I PKN 502/01

Trybunał Konstytucyjny2002-12-16
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
przedawnieniekodeks pracyzasada równościskarżącyTrybunał Konstytucyjnydroga prawnaterminy

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 291 § 3 Kodeksu pracy z powodu niewyczerpania drogi prawnej i braku wskazania naruszonych praw konstytucyjnych.

Jerzy Binder złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 291 § 3 Kodeksu pracy z zasadą równości (art. 2 i 32 Konstytucji), wskazując na różny termin przedawnienia roszczeń pracodawców i pracowników. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, ponieważ jego kasacja została odrzucona z powodu złożenia po terminie. Ponadto, skarżący nie wskazał konkretnych naruszonych praw konstytucyjnych.

Skarga konstytucyjna Jerzego Bindera dotyczyła art. 291 § 3 Kodeksu pracy, który przewiduje 10-letni termin przedawnienia roszczeń pracodawców wobec pracowników, podczas gdy roszczenia pracowników wobec pracodawców przedawniają się po 3 latach. Skarżący uznał to za naruszenie zasady równości (art. 2 i 32 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opiera się na utrwalonym orzecznictwie Trybunału, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona tylko po wyczerpaniu dostępnych środków prawnych i zapadnięciu ostatecznego rozstrzygnięcia. W tej sprawie kasacja skarżącego została odrzucona przez Sąd Najwyższy z powodu złożenia po terminie, co oznaczało niewyczerpanie drogi prawnej. Dodatkowo, Trybunał podkreślił, że skarżący nie wskazał konkretnych konstytucyjnych wolności lub praw naruszonych zaskarżonym przepisem, co jest wymogiem wynikającym z zasady skargowości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wyczerpał drogi prawnej (kasacja odrzucona z powodu złożenia po terminie) oraz nie wskazał konkretnych naruszonych praw konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jerzy Binderosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p. art. 291 § § 3

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Przepis przewiduje 10-letni termin przedawnienia roszczeń pracodawców względem pracowników.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Pomocnicze

k.p. art. 291 § § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Przepis określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń pracowników względem pracodawców.

u.T.K. art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązek wyczerpania przysługującej drogi prawnej.

u.T.K. art. 66

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Zasada skargowości.

k.p.c. art. 3944 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Termin do złożenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej. Brak wskazania przez skarżącego konkretnych konstytucyjnych wolności lub praw naruszonych zaskarżonym przepisem. Skarżący nie uzupełnił braków skargi w zakresie wskazania naruszonych praw konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasady równości przez art. 291 § 3 k.p. z powodu różnicy w terminach przedawnienia roszczeń pracodawców i pracowników.

Godne uwagi sformułowania

subsydiarnego charakteru skargi konstytucyjnej obowiązek wyczerpania przysługującej drogi prawnej zasada skargowości nie może z urzędu ustalać, które konstytucyjne prawa skarżącego są relewantne

Skład orzekający

Marian Grzybowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym konieczność wyczerpania drogi prawnej i precyzyjnego wskazania naruszonych praw konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad konstytucyjnych (równość, dostęp do sądu), ale rozstrzygnięcie jest formalne i proceduralne, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
15 POSTANOWIENIE z dnia 16 grudnia 2002 r. Sygn. akt Ts 115/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marian Grzybowski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jerzego Bindera w sprawie zgodności: art. 291 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej 31 lipca 2001 r. zarzucono, że art. 291 § 3 kodeksu pracy jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji. Przepis ten przewiduje 10-letni termin przedawnienia roszczeń pracodawców względem pracowników, nie ma natomiast w kodeksie pracy analogicznego przepisu dotyczącego roszczeń pracowników względem pracodawców. W takim wypadku roszczenia przedawniają się po upływie 3 lat, w myśl art. 291 § 1 k.p. Zdaniem skarżącego jest to niezgodne z zasadą równości. Wezwany zarządzeniem sędziego do uzupełnienia braków skargi, skarżący w piśmie z 13 września 2001 r. powtórzył powyższe zarzuty. W związku ze złożeniem przez skarżącego kasacji i toczącym się postępowaniem przed Sądem Najwyższym, Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 16 listopada 2001 r. zawiesił postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej. Postępowanie to zostało podjęte przez Trybunał na mocy postanowienia z 8 października 2002 r. W sprawie o odprawę emerytalną skarżącego Sąd Rejonowy w Łodzi wyrokiem z 11 maja 2000 r. zasądził ustawowe odsetki za okres od 15 sierpnia 1996 r. do 1 kwietnia 1997 r. Wyrok ten został uzupełniony wyrokiem z 31 października 2000 r. Ten ostatni wyrok został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z 28 marca 2001 r. Kasacja skarżącego została odrzucona postanowieniem Sądu Najwyższego z 20 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie, z subsydiarnego charakteru skargi konstytucyjnej, jako środka ochrony wolności i praw, wynika, że zawarty w art. 79 ust. l Konstytucji RP zwrot „orzekł ostatecznie”, ma najbardziej ogólny i autonomiczny charakter, odnoszący się do końcowych rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd lub organ administracji publicznej. Nie można więc wnieść skargi konstytucyjnej bez poprzedzającego ją postępowania sądowego lub administracyjnego i przed zapadnięciem w tych postępowaniach końcowego merytorycznego rozstrzygnięcia (postanowienie z 16 października 2002 r., SK 43/01, OTK ZU nr 5A/2002, poz. 77). W świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek wyczerpania przysługującej drogi prawnej wynikający z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, wyklucza wniesienie skargi konstytucyjnej od takich prawomocnych wyroków, ostatecznych decyzji lub innych ostatecznych rozstrzygnięć, które stały się prawomocne lub ostateczne dlatego, że zainteresowany nie wykorzystał bądź wykorzystał niewłaściwie możliwości wyczerpania całego dostępnego toku instancji w postępowaniu administracyjnym czy sądowym (postanowienie TK z 4 sierpnia 1998 r., Ts 55/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 93). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z 20 maja 2002 r. (sygn. I PKN 502/01), skarżący złożył skargę kasacyjną po upływie terminu, o którym mowa w art. 3944 § 1 k.p.c, co stało się przyczyną jej odrzucenia. Skarżący, mimo wezwania go zarządzeniem sędziego, nie wskazał swych konstytucyjnych wolności lub praw naruszonych zaskarżonym przepisem ustawy. Opierając skargę konstytucyjną na zarzucie naruszenia art. 2 Konstytucji, skarżący nie wskazał żadnych konstytucyjnych praw podmiotowych zawartych w tym przepisie. Z kolei powołana przez skarżącego konstytucyjna zasada równości mogłaby stanowić podstawę skargi, o ile skarżący wskazałby w zakresie jakich praw lub wolności doszło do jej naruszenia. Również w tym wypadku skarżący praw takich nie powołał. Ze względu na wyrażoną w art. 66 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym zasadę skargowości, Trybunał nie może z urzędu ustalać, które konstytucyjne prawa skarżącego są relewantne do zaskarżonego przepisu ustawy i orzeczeń wydanych na jego podstawie. Niewyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej oraz brak wskazania konstytucyjnych wolności lub praw naruszonych zaskarżonym przepisem ustawy uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji. 2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI