I PKN 501/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła pracownika, Fryderyka J., zatrudnionego w Spółdzielni Inwalidów "P." na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Po zawarciu ugody sądowej określającej jego stanowisko, warunki pracy i wynagrodzenie, pracownikowi próbowano wręczyć wypowiedzenie zmieniające warunki pracy, proponując stanowisko dozorcy, które również nie istniało w strukturze organizacyjnej Spółdzielni. Pracownik odmówił przyjęcia pisma, otrzymując je pocztą, a następnie złożył pozew o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. Sąd Rejonowy przywrócił pracownika do pracy, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne z powodu braku zgody zakładowej organizacji związkowej, której pracownik był członkiem zarządu, oraz z powodu braku faktycznych podstaw do wypowiedzenia (nieistniejące stanowisko). Sąd Wojewódzki oddalił apelację pozwanego, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji, ale nie odnosząc się do wszystkich zarzutów apelacyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Głównym zarzutem było naruszenie art. 328 § 2 KPC w związku z art. 391 KPC, polegające na tym, że uzasadnienie wyroku Sądu Wojewódzkiego nie zawierało oceny wszystkich istotnych zarzutów apelacji, w tym dotyczących Prawa spółdzielczego i ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji powinien odnieść się do wszystkich zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na błędne zastosowanie przez Sąd Wojewódzki przepisów dotyczących terminów prawa materialnego (art. 264 KP), wskazując, że pozew został złożony po terminie, a sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że termin zaczął biec od daty doręczenia pocztą, zamiast od momentu, gdy pracownik mógł zapoznać się z treścią oświadczenia pracodawcy. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, charakter terminów prawa materialnego w sprawach pracy, moment dokonania wypowiedzenia warunków pracy.
Dotyczy specyficznych przepisów prawa pracy i procedury cywilnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji musi zawierać ocenę wszystkich istotnych zarzutów prawnych podniesionych w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyjaśnienie podstawy prawnej w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji polega na ocenie wszystkich istotnych zarzutów prawnych podniesionych w apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiednie zastosowanie art. 328 § 2 KPC przez art. 391 KPC wymaga oceny wszystkich istotnych zarzutów apelacji, w tym naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego.
Kiedy następuje skuteczne dokonanie wypowiedzenia pracownikowi warunków umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wypowiedzenie jest dokonane w momencie, w którym doszło ono do pracownika w sposób pozwalający zapoznać się z jego treścią, nawet jeśli odmówił zapoznania się z nim.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 61 KC w związku z art. 300 KP oznacza, że od momentu, gdy pracownik mógł zapoznać się z treścią oświadczenia pracodawcy, biegnie termin na złożenie pozwu.
Czy terminy określone w art. 264 KP mają charakter terminów prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, terminy przewidziane w art. 264 KP są terminami prawa materialnego, do których nie mają zastosowania przepisy KPC dotyczące uchybienia i przywracania terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejszą uchwałę (III PZP 8/86), zgodnie z którą sąd oddala powództwo, jeżeli pozew wniesiony został po upływie terminów określonych w art. 264 KP, których nie przywrócono.
Czy w przypadku wypowiedzenia warunków pracy pracownikowi będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, gdy wypowiedzenie następuje z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy, możliwe jest wypowiedzenie mimo szczególnej ochrony stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w takiej sytuacji zakład pracy może jedynie wypowiedzieć pracownikowi dotychczasowe warunki pracy i płacy, nawet jeśli jest objęty szczególną ochroną.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., jeżeli z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 nie jest możliwe dalsze zatrudnianie pracowników będących członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej, zakład pracy może wypowiedzieć im jedynie warunki pracy i płacy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fryderyk J. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Inwalidów "P." | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga oceny wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w apelacji, w tym naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego.
KPC art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji do wyroku sądu drugiej instancji.
KC art. 61
Kodeks cywilny
Określa moment dokonania oświadczenia woli (wypowiedzenia) jako moment, w którym doszło ono do adresata w sposób pozwalający zapoznać się z jego treścią.
KP art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do spraw ze stosunku pracy.
KP art. 264 § § 1
Kodeks pracy
Określa termin do złożenia pozwu o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy.
u.z.z. art. 32 § ust. 2
Ustawa o związkach zawodowych
Wymaga zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na wypowiedzenie warunków pracy członkowi zarządu związku.
pr. sp. art. 184 § § 1
Prawo spółdzielcze
Dopuszcza wypowiedzenie warunków pracy w spółdzielni z przyczyn gospodarczych lub organizacyjnych.
u.s.z.r.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy
Pozwala na wypowiedzenie warunków pracy pracownikom będącym członkami zarządu zakładowej organizacji związkowej, gdy dalsze zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 ustawy.
KP art. 265
Kodeks pracy
Dotyczy przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu.
Pomocnicze
pr. sp. art. 197 § § 1
Prawo spółdzielcze
u.s.z.r.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy
Określa przyczyny dotyczące pracodawcy uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy.
KP art. 8
Kodeks pracy
Zasada społecznie użytecznej pracy.
KPC art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 168
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 328 § 2 KPC w związku z art. 391 KPC z powodu nierozpoznania wszystkich istotnych zarzutów apelacji. • Błędne zastosowanie przez Sąd drugiej instancji art. 265 KP w kontekście terminów prawa materialnego (art. 264 KP).
Godne uwagi sformułowania
Wyjaśnienie podstawy prawnej w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji polega na ocenie wszystkich istotnych zarzutów prawnych podniesionych w apelacji. • Wypowiedzenie pracownikowi warunków umowy o pracę jest dokonane w momencie, w którym doszło ono do niego w sposób pozwalający zapoznać się z treścią oświadczenia pracodawcy, choćby pracownik odmówił zapoznania się z nim. • Terminy określone w art. 264 KP mają charakter terminów prawa materialnego, do których nie mają zastosowania przepisy KPC dotyczące uchybienia i przywracania terminu.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Jaśkowski
sędzia
Adam Józefowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, charakter terminów prawa materialnego w sprawach pracy, moment dokonania wypowiedzenia warunków pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów prawa pracy i procedury cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące uzasadniania wyroków i terminów procesowych, co jest fundamentalne dla praktyki prawniczej, a jednocześnie pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Sąd Najwyższy: Jakie błędy w uzasadnieniu wyroku mogą doprowadzić do jego uchylenia?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.