I PKN 523/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pozwanego pracodawcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego przywracający powoda Ryszarda K. do pracy i zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy oraz inne należności. Sąd Rejonowy ustalił, że pierwotna ustna umowa o pracę, nazwana w piśmie umową na okres wstępny, w istocie była umową na okres próbny. Po dopuszczeniu powoda do pracy po terminie jej zakończenia, umowa przekształciła się w umowę na czas nieokreślony. Pozwany nie dopuścił powoda do pracy od 8 sierpnia 1995 r. i wydał mu niewłaściwą opinię, co utrudniło znalezienie nowego zatrudnienia. Sąd Wojewódzki podzielił ustalenia Sądu Rejonowego. Kasacja pozwanego zarzucała naruszenie art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w granicach kasacji i nie stwierdzając nieważności postępowania, oddalił kasację. Sąd uznał, że choć postępowanie powoda mogło naruszać lojalność, to pracodawca dopuścił się licznych naruszeń Kodeksu pracy, w tym braku pisemnej umowy, nieokreślenia jej rodzaju i terminu rozpoczęcia, a także nazwania jej umową na okres wstępny (rodzaj skreślony w 1989 r.). Tolerowanie zatrudnienia po upływie okresu próbnego doprowadziło do nawiązania umowy na czas nieokreślony, której rozwiązanie wymagało pisemnego oświadczenia. Wobec tego, zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP było niemożliwe, zwłaszcza że pozwany stał na stanowisku o rozwiązaniu umowy na okres próbny z upływem terminu. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie może zastępować strony w formułowaniu podstaw kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących zawierania, przekształcania i rozwiązywania umów o pracę, w szczególności w kontekście naruszeń formalnych ze strony pracodawcy i niemożności zastosowania art. 52 KP.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu pracy w 1996 r. w zakresie przepisów o umowach, choć zasady dotyczące naruszeń formalnych i konsekwencji ich braku pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracodawca może skutecznie zastosować art. 52 § 1 pkt 1 KP (ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych) wobec pracownika, jeśli sam dopuścił się licznych naruszeń przepisów Kodeksu pracy przy zatrudnianiu i rozwiązywaniu umowy, a umowa przekształciła się w umowę na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może skutecznie zastosować art. 52 § 1 pkt 1 KP w opisanej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca, który nie dopełnił formalności pisemnych przy zawieraniu umowy, nazwał ją umową na okres wstępny (rodzaj skreślony ustawowo) i tolerował zatrudnienie po upływie okresu próbnego, doprowadził do nawiązania umowy na czas nieokreślony. Rozwiązanie takiej umowy wymaga pisemnego oświadczenia. Wobec tych naruszeń ze strony pracodawcy, zastosowanie art. 52 KP, który dotyczy ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracownika, jest niemożliwe, zwłaszcza gdy pracodawca sam stoi na stanowisku o rozwiązaniu umowy na okres próbny z upływem terminu.
Czy dopuszczenie pracownika do pracy po upływie okresu próbnego, mimo braku pisemnego przedłużenia lub zmiany umowy, skutkuje nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony przez czynności dorozumiane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczenie pracownika do pracy po upływie okresu próbnego, przy braku formalnego rozwiązania umowy lub jej przedłużenia, prowadzi do nawiązania umowy o pracę na czas nieokreślony.
Uzasadnienie
Sąd II instancji ustalił, że przez czynności dorozumiane (dopuszczenie do pracy po wyekspirowaniu umowy na okres próbny) została nawiązana umowa o pracę na czas nieokreślony. Sąd Najwyższy nie zakwestionował tego ustalenia, uznając je za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard K. | osoba_fizyczna | powód |
| H.C.W.O. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
KPC art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpatruje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o oddaleniu kasacji.
Pomocnicze
KP art. 29
Kodeks pracy
Wymaga zawarcia umowy o pracę na piśmie, określenia rodzaju umowy, rodzaju pracy, terminu jej rozpoczęcia.
KP art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Dotyczy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Sąd uznał, że nie można go zastosować, gdy pracodawca sam dopuścił się naruszeń.
KP art. 99
Kodeks pracy
Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r., dotyczący rozwiązywania umów.
KP art. 100
Kodeks pracy
Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r., dotyczący obowiązków pracowniczych.
KP art. 30 § § 3
Kodeks pracy
Wymaga złożenia oświadczenia woli na piśmie przy rozwiązywaniu umowy o pracę.
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 107), która skreśliła rodzaj umowy na okres wstępny.
KP art. 8
Kodeks pracy
Zasada lojalności wobec pracodawcy.
KP art. 11
Kodeks pracy
Wola stron w nawiązaniu stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca dopuścił się licznych naruszeń przepisów Kodeksu pracy przy zatrudnianiu i rozwiązywaniu umowy (brak pisemnej umowy, nazwanie umowy na okres wstępny, dopuszczenie do pracy po upływie okresu próbnego). • Naruszenia te skutkowały nawiązaniem umowy o pracę na czas nieokreślony, której rozwiązanie wymagało pisemnego oświadczenia. • Zastosowanie art. 52 KP jest niemożliwe, gdy pracodawca sam naruszył przepisy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r. (strony pozwanej).
Godne uwagi sformułowania
pozwanemu dopuścił się przy zatrudnianiu powoda ewidentnego naruszenia szeregu przepisów Kodeksu pracy • przez czynności dorozumiane, nawiązała się umowa o pracę na czas nieokreślony • Nie jest możliwym zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP wobec osoby, która już nie jest pracownikiem. • Sąd Najwyższy nie może zastępować strony w jej działaniu i doszukiwać się podstaw kasacji nie wskazanych przez nią.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących zawierania, przekształcania i rozwiązywania umów o pracę, w szczególności w kontekście naruszeń formalnych ze strony pracodawcy i niemożności zastosowania art. 52 KP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu pracy w 1996 r. w zakresie przepisów o umowach, choć zasady dotyczące naruszeń formalnych i konsekwencji ich braku pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy formalne pracodawcy mogą uniemożliwić zastosowanie sankcji wobec pracownika, nawet jeśli jego zachowanie było naganne. Jest to przykład na znaczenie przestrzegania procedur w prawie pracy.
“Błędy pracodawcy uniemożliwiły zwolnienie pracownika z pracy, mimo jego nagannego zachowania.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 8640 PLN
wynagrodzenie za pracę: 743 PLN
odszkodowanie za wydanie niewłaściwej opinii: 3388,24 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.