie naru- szenie podstawowych obowiązków pracowniczych, a więc nie powinien on być przy- wrócony do pracy. Kasacja bowiem nie zarzuca ani naruszenia art. 8 KP, ani art. 11 KP,(że brak było woli pozwanego dalszego zatrudnienia powoda i pod nieobecność przełożonego w istocie on sam zadecydował o kontynuowaniu pracy). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację w jej granicach nie może zastępować strony w jej działaniu i doszukiwać się podstaw kasacji nie wskazanych przez nią. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy doszedł go przekonania, że kasacja nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 393 12 KPC orzekł jak w sen- tencji wyroku. ========================================
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę