Orzeczenie · 1998-06-03

I PKN 49/98

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1998-06-03
SAOSPracywynagrodzenie za pracęWysokanajwyższy
wynagrodzeniekodeks pracyryzyko pracodawcyodpowiedzialność pracodawcyumowa o pracęakordodbior robótwady wykonania

Sprawa dotyczyła roszczeń grupy pracowników (Marek B., Marek Z., Jerzy Z., Krzysztof P. i Władysław P.) przeciwko Przedsiębiorstwu Usługowo-Produkcyjno-Handlowemu „B.” Spółka z o.o. o zapłatę zaległego wynagrodzenia, ekwiwalentu za urlop, diet, zwrotu kaucji oraz ekwiwalentu za wyżywienie. Dwóch powodów domagało się również sprostowania świadectw pracy. Sąd Rejonowy w Busku Zdroju połączył sprawy i wyrokiem z 31 grudnia 1996 r. zasądził na rzecz powodów określone kwoty w markach niemieckich wraz z odsetkami, a także sprostował świadectwa pracy. Sąd oparł się na opinii biegłego księgowego, odrzucając sposób wyliczenia wynagrodzenia przez pozwanego, który chciał ograniczyć je do 30% kwoty uzyskanej od kontrahenta zagranicznego. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nie wykazał, aby pracownicy ponoszą winę za wadliwe wykonanie robót lub straty firmy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach wyrokiem z 19 marca 1997 r. oddalił apelację pozwanego, podkreślając, że umowa o pracę jest umową starannego działania, a nie rezultatu, i wadliwe, ale niezawinione wykonanie pracy nie niweczy prawa do wynagrodzenia. Sąd Najwyższy wyrokiem z 3 czerwca 1998 r. oddalił kasację pozwanego. Sąd Najwyższy stwierdził, że jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższych instancji. Podkreślono, że pracodawca jest obowiązany wypłacić wynagrodzenie zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, a uznanie przez inwestora wadliwości robót przy odbiorze nie wpływa na wynagrodzenie pracowników, jeśli pracodawca wcześniej zaakceptował jakość prac. Skutki ekonomiczne nieuzyskania przez pracodawcę kalkulowanych korzyści obciążają pracodawcę, a pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością zakładu (art. 117 § 2 KP). Sąd Najwyższy uznał, że dochodzenie przez pracowników należnego wynagrodzenia nie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, gdy nie ponoszą winy za straty pracodawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnianie prawa pracowników do wynagrodzenia w sytuacjach, gdy pracodawca poniósł straty finansowe z powodu wadliwego wykonania robót, ale pracownicy nie ponoszą winy, a pracodawca zaakceptował jakość prac.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca zaakceptował jakość prac przed odbiorem przez inwestora i pracownicy nie ponoszą winy za straty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uznanie przez inwestora przy odbiorze robót, że prace wykonano wadliwie lub niezgodnie z umową, powoduje obniżenie wynagrodzenia pracowników, jeśli pracodawca uprzednio zaakceptował wykonanie tych robót jako odpowiadające wymaganym kryteriom jakościowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uznanie przez inwestora wadliwości robót przy odbiorze nie powoduje obniżenia wynagrodzenia pracowników, jeżeli pracodawca uprzednio zaakceptował wykonanie tych robót jako odpowiadające wymaganym kryteriom jakościowym.

Uzasadnienie

Pracodawca jest obowiązany wypłacić wynagrodzenie zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Akceptacja jakości prac przez pracodawcę przed odbiorem przez inwestora jest kluczowa. Skutki ekonomiczne nieuzyskania przez pracodawcę kalkulowanych korzyści obciążają pracodawcę, a nie pracowników, chyba że ponoszą oni winę za straty.

Czy pracownik ponosi ryzyko związane z działalnością pracodawcy i czy dochodzenie przez pracowników roszczeń o należne im wynagrodzenie za pracę jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa w sytuacji, gdy pracodawca nie osiągnął spodziewanych korzyści z działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. Dochodzenie przez pracowników roszczeń o należne im wynagrodzenie za pracę, gdy nie ponoszą winy za nieosiągnięcie przez pracodawcę spodziewanych korzyści, nie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.

Uzasadnienie

Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę (art. 117 § 2 KP). Pracownik wykonuje pracę podporządkowaną i ma prawo do wynagrodzenia, jeśli nie ponosi winy za straty pracodawcy lub nie przyczynił się do powstania szkody.

Czy pracodawca może potrącić z wynagrodzenia pracownika należności inne niż wymienione w art. 87 KP, w związku z wadliwym wykonaniem pracy lub stratami firmy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, potrącenie z wynagrodzenia pracownika należności innych niż wymienione w art. 87 KP nie jest dopuszczalne, zwłaszcza w związku z wadliwym, ale niezawinionym wykonaniem pracy lub stratami firmy, których pracownik nie spowodował.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu pracy dotyczące wynagrodzenia za pracę mają na celu jego ochronę. Potrącenia są ściśle ograniczone. Wadliwe, ale niezawinione wykonanie pracy przez pracownika nie niweczy jego prawa do wynagrodzenia. Umowa o pracę jest umową starannego działania, a nie rezultatu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
powodowie

Strony

NazwaTypRola
Marek B.osoba_fizycznapowód
Marek Z.osoba_fizycznapowód
Jerzy Z.osoba_fizycznapowód
Krzysztof P.osoba_fizycznapowód
Władysław P.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe „B.” Spółka z o.o. w B.Z.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p. art. 117 § § 2

Kodeks pracy

Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy.

k.p. art. 78

Kodeks pracy

Podstawa do zasądzenia należności pracownikom.

k.p. art. 97 § § 2

Kodeks pracy

Podstawa do sprostowania świadectw pracy.

Pomocnicze

k.p. art. 82

Kodeks pracy

Przepis dotyczący odpowiedzialności pracownika za szkodę, który nie został zastosowany, gdyż pracownicy nie ponosili winy za straty pracodawcy.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Przepis dotyczący społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, który nie został naruszony przez dochodzenie przez pracowników należnego wynagrodzenia.

KPC art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do połączenia spraw.

KPC art. 204 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przesłanek powództwa wzajemnego.

KPC art. 393 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacji.

KPC art. 393 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższych instancji.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia kasacji.

k.p. art. 87

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące dopuszczalnych potrąceń z wynagrodzenia.

k.p. art. 94 § pkt 2, 3 i 9a

Kodeks pracy

Obowiązki pracodawcy dotyczące kontroli jakości pracy i dokumentacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. • Uznanie przez inwestora wadliwości robót przy odbiorze nie wpływa na wynagrodzenie pracowników, jeśli pracodawca wcześniej zaakceptował jakość prac. • Umowa o pracę jest umową starannego działania, a nie rezultatu. • Pracodawca jest obowiązany do bieżącej kontroli jakości pracy i prowadzenia dokumentacji.

Odrzucone argumenty

Pracownikom nie należy się wynagrodzenie za wadliwie wykonaną pracę, co spowodowało straty firmy. • Wynagrodzenie miało być ograniczone do 30% wynagrodzenia uzyskanego przez pozwanego od kontrahenta zagranicznego.

Godne uwagi sformułowania

Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. • Uznanie przez inwestora przy odbiorze robót, że prace wykonano wadliwie lub niezgodnie z umową, nie powoduje obniżenia wynagrodzenia pracowników, jeżeli uprzednio pracodawca zaakceptował wykonanie tych robót, jako odpowiadające wymaganym kryteriom jakościowym. • Nie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa dochodzenie przez pracowników roszczeń o należne im wynagrodzenie za pracę w sytuacji, gdy nie ponoszą winy za nieosiągnięcie przez pracodawcę spodziewanych korzyści z działalności gospodarczej. • Umowa o pracę jest umową starannego działania, a nie rezultatu.

Skład orzekający

Andrzej Kijowski

przewodniczący

Adam Józefowicz

sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie prawa pracowników do wynagrodzenia w sytuacjach, gdy pracodawca poniósł straty finansowe z powodu wadliwego wykonania robót, ale pracownicy nie ponoszą winy, a pracodawca zaakceptował jakość prac."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca zaakceptował jakość prac przed odbiorem przez inwestora i pracownicy nie ponoszą winy za straty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa pracy o ochronie pracownika przed ryzykiem gospodarczym pracodawcy, co jest zawsze istotne dla prawników i pracowników.

Pracownik nie ponosi ryzyka biznesowego szefa – Sąd Najwyższy potwierdza prawo do pełnego wynagrodzenia.

Dane finansowe

wynagrodzenie: 3726,88 DEM

wynagrodzenie: 3955 DEM

wynagrodzenie: 3770,7 DEM

wynagrodzenie: 3728,2 DEM

wynagrodzenie: 666,7 DEM

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst