I PKN 515/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że rejestr usług medycznych nie jest zakładem pracy, a jego przejęcie przez kasy chorych nie skutkuje automatycznym przejściem pracowników na mocy art. 231 KP.
Sprawa dotyczyła pracowników rejestru usług medycznych, którzy domagali się ustalenia, że stali się pracownikami kasy chorych po zmianach organizacyjnych. Sądy niższych instancji przychyliły się do ich stanowiska, uznając przejęcie zakładu pracy. Sąd Najwyższy uchylił te wyroki, stwierdzając, że rejestr usług medycznych jest jedynie systemem ewidencyjno-informatycznym, a nie zakładem pracy, a samo przejęcie zadań przez kasy chorych nie oznacza przejęcia pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy.
Powodowie, pracownicy rejestru usług medycznych działającego w Szpitalu Powiatowym w Ż., domagali się ustalenia, że z dniem 1 stycznia 1999 r. stali się pracownikami Kasy Chorych w B. na mocy art. 231 Kodeksu pracy, a wypowiedzenia umów o pracę dokonane przez Szpital są bezskuteczne. Sądy niższych instancji uznały, że przejęcie zadań rejestru przez kasy chorych na podstawie art. 16 ustawy o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej skutkowało przejściem pracowników. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Kasy Chorych, uznał ją za uzasadnioną. Stwierdził, że rejestr usług medycznych nie jest zakładem opieki zdrowotnej ani jego częścią w rozumieniu Kodeksu pracy, a jedynie systemem ewidencyjno-informatycznym. Podkreślono, że dla zastosowania art. 231 KP konieczne jest faktyczne przejęcie zakładu pracy lub jego części, w tym składników majątkowych, czego w tej sprawie nie było. Kasa Chorych nie przejęła majątku ani zasobów rejestru, a jedynie gromadzi dane na podstawie kontraktów. W związku z tym, dalsze zatrudnienie powodów w Szpitalu stało się zbędne, co uzasadniało wypowiedzenie im umów o pracę. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone wyroki, oddalając powództwo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rejestr usług medycznych nie jest zakładem pracy ani jego częścią w rozumieniu art. 3 KP, a jedynie systemem ewidencyjno-informatycznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rejestr usług medycznych nie jest zakładem opieki zdrowotnej ani jego częścią, a jedynie systemem informatycznym służącym do ewidencji i monitorowania usług medycznych. Dla zastosowania art. 231 KP konieczne jest faktyczne przejęcie zakładu pracy lub jego części, w tym składników majątkowych, czego w tej sprawie nie było.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
K.-P. Regionalna Kasa Chorych w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Paweł S. | osoba_fizyczna | powód |
| Jerzy K. | osoba_fizyczna | powód |
| Alina P. | osoba_fizyczna | powód |
| Wanda B. | osoba_fizyczna | powód |
| Zbigniew D. | osoba_fizyczna | powód |
| Wanda W. | osoba_fizyczna | powód |
| Bogdan Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Maria Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Elżbieta P. | osoba_fizyczna | powód |
| Szpital Powiatowy w Ż. | instytucja | pozwany |
| K.-P. Regionalna Kasa Chorych w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
Ustawa o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 16 § ust. 1 i ust. 2
Nakłada obowiązek utworzenia rejestru usług medycznych i stanowi, że z dniem 1 stycznia 1999 r. zadania związane z prowadzeniem rejestrów stają się zadaniami kas powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
k.p. art. 231 § § 1
Kodeks pracy
Reguluje przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i skutki prawne dla pracowników.
Pomocnicze
u.z.o.z. art. 32e § ust. 1 i ust. 4
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Określa zadania rejestru usług medycznych.
u.z.o.z. art. 32f § ust. 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Określa zakres gromadzonych danych w rejestrze usług medycznych.
k.p. art. 3
Kodeks pracy
Definicja zakładu pracy.
u.p.u.z. art. 66 § ust. 1
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
Definiuje kasę chorych jako instytucję samorządową.
u.s.o.
Ustawa o systemie oświaty
Przywołana dla porównania sytuacji przejęcia zakładu pracy w kontekście szkół.
Karta Nauczyciela art. 20
Ustawa - Karta Nauczyciela
Przywołana dla porównania sytuacji przejęcia zakładu pracy w kontekście szkół.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rejestr usług medycznych jest systemem ewidencyjno-informatycznym, a nie zakładem pracy. Przejęcie zadań przez kasy chorych nie oznacza automatycznego przejęcia pracowników w rozumieniu art. 231 KP. Dla zastosowania art. 231 KP konieczne jest faktyczne przejęcie zakładu pracy lub jego części, w tym składników majątkowych.
Odrzucone argumenty
Przejęcie zadań rejestru usług medycznych przez kasy chorych jest równoznaczne z przejęciem zakładu pracy w rozumieniu art. 231 KP. Wola ustawodawcy nakazywała przejęcie rejestru usług medycznych przez kasy chorych jako zorganizowanej instytucji.
Godne uwagi sformułowania
rejestr usług medycznych [...] funkcjonujący w szpitalu jako system ewidencyjno-informatyczny nie jest zakładem opieki zdrowotnej ani pracodawcą w rozumieniu art. 3 KP przejęcie części zadań tego rejestru przez kasy chorych [...] bez przejęcia składników majątkowych i pomieszczeń, nie uzasadnia stwierdzenia, że pracownicy tego rejestru stali się pracownikami kas chorych z mocy art. 231 KP dla zachowania przesłanek z art. 231 § 1 KP istotne jest „przejęcie” zakła- du pracy lub jego części i to zarówno w znaczeniu podmiotowym, jak i przedmioto- wym.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
przewodniczący
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Kazimierz Josiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 KP w kontekście przejmowania zadań przez instytucje publiczne, zwłaszcza w sektorze ochrony zdrowia. Rozróżnienie między przejęciem zadań a przejęciem zakładu pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej rejestrów usług medycznych w okresie transformacji systemu ochrony zdrowia w Polsce na przełomie XX i XXI wieku. Może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych, które nastąpiły od tego czasu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem pracy i transformacją systemu ochrony zdrowia, z jasnym rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego, które może być pouczające dla wielu prawników i menedżerów.
“Czy przejęcie zadań przez kasę chorych oznacza przejęcie pracowników? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 28 czerwca 2001 r. I PKN 515/00 Rejestr usług medycznych (art. 32e ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, Dz.U. Nr 91 poz. 408 ze zm.) funkcjonujący w szpi- talu jako system ewidencyjno-informatyczny nie jest zakładem opieki zdrowot- nej ani pracodawcą w rozumieniu art. 3 KP, wobec czego przejęcie części za- dań tego rejestru przez kasy chorych na podstawie art. 16 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 661 ze zm.), bez przejęcia składni- ków majątkowych i pomieszczeń, nie uzasadnia stwierdzenia, że pracownicy tego rejestru stali się pracownikami kas chorych z mocy art. 231 KP. Przewodniczący SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie: SN Roman Kuczyński (sprawozdawca), SA Kazimierz Josiak. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2001 r. w sprawie z po- wództwa Pawła S. i innych przeciwko Szpitalowi Powiatowemu w Ż. i K.-P. Regional- nej Kasie Chorych w B. o zapłatę, na skutek kasacji K.-P. Regionalnej Kasie Chorych od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 4 października 1999 r. [...] z m i e n i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w Szubinie z dnia 26 kwietnia 1999 r. [...] w ten sposób, że powództwo Pawła S., Jerzego K., Aliny P., Wandy B., Zbigniewa D., Wandy W., Bogdana Ś., Marii Ś. i Elżbiety P. oddalił, nie obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powodowie wnieśli o uznanie za bezskuteczne wypowiedzeń umów o pracę dokonanych przez pozwany Szpital Powiatowy w Ż., doręczonych im 25 stycznia 1999 r., a nadto o ustalenie, że z dniem 1 stycznia 1999 r. nowym pracodawcą po- 2 wodów - z mocy prawa - stała się pozwana K.-P. Regionalna Kasa Chorych w B. W uzasadnieniu pozwu powodowie podali, że pismem z dnia 22 stycznia 1999 r., dorę- czonym im 25 stycznia 1999 r., pozwany Szpital wypowiedział powodom umowy o pracę zawarte na czas nieokreślony, a powodowie wypowiedzenia te uważają za bezpodstawne. Powodowie podnieśli, że - zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie nie- których ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 661) - z dniem 1 stycznia 1999 r. Rejestr Usług Medycznych w Ż. stał się instytucją podległą K.-P. Regionalnej Kasie Chorych. Po- wodowie podali, że Rejestr Usług Medycznych w Ż. wykonuje wszystkie zadania na- łożone nań w art. 32e ust. 1 i ust. 4 oraz art. 32f ust. 1 powołanej wyżej ustawy i żad- nej podstawy prawnej do przerwania jego działalności nie ma. Pozwany Szpital Powiatowy w Ż. wniósł o oddalenie powództwa, przecząc zarzutowi stawianemu przez powodów, jakoby dokonanie w dniu 25 stycznia 1999 r. wypowiedzeń umów o pracę było nieuzasadnione. Wypowiedzeń, zdaniem pozwa- nego, dokonano skutecznie i według wymogów prawa, a wypowiedzenia te podykto- wane były zmianami organizacyjnymi i przyczynami ekonomicznymi, gdyż - ze względów organizacyjnych i ekonomicznych - pozwany Szpital nie ma możliwości dalszego zatrudniania powodów. Zdaniem pozwanego Szpitala Powiatowego w Ż., przyczyna wypowiedzeń umów o pracę jest konkretna, rzeczowa i uwzględnia słuszny interes zakładu pracy, jakkolwiek - dodaje pozwany - będąc zainteresowany dalszym losem powodów, interweniował on w dniach 11 i 12 stycznia 1999 r. w sprawie powodów u pełnomocnika K.-P. Regionalnej Kasy Chorych. Pozwana K.-P. Regionalna Kasa Chorych w B. wniosła również o oddalenie skierowanego przeciwko niej powództwa. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew po- dała, że bezsporny jest fakt, że na mocy art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw, zadania związane z rejestrem usług medycznych z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się zadaniami kas powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Oznaczało to, że od 1 stycznia 1999 r. kasy chorych gromadzą dane i informacje o usługach me- dycznych przekazane im przez podmioty świadczące te usługi. Jednakże - nałożenie zadań na określony podmiot nie stanowi automatycznie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę w rozumieniu art. 231 KP, albowiem przez przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę rozumie się przejście zakładu w sensie przedmiotowym, a przejście takie ma miejsce wówczas, gdy do innego pracodawcy 3 przechodzą składniki majątkowe, z którymi związane było zatrudnienie pracowników. Zatem - wywodziła pozwana Kasa Chorych - nie nastąpiło tu przejęcie części zakła- du pracy przez pozwaną K.-P. Regionalną Kasę Chorych. Zdaniem pozwanej, skoro nie nastąpiło przejęcie części Szpitala Powiatowego w Ż. w rozumieniu art. 231 KP, to żądanie powodów jest pozbawione podstaw prawnych. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Szubinie ustalił, że powodowie stali się z dniem 1 stycznia 1999 r. pracownikami pozwanej K.- P. Regionalnej Kasy Chorych w B. i uznał za bezskuteczne wypowiedzenie powo- dom umów o pracę dokonane przez pozwany Szpital Powiatowy w Ż. Sąd Rejonowy ustalił, że Zespół Opieki Zdrowotnej w Ż. już w 1996 r. wytypo- wany został przez Urząd Wojewódzki w B. do wprowadzenia systemu rejestru usług medycznych. Zespół Opieki Zdrowotnej w Ż. otrzymał od Wojewody B. środki finan- sowe na utworzenie Rejestru Usług Medycznych i już w lutym 1997 r. Rejestr Usług Medycznych rozpoczął ewidencjonowanie usług medycznych wykonywanych przez podmioty opieki zdrowotnej. Został on utworzony i pozostawał w strukturze organiza- cyjnej ZOZ-u w Ż. W tym czasie nie działały jeszcze kasy chorych i ewidencjonowa- nie usług medycznych służyło tylko Zakładowi Opieki Zdrowotnej, a obecnie, gdy kasy działają, rejestr usług medycznych nie jest potrzebny ani szpitalom, ani lecz- nictwu otwartemu. Rejestr Usług Medycznych nadal prowadzi swoim systemem ewi- dencję usług medycznych i diagnostycznych, ale pozwana Kasa Chorych płaci tylko za usługi, a za ewidencję usług nie płaci. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Ż., zarządzeniem Wojewody B. z dnia 10 listopada 1998 r. został prze- kształcony w kilka samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej - między innymi pozwany Szpital Powiatowy w Ż. oraz w Samodzielny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Ż. Statut pozwanego Szpitala Powiatowego w Ż. nie przewiduje już rejestru usług medycznych w jego strukturze ani w zakresie swojej działalności, ale w podziale Zakładu Opieki Zdrowotnej (ZOZ) Rejestr Usług Medycznych (RUM) przypadł faktycznie Szpitalowi. Pozwany Szpital Powiatowy w Ż. w dniu 25 stycznia 1999 r. wypowiedział powodom umowy o pracę, a jako przyczynę wypowiedzeń po- dał, iż zadania związane z prowadzeniem rejestru usług medycznych są zadaniami kas powszechnego ubezpieczenia społecznego i dalsze istnienie biura RUM w strukturze Szpitala Powiatowego w Ż. oraz jego funkcjonowanie dla celów samego Szpitala jest ze względów ekonomicznych niemożliwe. Pozwany Szpital Powiatowy w Ż., przed dokonaniem powodom wypowiedzeń umów o pracę, występował do poz- 4 wanej K.-P. Regionalnej Kasy Chorych w B. - powołując się na art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 661), aby przejęła ona Rejestr Usług Medycznych w Ż. Pozwana Kasa Chorych odmówiła przejęcia Rejestru Usług Me- dycznych w Ż. i odpowiedziała, że art. 16 ust. 2 tej ustawy nie określa obowiązku przejęcia pracowników wykonujących zadania z zakresu rejestru usług medycznych, a jedynie przewiduje, że od 1 stycznia 1999 r. zadania związane z prowadzeniem rejestrów usług medycznych będą wykonywane przez kasy oraz że ustawodawca nie określił sytuacji prawnej i statusu pracowników zatrudnionych dotychczas przy wyko- nywaniu zadań z zakresu prowadzenia rejestru usług medycznych i należy przyjąć, że status tych pracowników nie uległ zmianie na skutek przejęcia zadań przez kasy ubezpieczenia zdrowotnego. Pozwana Kasa Chorych zawarła (między innymi) z po- zwanym Szpitalem Powiatowym w Ż. umowę o świadczenie usług medycznych i płaci pozwanemu Szpitalowi za wykonywanie tych usług. Pozwana Kasa Chorych prowadzi ewidencję usług medycznych we własnym zakresie, a zakres ten ustala opierając się o przepis art. 1 pkt 116 ustawy z dnia 18 lipca1998 r. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 117, poz. 756). Nie przejęła ona Rejestru Usług Medycznych jako zorganizowanej całości i nie finansuje jego działalności, czyli prowadzonej przez niego ewidencji usług medycznych. Ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw (art. 16 ust. 1) na Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz na Wojewodów nałożony został obowiązek utworzenia - najpóźniej do 31 grudnia 1998 r. - rejestru usług medycznych opisanego szczegóło- wo w art. 32e nowelizowanej ustawy (tj. ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakła- dach opieki zdrowotnej), zaś ustęp 2 art. 16 tej ustawy stanowi, że z dniem 1 stycz- nia 1999 r. zadania związane z prowadzeniem rejestrów usług medycznych, o któ- rych mowa w art. 32 nowelizowanej ustawy, stają się zadaniami kas powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem Sądu Rejonowego, tak wykładnia językowa, jak też celowościowa przepisów art. 16 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prowadzą do wniosku, że zorga- nizowane w zakładach opieki zdrowotnej rejestry usług medycznych, po wejściu w życie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu społecznym, tj. od 1 stycznia 1999 r., należą do kas chorych. 5 Redakcja tych przepisów ujęta w tym samym artykule wskazuje na to, że reje- stry usług medycznych miały być zorganizowane wcześniej niż kasy chorych - po to, aby jako w pełni zorganizowana i działająca już instytucja weszły w struktury tych kas z chwilą, gdy rozpoczną one swoją działalność. Zdaniem Sądu, interpretacja wyżej przytoczonych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że taki właśnie był zamysł ustawodawcy i kasa chorych nie może się nie zastosować do jego woli. Dodać wy- pada, że skoro ustawodawca wskazał dzień 31 grudnia 1998 r. jako ostateczny ter- min zorganizowania przedmiotowego rejestru (vide art. 16 ust. 1 powołanej ustawy), to byłoby nielogiczne wywodzić, że z dnia na dzień, bo już 1 stycznia 1999 r., instytu- cja ta miałaby być zbędna. Sąd Rejonowy doszedł do wniosku, że skoro przejęcie rejestru usług medycz- nych reguluje w sposób szczegółowy powołanej wyżej ustawa, to rozważanie przepi- su art. 231 KP uznać należy w niniejszej sprawie za niecelowe - zgodnie z zasadą, że przepis szczególny wyłącza przepis ogólny. Sąd Rejonowy w wyroku ustalił zatem, że powodowie z dniem 1 stycznia 1999 r. stali się pracownikami K.-P. Regionalnej Kasy Chorych w B. Konsekwentnie do powyższego ustalenia stwierdził, że w dniu 25 stycznia 1999 r., tj. w dniu dokonania powodom wypowiedzeń umów o pracę, po- zwany Szpital Powiatowy w Ż. nie był pracodawcą powodów, a zatem nie mógł sku- tecznie rozwiązać z nimi stosunków pracy, skoro stosunki te nie łączyły już pozwa- nego Szpitala z powodami. Mając to na uwadze Sąd Rejonowy uznał za bezskutecz- ne wypowiedzenia umów o pracę powodom, dokonane przez Szpital Powiatowy w Ż. Wyrokiem z dnia 4 października 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Bydgoszczy oddalił apelację pozwanego Szpitala Powiatowego w Ż. i K.-P. Regionalnej Kasie Chorych w B. Nie kwestionując ustaleń Sądu pierw- szej instancji w przedmiocie utworzenia w 1997 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w Ż. Rejestru Usług Medycznych i przekształcenia tego Zespołu zarządzeniem Wojewody B. z dnia 10 listopada 1998 r., wydanym z mocy art. 36 w związku z art. 35 b ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.), w pięć samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (w tym Szpitala Powiatowego w Ż.), jak również faktu, że z mocy art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie nie- których ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 661 ze zm.) zadania rejestrów usług medycznych z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się zadaniami powszechnego ubezpieczenia zdro- wotnego (kas chorych), Sąd drugiej instancji nie podzielił stanowiska Sądu Rejono- 6 wego, że przekazanie zadań na podstawie tego przepisu, oznaczało jednocześnie przejęcie tych rejestrów, ponieważ uznanie, że nastąpiło także przejęcie zakładu pracy czy też pracowników musi wynikać z wyraźnego uregulowania ustawowego i nie można go wyprowadzać z dorozumianej woli ustawodawcy. Powołując orzecz- nictwo Sądu Najwyższego zapadłe na tle stosowania ustawy z dnia 7 grudnia 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95, poz. 425 ze zm.), Sąd drugiej instancji dopatrzył się w ustalonym stanie faktycznym przesłanek do uznania, że nastąpiło przejęcie (przez Kasę Chorych) zakładu pracy w rozumieniu art. 231 § 1 KP. W rezultacie uznał wyrok Sądu pierwszej instancji - mimo wskazania innej podstawy prawnej - za odpowiada- jący prawu. Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją K.-P. Kasa Chorych, zarzucając narusze- nie prawa materialnego - art. 231 KP przez uznanie, że przejęcie zadań rejestru usług medycznych jest tożsame z przejęciem zakładu pracy. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja okazała się uzasadniona. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakła- dach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) w art. 7 ust. 1 daje definicję zakładu opieki zdrowotnej, a w art. 2 wymienia rodzaje zakładów opieki zdrowotnej, w art. 3 wymienia rodzaje świadczeń zdrowotnych, w rozdziale 2 (art. 20 - 26) zaj- muje się szpitalami, a w rozdziale 3 innymi zakładami opieki zdrowotnej (art. 27 - 32d). W świetle uregulowań tych przepisów brak jest podstaw do uznania, że rejestr usług medycznych jest zakładem pracy w rozumieniu art. 3 KP. Już w wyroku z dnia 19 kwietnia 1979 r., I PR 16/79 (OSNC 1979 r. z. 10, poz. 205), Sąd Najwyższy uznał, że nie są zakładami pracy jednostki organizacyjne wchodzące w skład zespołu opieki zdrowotnej, chyba że w statucie tego zespołu przewidziane są - i w praktyce realizowane - dla kierowników tych jednostek organizacyjnych uprawnienia do na- wiązywania, zmiany i rozwiązania stosunku pracy. Wprawdzie przepis art. 231 § 1 KP dotyczy także części zakładu pracy, a temu pojęciu pozornie mógłby odpowiadać rejestr usług medycznych, jednakże powyższy wyrok został przywołany dla podkre- ślenia, że dla zachowania przesłanek z art. 23 1 § 1 KP istotne jest „przejęcie” zakła- du pracy lub jego części i to zarówno w znaczeniu podmiotowym, jak i przedmioto- wym. 7 Tymczasem z dodanego ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 661 ze zm.) rozdziału 3a „Rejestr Usług Medycznych” wynika, że świadczenia zdro- wotne i związane z ich udzielaniem usługi w publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz podmioty udzielające świadczeń na zasadach określonych w art. 35 i 35a (za- mawiania i zlecania świadczeń innym podmiotom niż publiczne zakłady opieki zdro- wotnej) podlegają rejestrowaniu i monitorowaniu w systemie ewidencyjno-informa- tycznym (podkreślone SN), zwanym dalej „rejestrem usług medycznych”. Oznacza to ni mniej ni więcej, że rejestr usług medycznych nie jest zakładem opieki zdrowotnej w rozumieniu ustawy o zakładach opieki zdrowotnej ani jego częścią w rozumieniu art. 3 KP, a tylko systemem ewidencyjno – informatycznym, w którym wydawane są ksią- żeczki usług medycznych dla dokumentacji usługi medycznej, prowadzone są wyka- zy osób objętych rejestrem i podmiotów udzielających usługi oraz zlecających ich wykonanie, a gromadzone dane informacyjne mają być udostępnione naczelnym i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom, organom samorządu tery- torialnego, podmiotom, które utworzyły publiczne zakłady opieki zdrowotnej, pod- miotom finansującym udzielanie tych usług oraz samorządom zakładów medycznych (art. 32f ust. 1). Rada Ministrów została upoważniona do określenia, w drodze rozpo- rządzenia, zakresu i szczegółowych zasad udostępniania danych i informacji, o któ- rych mowa w wymienionym wyżej przepisie, lecz dotychczas z uprawnienia tego nie skorzystała. Dla realizacji celu, o którym mowa w art. 32e ust. 1 ustawy, utworzono centralny rejestr usług medycznych prowadzony przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, wojewódzki rejestr usług medycznych prowadzony przez wojewodę i terenowe rejestry usług medycznych prowadzone przez jednostki organizacyjne, wskazane przez wojewodę. Przepis art. 32e jest nadal zamieszczany w znowelizo- wanej ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, mimo że przepis art. 16 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej stanowił, że z dniem 1 stycznia 1999 r. zadania związane z prowa- dzeniem usług medycznych, o których mowa w art. 32e nowelizowanej ustawy stają się zadaniami kas powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.). Ta ostatnia ustawa wchodziła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., lecz jeszcze przed dniem jej wejścia w życie została ustawą z dnia 18 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz o zmianie niektó- 8 rych ustaw (Dz.U. Nr 117, poz. 756 ze zm.) znowelizowana przez dodanie rozdziału 7a: „Przetwarzanie i ochrona danych”. Cel uzyskiwania i przetwarzania danych oso- bowych osób ubezpieczonych jest częściowo zbieżny z celem wymienionym w art. 32e ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, lecz w stosunku do niego znacznie rozszerzony, przy czym dla realizacji tego celu nie jest tworzona w kasie chorych żadna jednostka organizacyjna. Jednocześnie po myśli art. 66 ust. 1 ustawy o po- wszechnym ubezpieczenie zdrowotnym kasa chorych jest instytucją samorządową reprezentującą ubezpieczonych. Kasy chorych i zakłady opieki zdrowotnej funkcjo- nują w odrębnych systemach prawnych, odmiennie niż szkoły i placówki oświatowo- wychowawcze, których zdania określa ustawa z dnia 7 grudnia 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95, poz. 425 ze zm.), zaś prawa i obowiązki nauczycieli ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), która w art. 20 przewiduje sytuację rozwiązania stosunku pracy w razie likwidacji szkoły i uprawnienia z tym związane, zaś utworzenie stanowisk nauczycielskich w nowo utworzonej szkole lub ich istnienie w placówce oświatowo-wychowawczej pro- wadzonej nadal przez inny organ zarządzający, uprawnia - w świetle powołanego przez Sąd drugiej instancji orzecznictwa Sądu Najwyższego - do uznania, że nastą- piło przejęcie zakładu pracy w rozumieniu art. 231 § 1 KP. Dlatego też zdaniem Sądu Najwyższego, przepis art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. nie jest dosta- teczną podstawą prawną do uznania, że Kasa Chorych została zobowiązana do przejęcia pracowników byłego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ż. podzielonego na pięć zakładów opieki zdrowotnej, mimo tego, że w ramach jednego z nich do 31 grudnia 1998 r. funkcjonował system ewidencyjno-informatyczny, zwany „rejestrem usług medycznych”. Jeżeli zatem Zespół Opieki Zdrowotnej w Ż. de facto przestał istnieć, a działający w jego ramach Szpital przekształcony został w Szpital Powiatowy, w któ- rego strukturze nie istnieje ani rejestr usług medycznych, ani nie istnieją środki finan- sowe na jego funkcjonowanie, to dalsze zatrudnienie powodów stało się zbędne, co uzasadniało wypowiedzenie im umów o pracę. Jednocześnie z materiału dowodowe- go wynika, że Kasa Chorych nie przejęła żadnego majątku rejestru usług medycz- nych w Ż., jego zasobów ani też z rejestru tego nie korzysta. Dane, do gromadzenia których została zobowiązana, rejestruje na podstawie kontraktów ze świadczenio- dawcami usług medycznych. Jeżeli zatem w rzeczywistości nie nastąpiło przejęcie przez Kasę Chorych części zakładu pracy - rejestru usług medycznych (czego dowodzi także podjęcie 9 przez Szpital Powiatowy w Ż. działań zmierzających do przekazania powodów Kasie Chorych dopiero w styczniu 1999 r. i dokonanie dopiero w tym miesiącu wypowie- dzeń), brak jest podstaw do uznania, że pozwana Kasa Chorych stała się z mocy prawa pracodawcą powodów. Powyższe stwierdzenie prowadzi do uznania zasad- ności kasacji, a w konsekwencji do zmiany zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalania powództwa. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39315 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI