I PKN 498/98

Wyrok z dnia 9 grudnia 1998 r. I PKN 498/98 Uniewinnienie pracownika od zarzutu popełnienia przestępstwa nie poz- bawia sądu pracy możliwości uznania, że wypowiedzenie umowy o pracę było uzasadnione z powodu utraty zaufania do niego lub nieprzydatności do zaj- mowania dotychczasowego stanowiska pracy. Przewodniczący: SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa Ryszarda F. przeciwko Państwowemu Szpitalowi Klinicznemu [...] w W. przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódz- kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 1998 r. [...] 1. o d r z u c i ł kasację w zakresie dotyczącym ekwiwalentu za niewykorzys- tany urlop; 2. od d a l i ł kasację w pozostałej części. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 6 listopada 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Wrocławia- Śródmieścia oddalił żądanie powoda Ryszarda F. o przywrócenie do pracy w Pańs- twowym Szpitalu Klinicznym [...] w W., ekwiwalent za urlop i odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy. Sąd pierwszej instancji uznał, że istniała przyczyna wypo- wiedzenia umowy o pracę w postaci utraty zaufania do powoda, zaś zakładowa organizacja związkowa, której powód był przewodniczącym - wyraziła zgodę na rozwiązanie stosunku pracy. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych we Wrocławiu oddalił apelację powoda uznając ustalenia faktycz- 2 ne Sądu pierwszej instancji za prawidłowe, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym - w tym także w zeznaniach stron przed Sądem drugiej instancji. Powód w kasacji od powyższego wyroku zarzucił nieważność postępowania, naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234), naruszenie Konstytucji RP (art. 2) i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (art. 6). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji w całości kasacja okazała się niedo- puszczalna w części dotyczącej żądania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wy- poczynkowy za rok 1994, bowiem zgodnie z treścią art. 393 pkt 1 KPC kasacja nie przysługuje w sprawach o świadczenia, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 5.000 zł. W tej części zatem kasacja podlega odrzuceniu. W pozos- tałej części kasacja podlega oddaleniu jako bezzasadna. Powód jest magistrem prawa, posiada doświadczenie zawodowe na różnych stanowiskach i w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że był on pozbawiony możności obrony swych praw. Obowiązkiem Sądu Najwyższego wyni- kającym z przepisu art. 39311 KPC jest, przy rozpatrywaniu kasacji w jej granicach, branie pod rozwagę z urzędu nieważności postępowania. Sąd Najwyższy stwierdza zatem, że nie zachodzą w niniejszej sprawie okoliczności powodujące nieważność postępowania, wymienione w art. 379 KPC. Powód zgłosił szereg wniosków dowo- dowych rozpatrywanych przez Sąd. Rzeczą Sądu a nie strony jest ocena wiarygod- ności i mocy dowodów a także ocena, czy sprawa została dostatecznie wyjaśniona przed zamknięciem rozprawy. Powód pozostaje w błędnym przekonaniu, że został zwolniony wskutek do- puszczenia się przestępstwa, od którego to zarzutu został uwolniony prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Tymczasem powodowi wypowiedziano umowę o pracę z powodu utraty zaufania do niego jako głównego specjalisty d/s kontroli wewnętrznych i ta przyczyna, jako uzasadniająca wypowiedzenie, została w postępowaniu przed Sądami obu instancji udowodniona. Bez znaczenia jest zatem, że powód do pewnego momentu otrzymywał awanse i premie. Istota utraty zaufania polega na za- wodzie, jakiego doznaje pracodawca, który obdarzył pracownika pewnym kredytem zaufania, zaś pracownik tego kredytu nadużył i zaufanie pracodawcy zawiódł. Powód 3 bowiem wytworzył wokół swojej osoby swoim zachowaniem taki klimat, iż pracodawca i inni pracownicy byli przeświadczeni, że nadużywając swojej pozycji w zakładzie pracy, wywoził z jego terenu na swoje potrzeby materiały budowlane używane do remontu szpitala i stanowiące własność szpitala. Przeświadczenie to było na tyle wiarygodne, że przekonało nawet prokuraturę, która mogąc odmówić wszczęcia postępowania bądź wszczęte umorzyć - zdecydowała się wnieść prze- ciwko powodowi akt oskarżenia z art. 200 § 1 i 253 KK. Procesem karnym rządzą inne zasady niż w postępowaniu cywilnym, a do zasadniczych należy domniemanie niewinności i tłumaczenie wszelkich nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Dlatego też w braku wystarczających dowodów winy zapaść musi wyrok uniewinniający od zarzutów stawianych w akcie oskarżenia. Odmiennie jednak niż prawomocny wyrok skazujący - wyrok uniewinniający nie jest wiążący dla sądu w postępowaniu cywilnym (art. 11 KPC). Sąd ten nie ocenia czynu w kategorii przestępstwa i jego zawinienia, lecz w kategorii skutków prawnych w innych niż prawo karne dziedzinach prawa. Dlatego też sąd cywilny, w tym sąd pracy, władny jest dokonać własnych ustaleń co do zdarzeń, wywołujących skutki prawne w zak- resie prawa pracy. Z ustaleń Sądu dokonanych bez przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów wynika, że powód nie wywoził wprawdzie z terenu szpitala ma- teriałów budowlanych należących do szpitala, były to materiały wykonawców prze- kazane na rzecz powoda, ale do ich wywiezienia używał on transportu zakładu pracy, a same materiały stanowiły dla powoda korzyść z tytułu powiązania wykonawców robót kontraktami na remont szpitala. Postępowanie powoda przy wywożeniu tych materiałów (odmowa okazania dokumentów i arogancja) właśnie spowodowały przeświadczenie, że materiały te nie są legalnego pochodzenia, a po wyeliminowaniu tego podejrzenia przez wyrok uniewinniający pozostawiły skutek w postaci utraty zaufania i dalszej przydatności do zatrudnienia na zajmowanym stanowisku, co uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę i w żadnym razie nie może być uznane za obrazę art. 2 Konstytucji RP czy też przepisów Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Z uwagi na pełnienie przez powoda funkcji przewodniczącego zarządu zakła- dowej organizacji związkowej pracodawca, zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, zwrócił się o zgodę na rozwiązanie umowy o pracę do tej organizacji i zgodę taką uzyskał, zapadła bowiem stosowna uchwała. Okoliczność, że przy jej wydaniu powód nie był obecny oraz że nadrzędna organizacja związkowa 4 za bardziej stosowną uznałaby bierność zakładowej organizacji związkowej, w tej kwestii pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem kontrola postę- powania statutowych organów związków zawodowych nie należy do sądu. Praco- dawca wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych i wymaganą zgodę na rozwiązanie z powodem umowy o pracę uzyskał, przeto zarzut naruszenia tego przepisu uznać należy za chybiony. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 3938 § 1 i art. 39312 KPC orzekł jak w sen- tencji wyroku. ========================================