I PKN 487/99

Wyrok z dnia 26 stycznia 2000 r. I PKN 487/99 Wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi zatrudnionemu na stano- wisku, z którym jako jedynym w zakładzie pracy związane jest wykonywanie określonych funkcji fachowych, a które w wyniku zmiany organizacyjnej u pra- codawcy podlega likwidacji, nie wymaga uprzedniego dokonywania oceny i porównania z innymi pracownikami, w celu wytypowania pracownika do zwol- nienia (art. 45 § 1 KP). Przewodniczący SSN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2000 r. sprawy z po- wództwa Jerzego L. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „U.” w R. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu z dnia 12 maja 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Radomiu wyrokiem z dnia 17 lutego 1999 r. [...] przywrócił powoda – Jerzego L. do pracy w pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej „U.” w R. na poprzednich warunkach pracy i płacy. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń w sprawie wypowiedzenie przez stronę pozwaną umowy o pracę z powodem okazało się bezzasadne, bowiem: po pierwsze – powód otrzymał od strony pozwanej naprzód wypowiedzenie zmieniające, a następnie trzymiesięczne wypowiedzenie umowy o pracę, w obu wypadkach z tej samej przyczyny, to jest z powodu zmian organizacyj- nych u strony pozwanej, co jest niedopuszczalne; po drugie – w toku postępowania okazało się, że zamiar strony pozwanej przekazania obowiązków powoda innemu pracownikowi w tejże Spółdzielni okazał się fikcyjny; oraz po trzecie – strona pozwa- 2 na, dokonując zwolnienia powoda ze względu na zmiany organizacyjne, przy dobo- rze pracowników z tej samej grupy zawodowej, wytypowanych do zwolnienia, nie posłużyła się niezbędnymi kryteriami ich oceny. W wyniku apelacji strony pozwanej od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu wyrokiem z dnia 12 maja 1998 r. [...] zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo o przywrócenie do pracy. W uza- sadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy podniósł w szczególności, że w świetle zebra- nego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż: po pierwsze – powód otrzymał w krótkim czasie naprzód wypowiedzenie zmieniające ze względu na zmiany organi- zacyjne u strony pozwanej, a następnie z tej samej przyczyny trzymiesięczne wy- powiedzenie umowy o pracę, bowiem strona pozwana cofnęła wypowiedzenie zmieniające, na co powód wyraził zgodę; po drugie – po zwolnieniu powoda inny pracownik strony pozwanej przejął część jego obowiązków; oraz po trzecie – strona pozwana w danym wypadku likwidowała konkretne stanowisko pracy, na którym był zatrudniony powód, to jest stanowisko starszego specjalisty do spraw energetycz- nych, które okazało się zbędne, bowiem nie były prowadzone wówczas prace wyma- gające sprawowania takiego nadzoru, a w tej sytuacji nie było również potrzeby do- konywania oceny i porównywania dwóch pracowników z tej samej grupy zawodowej. Na podstawie zeznań świadków Sąd ustalił, że strona pozwana przedstawiła powo- dowi kolejno dwie propozycje podjęcia pracy na innych stanowiskach, ale powód nie był nimi zainteresowany, ponieważ prowadził wówczas działalność gospodarczą na własny rachunek i miał źródło utrzymania. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Radomiu powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 45 § 1 KP, poprzez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy o pracę po- wodowi było uzasadnione oraz wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnie- nie powództwa. W uzasadnieniu kasacji podniesiono w szczególności, że: po pierw- sze – ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę powinna uwzględniać nie tylko słuszne interesy zakładu pracy, ale także i pracownika, czego w przedmiotowej sprawie Sąd nie wziął pod uwagę; po drugie – wypowiedzenie umowy o pracę z przyczyn organizacyjnych jest uzasadnione, jeżeli w ramach takich zmian rzeczywiś- cie nastąpiła likwidacja stanowiska pracy, na którym zatrudniony był pracownik; tym- czasem powód zarzuca, że w danym wypadku przesłanka ta nie została spełniona, a więc w wypowiedzeniu tym powołano przyczynę nierzeczywistą, skoro ani w uprzed- 3 nio obowiązującym schemacie organizacyjnym Spółdzielni, ani też w nowym, wpro- wadzającym zmiany schemacie organizacyjnym w ogóle nie wymieniono stanowiska zajmowanego przez powoda; po trzecie – zatwierdzenie nowego schematu organiza- cyjnego Spółdzielni miało miejsce w dniu 10 września 1997 r., natomiast wypowie- dzenie umowy z powodem nastąpiło dopiero w dniu 11 maja 1998 r.; po czwarte – strona pozwana rzeczywiście cofnęła swe uprzednie wypowiedzenie zmieniające, które uzasadnione było tą samą przyczyną, ale uczyniła to w sytuacji, gdy powód skierował w tej sprawie pozew do Sądu, co było równoznaczne z uznaniem przez nią owego powództwa za uzasadnione i w konsekwencji postępowanie sądowe w tej sprawie zostało umorzone; po piąte – powód powtórnie zarzuca, że w zaistniałej sy- tuacji, dla oceny zasadności wypowiedzenia umowy o pracę, strona pozwana powin- na dokonać wyboru pracownika do zwolnienia w oparciu o kryteria oceny i wyniki pracy obu zatrudnionych w danej grupie pracowników strony pozwanej, a tego nie uczyniła; po szóste – chybiony jest także zarzut jakoby powód odmówił przyjęcia za- trudnienia na innych proponowanych przez stronę pozwaną stanowiskach, bowiem powód oczekiwał, że skoro zawarto z nim umowę o pracę w formie pisemnej, to rów- nież nowe propozycje zatrudnienia powinny być mu przedstawiane w formie pisem- nej; a w tej sytuacji – w opinii kasacji – wątpliwe jest kategoryczne stwierdzenie, ja- koby powód nie był zainteresowany ofertami strony pozwanej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacji, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311 KPC). W rozpozna- wanej sprawie w kasacji nie został podniesiony zarzut naruszenia prawa procesowe- go, co oznacza, że Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi i oceną zebranego materiału dowodowego jaka dokonana została przez Sądy obu instancji. Tymczasem, jedyny zarzut kasacji, który dotyczy naruszenia art. 45 § 1 KP, został uzasadniony nie poprzez wskazanie na czym polegać ma w danym wypadku błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa materialnego, ale wy- łącznie poprzez polemikę w kwestii trafności dokonanych w toku postępowania przez Sąd drugiej instancji ustaleń co do faktów, jak i co do prawidłowości oceny zebrane- go materiału dowodowego. Już z tej przyczyny kasacja nie zasługiwała na uwzględ- 4 nienie. Należy przy tym podkreślić, że w świetle materiału dowodowego zebranego w toku postępowania w rozpoznawanej sprawie, przytoczona w uzasadnieniu kasacji argumentacja jest całkowicie chybiona, jeśli zważyć, że: po pierwsze – powód był jedynym pracownikiem zatrudnionym u strony pozwanej na stanowisku starszego specjalisty do spraw energetycznych, któremu powierzono w tym zakresie sprawo- wanie funkcji nadzoru fachowego; stąd w sytuacji, gdy likwidacji podlegało jako zbędne właśnie stanowisko pracy, na którym wykonywany był wspomniany nadzór fachowy, brak było podstawy dla dokonywania porównawczej oceny wyników pracy tego pracownika i innych pracowników strony pozwanej, w celu wytypowania pra- cownika, któremu należy wypowiedzieć umowę o pracę; po drugie – wobec stwier- dzenia, że wykonywanie powyższych funkcji okazało się zbędne, strona pozwana zdecydowała się naprzód na wypowiedzenie powodowi warunków płacy, poprzez pozbawienie go dodatku funkcyjnego z tytułu wykonywania nadzoru fachowego; następnie zaś, w wyniku sprzeciwu powoda, strona pozwana cofnęła powyższe wy- powiedzenie zmieniające oraz zaproponowała mu zatrudnienie na innym stanowisku; powód temu nie zaprzecza, natomiast aktualnie zarzuca, że propozycje te powinny mu być przedstawiane na piśmie, chociaż nie występował wobec pracodawcy z tego typu żądaniem w chwili kiedy były mu one przedstawiane; w tej sytuacji należy stanąć na stanowisku, że wymagałyby one ujęcia przez pracodawcę w formie pisem- nej po ich wstępnej akceptacji przez powoda; dopiero wobec braku zainteresowania powoda przedstawionymi mu propozycjami dalszego zatrudnienia na innym stano- wisku, strona pozwana wypowiedziała mu umowę o pracę, bowiem zdecydowała się na likwidację zajmowanego przez niego stanowiska jako zbędnego; po trzecie – okoliczność, że stanowisko zajmowane przez powoda nigdy nie było ujęte w sche- macie organizacyjnym strony pozwanej nie zmienia faktu, że jego likwidacja stano- wiła również przejaw realnej zmiany organizacyjnej u strony pozwanej, a w jej wyniku jedynie część zadań wykonywanych na tym stanowisku przekazano do zakresu obowiązków innego pracownika, natomiast strona pozwana w ogóle zaniechała sa- modzielnego wykonywania, sprawowanych dotychczas wyłącznie przez powoda, funkcji fachowego nadzoru energetycznego. Oznacza to, że w rozpoznawanej spra- wie nie doszło do naruszenia art. 45 § 1 KP, bowiem przyczyna wypowiedzenia po- wodowi umowy o pracę była rzeczywista i uzasadniona, wynikała z faktu likwidacji stanowiska pracy zajmowanego przez powoda. 5 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================