I PKN 510/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, uznając, że przepisy o równym traktowaniu pracowników nie dotyczą nierównego traktowania pracodawcy i pracownika.
Pracownica domagała się przywrócenia do pracy i zapłaty po rozwiązaniu umowy o pracę. Sąd Rejonowy i Wojewódzki oddaliły jej powództwo, uznając roszczenia za bezzasadne lub przedawnione. Pracownica wniosła kasację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o równym traktowaniu i dyskryminację. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że przepisy o równym traktowaniu pracowników nie obejmują nierównego traktowania stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika).
Powódka Genowefa C. pozwała Zespół Opieki Zdrowotnej w R. o przywrócenie do pracy i zapłatę po rozwiązaniu z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Rejonowy w Nowym Targu oddalił powództwo, uznając roszczenia za bezzasadne, ponieważ powódka nie dochowała terminów odwołania, a roszczenia dotyczące okresu po rozwiązaniu umowy były nieuzasadnione. Sąd Wojewódzki w Krakowie oddalił apelację powódki, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do terminu odwołania, ale inaczej oceniając kwestię przedawnienia odprawy emerytalnej. Powódka wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu pracy, w tym przepisów o równym traktowaniu pracowników (art. 11(2) i 11(3) KP) oraz dyskryminację. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wskazując, że przepisy o równym traktowaniu pracowników nie dotyczą nierównego traktowania pracodawcy i pracownika. Sąd Najwyższy podkreślił również, że kasacja nie przysługuje od orzeczeń sądu pierwszej instancji i że zarzuty dotyczące naruszenia art. 328 § 2 KPC, art. 11(2) i 11(3) KP oraz art. 300 KP nie znalazły uzasadnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie dotyczą równego traktowania stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy o równym traktowaniu pracowników mają na celu ochronę pracowników przed dyskryminacją ze strony pracodawcy, a nie zapewnienie równego traktowania obu stron stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Zespól Opieki Zdrowotnej w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Genowefa C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zespól Opieki Zdrowotnej w R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 291
Kodeks pracy
Roszczenia pracownicze ulegają przedawnieniu po upływie 3 lat.
Pomocnicze
k.p. art. 11 § 2
Kodeks pracy
Przepis nie dotyczy równego traktowania stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika).
k.p. art. 11 § 3
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji w stosunkach pracy nie obejmuje nierównego traktowania pracodawcy i pracownika.
k.p. art. 30 § 4
Kodeks pracy
k.p. art. 5
Kodeks pracy
k.p. art. 264
Kodeks pracy
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, o ile nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 392 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres dopuszczalności kasacji.
k.p.c. art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne kasacji.
k.p.c. art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek brania pod uwagę nieważności postępowania z urzędu.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o równym traktowaniu pracowników nie dotyczą nierównego traktowania pracodawcy i pracownika. Kasacja nie przysługuje od orzeczeń sądu pierwszej instancji. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie zostały uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o równym traktowaniu pracowników (art. 11(2) i 11(3) KP) i dyskryminacja. Naruszenie art. 328 § 2 KPC poprzez nieustosunkowanie się do podstaw oddalenia roszczeń. Niewłaściwa interpretacja przepisów art. 8, 11(2), 11(3) i 300 KP.
Godne uwagi sformułowania
Nakaz równego traktowania pracowników (art. 11 2 KP) i zakaz ich dyskryminacji w stosunkach pracy (art. 11 3 KP) nie dotyczy równego traktowania stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika). Kasacja nie przysługuje zatem od orzeczeń sądu pierwszej instancji, a zawarte w kasacji zarzuty dotyczące takich orzeczeń muszą być uznane za bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Teresa Flemming-Kulesza
sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o równym traktowaniu pracowników w kontekście nierównego traktowania stron stosunku pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy, która została oddalona ze względów proceduralnych i merytorycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii równego traktowania w zatrudnieniu, ale rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów i kwestiach proceduralnych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników pracy.
“Czy pracodawca może być dyskryminowany przez pracownika? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 5 lutego 1998 r. I PKN 510/97 Nakaz równego traktowania pracowników (art. 11 2 KP) i zakaz ich dys- kryminacji w stosunkach pracy (art. 11 3 KP) nie dotyczy równego traktowania stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Teresa Flemming- Kulesza (sprawozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 1998 r. sprawy z powództwa Genowefy C. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w R. o przywrócenie do pracy i zapłatę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 3 lipca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Genowefa C. w pozwie skierowanym przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w R. wniosła o uznanie rozwiązania z nią umowy o pracę za bezskutecz- ne, o zaliczenie do stażu pracy rocznego okresu pozostawania na świadczeniu re- habilitacyjnym, o przywrócenie uprawnień pracowniczych, o zasądzenie odprawy emerytalnej oraz o wyrównanie wynagrodzenia (wraz z odsetkami) od dnia 1 listopa- da 1996 r. do dnia uzyskania świadczenia emerytalnego oraz o zobowiązanie pra- codawcy do spełnienia świadczeń socjalnych jakie powinna otrzymać w okresie po- bierania świadczenia rehabilitacyjnego. W odpowiedzi na pozew ZOZ w R. wniósł o oddalenie powództwa. W uza- sadnieniu pozwany podniósł, iż powódka nie odwołała się od decyzji o rozwiązaniu z nią umowy o pracę, przechodząc na świadczenie rehabilitacyjne oraz,, że powódce nie należy się odprawa emerytalna, bowiem nie jest już ona pracownikiem; strona 2 pozwana podała również, że powódka od 1990 r. posiada, czasowo zawieszone, uprawnienie emerytalne. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Nowym Targu postanowieniem z dnia 10 stycznia 1997 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pozwu o przywrócenie do pracy i wyrokiem z tej samej daty oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka była zatrudniona u strony pozwanej na stanowisku specjalisty do spraw zasiłków. W dniu 6 listopada 1995 r. strona pozwana powiadomiła pisemnie powódkę o rozwiązaniu z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia w związku z wyczerpaniem dziewięciomie- sięcznego okresu pobierania zasiłku chorobowego. Pismo to nie zawierało poucze- nia o sposobie i terminie odwołania. W dniu 27 grudnia 1995 r. ZUS Oddział w N.S. przyznał powódce świadczenie rehabilitacyjne od dnia 7 listopada 1995 r. do dnia 31 października 1996 r. W październiku 1996 r. powódka zgłosiła gotowość podjęcia pracy w ZOZ w R., a następnie po uzyskaniu odmownej odpowiedzi nie podjęła próby ustalenia sposobu i terminu odwołania. Sąd Rejonowy uznał, iż brak pouczenia w piśmie o rozwiązaniu umowy o pracę nie usprawiedliwia niezachowania przez powódkę odpowiednich terminów i trybu odwołania. Powódka posiada bowiem wykształcenie średnie ekonomiczne, a ponadto zatrudniona była na stanowisku specjalisty do spraw zasiłków i miała świa- domość skutków, jakie powoduje uchybienie terminom przewidzianym przez prawo. Wobec nieprzywrócenia terminu Sąd oddalił powództwo o przywrócenie do pracy. Roszczenia powódki wiązały się z okresem, kiedy pobierała ona świadczenie reha- bilitacyjne, już po rozwiązaniu umowy o pracę, a ponieważ powódka nie była już pra- cownikiem, są bezzasadne. Natomiast roszczenie powódki o zasądzenie odprawy emerytalnej uległo przedawnieniu, zgodnie z treścią art. 291 KP, wraz z upływem 3 lat, licząc od dnia 1 grudnia 1990 r., czyli od dnia powstania prawa do emerytury. Od powyższego wyroku strona powodowa wniosła apelację. Sad Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 3 lipca 1997 r. oddalił apelację. W uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Rejonowego w kwestii przywrócenia terminu do złożenia pozwu o przywrócenie do pracy. Sąd Wojewódzki nie zgodził się natomiast z poglą- dem Sądu pierwszej instancji, że roszczenie powódki o odprawę emerytalną uległo przedawnieniu. Zdaniem Sądu powódka nie przeszła na emeryturę z dniem 1 grud- nia 1990 r. Uzyskała jedynie prawo do emerytury, ale pozostawała w dalszym ciągu w stosunku pracy do dnia 6 listopada 1995 r. Wniosek zaś o wznowienie emerytury 3 powódka złożyła dopiero w lutym 1997 r. i od 1 lutego 1997 r. przyznano jej świad- czenie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu drugiej instancji, powódka nie może być po- traktowana jako przechodząca na emeryturę po ustaniu zatrudnienia, gdyż przeszła na emeryturę dopiero w lutym 1997 r. (czyli po wydaniu wyroku przez Sąd Rejo- nowy). Powódka (działając przez pełnomocnika będącego adwokatem) wniosła ka- sację od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, „oraz wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu-Sądu Pracy z dnia 10.01.1997 r. [...]”. Wniosła o uchylenie obu wy- roków i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu kasacji podniesiono, że Sąd pierwszej instancji naru- szył przepisy Kodeksu pracy, a w szczególności art. 30 § 4 i art. 5 KP, i „inne” oraz dokonał niewłaściwej interpretacji przepisu art. 264 KP. Sąd drugiej instancji rozpoz- nając apelację uznał, że zarzuty apelacji nie są uzasadnione. Wobec tego zarzuty kasacji odnoszą się do obu wyroków i skutkują ich uchylenie. W uzasadnieniu ka- sacji wskazano też, że „powódka zarzuca naruszenie także przepisu art. 328 § 2 KPC, polegające na nieustosunkowaniu się przez oba Sądy do podstaw, dla których została ona pozbawiona słuszności swoich roszczeń jako przedawnionych, przez dokonanie niewłaściwej interpretacji przepisów art. 8, 11 2 oraz 11 3 oraz art. 300 KP, co spowodowało dyskryminację powódki w zakresie równego traktowania stron (pracodawcy oraz pracownika)”. Uzasadnienie kasacji, poza relacją z przebiegu do- tychczasowego postępowania w sprawie odnosi się do nieprawidłowego - zdaniem autora - potraktowania opóźnienia w złożeniu odwołania, podczas gdy „termin do złożenia takiego odwołania winien być uwzględniony, a w konsekwencji roszczenia powódki rozpoznane i uwzględnione”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 392 § 1 KPC kasacja przysługuje od wyroku lub postanowienia wydanych przez sąd drugiej instancji i kończących postępowanie w sprawie. Kasacja nie przysługuje zatem od orzeczeń sądu pierwszej instancji, a zawarte w kasacji za- rzuty dotyczące takich orzeczeń muszą być uznane za bezprzedmiotowe. Z kolei w myśl art. 393 1 KPC kasacja powinna zawierać - między innymi - przytoczenie pods- 4 taw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Polega to na wskazaniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które zostały naruszone zdaniem wnoszącego kasację oraz podaniu na czym zarzucane naruszenie polega. Sąd Najwyższy roz- poznaje sprawę w granicach kasacji, z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważ- ność postępowania (art. 393 11 KPC). Oznacza to, że w niniejszej sprawie rozpozna- wanie sprawy w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do zbadania zasadności zarzutów odnoszących się do naruszenia art. 328 § 2 KPC, 11 2 i 11 3 KP oraz 300 KP. Naruszenie art. 328 § 2 KPC polegać miało, zgodnie z twierdzeniami zawartymi w kasacji „na nieustosunkowaniu się przez oba Sądy do podstaw dla których została ona pozbawiona słuszności swoich roszczeń jako przedawnionych przez dokonanie niewłaściwej interpretacji przepisów art. 8, 11 2 oraz 11 3 oraz art. 300 KP, co spowo- dowało dyskryminację powódki w zakresie równego traktowania stron (pracodawcy oraz pracownika)”. W przepisie art. 328 § 2 KPC uregulowane zostały wymagania, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. W ogólności powinno ono zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia te wy- magania. Zawiera ono wskazanie okoliczności faktycznych oraz wyjaśnienie pods- tawy prawnej w zakresie podnoszonego w kasacji dotyczącego przedawnienia rosz- czeń powódki. Nie doszło też do zarzucanego w kasacji naruszenia zakazu dyskry- minacji w stosunkach pracy określonego w art. 11 3 KP. Nie twierdzi się w kasacji, by powódka była inaczej (gorzej) traktowana niż inni pracownicy, w szczególności z uwagi na swą płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość, przekonania lub przynależność związkową. Przepisy te nie dotyczą równego traktowania przez Sąd obu stron stosunku pracy (pracodawcy i pracownika). Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 300 KP, który stanowi, że w spra- wach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się od- powiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Nie wskazano na czym polegać miało naruszenie tego przepisu, zwłaszcza że Sąd drugiej instancji nie powoływał się na ten przepis ani nie stosował przepisów Kodeksu cywilnego. Wobec powyższego kasację należało oddalić jako pozbawioną usprawiedli- wionych podstaw (art. 393 12 KPC). 5 ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI