I PKN 508/97

Wyrok z dnia 9 kwietnia 1998 r. I PKN 508/97 Roszczenie o zapłatę odprawy emerytalnej jest wymagalne od dnia roz- wiązania stosunku pracy, także wtedy, gdy orzeczenie przyznające emeryturę zostało wydane później. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędzia SN: Józef Iwulski, Sędzia SA: Alina Krusz-Stankiewicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz- twa Henryka N. przeciwko Zakładowi Elektroniki Przemysłowej „P.” w S. o odprawę emerytalną, odszkodowanie, nagrodę z zysku, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 9 czerwca 1997 r. [...] 1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym w ten sposób, że od- dalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Przysu- sze z dnia 6 września 1996 r. [...]; 2. o d d a l i ł kasację w pozostałej części; 3. z a s ą d z i ł na rzecz adwokata Andrzeja C. tytułem nie opłaconej pomo- cy prawnej z urzędu od strony pozwanej 200 zł i od Skarbu Państwa-Sądu Woje- wódzkiego w Warszawie 200 zł. U z a s a d n i e n i e Powód Henryk N. w sprawie przeciwko Zakładowi Elektroniki Przemysłowej „P.” w S. o odprawę emerytalną, odszkodowanie i nagrodę z zysku wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 9 czerwca 1997 r. [...]. Wyrok ten zapadł po rozpoznaniu apelacji obu stron od wyroku Sądu pierwszej instancji, zasądzającego od pozwanego na rzecz powoda odprawę emerytalną z odsetkami od dnia rozwiązania stosunku pracy (1 czerwca 2 1992 r.) oraz oddalającego powództwo w pozostałej części. Zaskarżonym wyrokiem zmieniono wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie odsetek, zasądzając je od dnia 3 sierpnia 1995 r. (data powzięcia przez pozwanego wiadomości o przyznaniu po- wodowi wcześniejszej emerytury od dnia 1 czerwca 1992 r. wyrokiem Sądu Apela- cyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 1995 r. [...]), oddalono apelację pozwanego w pozostałym zakresie oraz oddalono apelację powoda w całości. W kasacji zarzucono naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu eme- rytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przez oddalenie powództwa o odszkodowanie, dochodzone tytułem niewypełnienia przez pozwanego obowiązków związanych ze złożeniem wniosku o emeryturę, skutkiem czego powód był pozbawiony środków do życia przez okres 16 miesięcy od dnia 1 czerwca 1992 r. Zarzucono także naruszenie art. 481 KC w związku z art. 15 ust. 1 i 2 zakładowego systemu wynagradzania przez błędne określenie początkowej daty biegu odsetek oraz art. 5 KPC przez nieudzielanie powodowi przez Sądy wskazówek co do czyn- ności procesowych. Pozwany wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona tylko w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 481 KC (w związku z art. 300 KP). Według art. 481 § 1 KC jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było nas- tępstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji zasądził odsetki od odprawy emerytalnej od dnia rozwiązania stosunku pracy, to jest od wymagalności roszczenia, a nie od dnia powzięcia wia- domości przez pozwanego o prawie powoda do tego świadczenia. Natomiast Sąd drugiej instancji bezpodstawnie nazwał niespełnienie tego świadczenia pieniężnego w terminie „zwłoką” i dlatego uznał, że pozwanego nie obciąża obowiązek zapłaty odsetek za okres poprzedzający uzyskanie wiadomości o przyznaniu powodowi emerytury. Jednakże art. 481 KC jest przepisem szczególnym w stosunku do prze- pisów regulujących zwłokę dłużnika (art. 476-480 KC), jako że ma zastosowanie tylko do świadczeń pieniężnych, a zatem określa prawo powoda do odsetek za opóźnioną wypłatę odprawy emerytalnej. Dlatego w tym zakresie zmieniono zaskar- żony wyrok i oddalono apelację pozwanego od wyroku Sądu pierwszej instancji. 3 Pozostałe zarzuty kasacyjne nie są uzasadnione. Z przepisu art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin wprost wynika, że jeżeli wskutek niedopełnienia lub nienależytego dopełnienia przez zakład pracy obowiązków określonych w art. 96 ust. 1 i 2 pracownik poniósł szkodę, to zakład pracy jest obowiązany do wynagrodzenia tej szkody według przepisów prawa cywil- nego. Niezbędną przesłanką tej odpowiedzialności jest zatem szkoda. Sądy obu ins- tancji trafnie przyjęły, że szkoda, jaką powód poniósł pozostając bez emerytury przez 16 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy dnia 1 czerwca 1992 r., została w całości naprawiona. Powołanym już wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 1993 r. przyznano powodowi wcześniejszą emeryturę od 1 czerwca 1992 r., zaś wyrokiem tego Sądu z dnia 27 stycznia 1997 r. zasądzono na rzecz powoda od- setki od tego świadczenia, poczynając także od dnia 1 czerwca 1992 r. Nie został także naruszony art. 5 KPC. Nic w sprawie nie wskazuje, aby wskazówki Sądu, co do czynności procesowych powoda mogły doprowadzić do innych ustaleń faktycznych lub odmiennej interpretacji prawa materialnego, a ponadto powód wykazywał się aktywnym uczestnictwem w procesie. Z tych względów na podstawie art. 393 12 i art. 393 15 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================