I PKN 490/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, Marcina T., który po zakończeniu kilku umów o pracę na czas określony z Miejskim Ośrodkiem Kultury w P.T. domagał się ustalenia zatrudnienia na czas nieokreślony lub przywrócenia do pracy. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił powództwo, uznając, że powód zawiniłnie przekroczył termin do wniesienia pozwu o przywrócenie do pracy, mimo że dowiedział się o możliwości odwołania do sądu już w lutym 1998 r., a pozew złożył w czerwcu 1998 r. Sąd Okręgowy w Łodzi utrzymał ten wyrok w mocy, uznając opóźnienie za nadmierne i nieusprawiedliwione. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy umowa o pracę zawarta 2 stycznia 1997 r. (trzecia z kolei) przekształciła się z mocy prawa w umowę na czas nieokreślony zgodnie z art. 251 KP. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że jeśli umowa o pracę wygasła z upływem terminu, na jaki została zawarta, a nie została wypowiedziana, to przepisy art. 264 i 265 KP dotyczące terminów dochodzenia roszczeń związanych z kwestionowaniem ustania stosunku pracy nie mają zastosowania. W takiej sytuacji obowiązuje ogólny trzyletni termin przedawnienia z art. 291 KP. Sąd Najwyższy wskazał również na potrzebę zbadania, czy sąd niższej instancji prawidłowo ocenił możliwość uwzględnienia żądania ustalenia istnienia stosunku pracy oraz czy nie naruszono przepisów postępowania, np. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań inspektora PIP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację przepisów dotyczących przekształcania umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony (art. 251 KP) oraz stosowania przepisów o terminach procesowych (art. 264, 265 KP) w kontekście wygaśnięcia umowy na czas określony.
Dotyczy specyficznej sytuacji kolejnych umów na czas określony i wygaśnięcia umowy z upływem terminu. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 264 i 265 Kodeksu pracy dotyczące terminów dochodzenia roszczeń pracownika w razie kwestionowania ustania stosunku pracy mają zastosowanie do sytuacji, gdy umowa o pracę na czas określony wygasła z upływem terminu, na jaki została zawarta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie dotyczą roszczeń pracownika w razie rozwiązania się umowy o pracę w wyniku upływu terminu, na jaki została zawarta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 264 i 265 KP dotyczą sytuacji wypowiedzenia, rozwiązania bez wypowiedzenia lub wygaśnięcia umowy z innych przyczyn niż upływ terminu. W przypadku wygaśnięcia umowy na czas określony z upływem terminu, zastosowanie ma ogólny termin przedawnienia z art. 291 KP, a nie terminy z art. 264 i 265 KP.
Czy kolejna umowa o pracę na czas określony, zawarta po dwukrotnym wcześniejszym zawarciu takiej umowy, przekształca się z mocy prawa w umowę na czas nieokreślony zgodnie z art. 251 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są warunki określone w art. 251 KP (następujące po sobie okresy, przerwa nie dłuższa niż miesiąc), kolejna umowa na czas określony jest równoznaczna w skutkach z umową na czas nieokreślony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 251 KP ustanawia fikcję prawną, zgodnie z którą trzecia umowa na czas określony przekształca się z mocy prawa w umowę na czas nieokreślony, jeśli poprzednie umowy były zawarte na następujące po sobie okresy, a przerwa między nimi nie przekroczyła miesiąca.
Czy sąd ma obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe z urzędu w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe co do okoliczności niezbędnych do ustalenia istnienia stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie art. 477¹ § 1 i § 2 KPC przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego niezbędnego dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym z zeznań inspektora PIP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marcin T. | osoba_fizyczna | powód |
| Miejski Ośrodek Kultury w P.T. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
KP art. 251
Kodeks pracy
Fikcja prawna polegająca na przekształceniu trzeciej kolejnej umowy na czas określony w umowę na czas nieokreślony, jeśli poprzednie umowy były zawarte na następujące po sobie okresy, a przerwa między nimi nie przekroczyła miesiąca.
KP art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Ogólny trzyletni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
Pomocnicze
KP art. 264
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące terminów dochodzenia roszczeń pracownika w razie kwestionowania ustania stosunku pracy (wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia, wygaśnięcie z innych przyczyn niż upływ terminu).
KP art. 265
Kodeks pracy
Możliwość przywrócenia terminu do dochodzenia roszczeń pracowniczych, gdy pracownik przekroczył go z przyczyn niezawinionych.
KP art. 30
Kodeks pracy
Wymogi dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę (pisemna forma, przyczyna, pouczenie o prawie odwołania).
KPC art. 4771 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w sprawach z zakresu prawa pracy.
KC art. 60
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli może być wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę w sposób dostateczny, w tym dorozumiane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 264 i 265 KP nie mają zastosowania do sytuacji wygaśnięcia umowy o pracę na czas określony z upływem terminu. • W przypadku wygaśnięcia umowy na czas określony z upływem terminu, obowiązuje ogólny termin przedawnienia z art. 291 KP. • Sąd miał obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe z urzędu w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Powód zawiniłnie przekroczył termin do wniesienia pozwu o przywrócenie do pracy. • Roszczenie o ustalenie istnienia stosunku pracy jest nieuzasadnione. • Umowa o pracę wygasła z upływem terminu, na jaki została zawarta, a nie została skutecznie rozwiązana.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy art. 264 i 265 KP nie dotyczą roszczeń pracownika w razie rozwiązania się umowy o pracę w wyniku upływu terminu, na jaki została zawarta. • Zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nie określony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła jednego miesiąca. • Do żądania dotyczącego ustalenia istnienia stosunku pracy zastosowanie ma ogólny termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy przewidziany w art. 291 § 1 KP.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących przekształcania umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony (art. 251 KP) oraz stosowania przepisów o terminach procesowych (art. 264, 265 KP) w kontekście wygaśnięcia umowy na czas określony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolejnych umów na czas określony i wygaśnięcia umowy z upływem terminu. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące pułapek związanych z zawieraniem kolejnych umów na czas określony i terminów dochodzenia roszczeń, co jest częstym problemem w praktyce prawa pracy.
“Kolejne umowy na czas określony? Uważaj na pułapkę przekształcenia w umowę na czas nieokreślony i terminy procesowe!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.