I PKN 481/99

Wyrok z dnia 19 stycznia 2000 r. I PKN 481/99 Naruszenie art. 30 § 4 KP może polegać na niewskazaniu w ogóle przy- czyny rozwiązania umowy o pracę lub na pozornym, niewystarczająco jasnym i konkretnym jej wskazaniu. Kwestia dostatecznie konkretnego i zrozumiałego dla pracownika wskazania przyczyny jest podlegającą ustaleniu okolicznością faktyczną. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2000 r. sprawy z po- wództwa Wojciecha B. przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w O.W. o odszkodowanie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 25 marca 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Ostrowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 29 grudnia 1998 r. przywrócił powoda Wojciecha B. do pracy w pozwanym Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w O.W. na dotychczas zajmowane stanowisko. Sąd ten ustalił, że Wojciech B. był zatrudniony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w O.W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 15 marca 1995 r. na stanowisku kierownika działu świadczeń pomocy społecznej, a następnie od 14 kwietnia 1995 r. jako zastępca dyrektora. Od początku zatrudnienia aż do lipca 1998 r. nie zgłaszano żadnych zastrze- żeń do wykonywania przez powoda jego obowiązków, ani też nie był on karany dys- cyplinarnie. W dniu powrotu do pracy z urlopu wypoczynkowego (21 lipca 1998 r.) powód otrzymał pisemne oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę z dniem 31 października 1998 r. z powodu braku nadzoru nad realizacją pla- 2 nów w zakresie podległego działu dodatków mieszkaniowych i powstałych z tego tytułu konsekwencji. Wcześniejsze rozmowy powoda z dyrektorem Ośrodka nie wskazywały na możliwość zwolnienia. Sąd Pracy uznał, że stwierdzenie zawarte w oświadczeniu pracodawcy z 21 lipca 1998 r. nie spełnia wymogów z art. 30 § 4 KP, gdyż jest zbyt ogólnikowe i nie pozwala pracownikowi ani Sądowi ocenić czy i jaka przyczyna wypowiedzenia w rze- czywistości istnieje. Nie wynika z niego czego dotyczył brak nadzoru, czy chodziło o plany finansowe (lub inne) działu dodatków mieszkaniowych, nie wskazuje też, jakie konsekwencje powstały z tego tytułu. Wyrok ten zaskarżył pozwany. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z dnia 25 marca 1999 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 5976,21 zł tytułem odszkodowania. Sąd Okręgowy podzielił ustalenie, że przyczyna wypowiedzenia podana została powodowi w sposób zbyt ogólnikowy, powtórzono sformułowania zawarte w zakresie obowiązków i czyn- ności powoda. Prawie takie same sformułowania zawierał zakres obowiązków dy- rektora Ośrodka. Zgodnie z regulaminem organizacyjnym dyrektor nadzorował właś- ciwe sporządzenie i realizację planów Ośrodka. Zakres czynności, uprawnień i od- powiedzialności dyrektora obejmował nadzór nad wykonaniem zadań w zakresie przyznania dodatków mieszkaniowych. Tak samo w § 7 ust. 1 statutu pozwanego przewidziano odpowiedzialność dyrektora za właściwe sprawowanie nadzoru nad przyznawaniem świadczeń z pomocy społecznej i dodatków mieszkaniowych. W tych okolicznościach brak konkretyzacji, jakich faktycznie zaniedbań dopuścił się powód stanowi naruszenie art. 30 § 4 KP. Brak konkretyzacji dotyczy też skutków, jakie swoim zaniedbaniem miał spowodować powód. Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że stawiany powodowi zarzut jest też me- rytorycznie chybiony. „Nie można odmówić Wojciechowi B. racji, kiedy pisze w poz- wie, że nie on, czy nie tylko on, jest odpowiedzialny za skutki w postaci zaistniałych opóźnień w wypłacie dodatków mieszkaniowych”. To dyrektor Ośrodka był zobowią- zany do właściwej kontroli realizacji planu Ośrodka. W tym zakresie „sprawowanie nadzoru nad wykonaniem zadań w zakresie przyznawania dodatków mieszkanio- wych – pkt 9 zakresu czynności dyrektora jest zapisem bardziej czytelnym niż spra- wowanie nadzoru nad pracą tego działu – pkt 6 zakresu czynności powoda”. 3 Uznając apelację pozwanego za niezasadną, Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego wobec zmiany żądania przez powoda. Pozwany wniósł kasację od tego wyroku, zarzucając naruszenie prawa mate- rialnego polegające na „błędnej wykładni oświadczenia woli pozwanego zawartego w piśmie z dnia 21 lipca 1998 r. w zakresie określającym przyczyny wypowiedzenia powodowi umowy o pracę za wypowiedzeniem na skutek naruszenia wskazówek interpretacyjnych zawartych w art. 65 § 1 KC” i „błędnej subsumcji polegającej na przyjęciu, że nie została prawidłowo wskazana przyczyna uzasadniająca wypowie- dzenie (art. 30 § 4 KP) a w następstwie, że naruszono przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę ze skutkiem zastosowania sankcji z art. 45 § 1 KP”. „Z ostrożności procesowej” podniesiono też zarzut naruszenia prawa procesowego „poprzez prze- kroczenie granic kognicji Sądu Odwoławczego, który rozpoznając apelację od wyro- ku Sądu I instancji opartego na przesłance formalno-prawnej (art. 30 § 4 KP) i nie przeprowadzając w ogóle postępowania dowodowego wypowiedział się wiążąco co do kwestii rzekomej bezzasadności wypowiedzenia, tj. przesłanki materialno-praw- nej. Uchybiono w ten sposób przepisowi art. 382 KPC i naruszono prawo pozwanego do obrony”. Kasacja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim. Powód wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ponieważ Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC), które wyznaczają przytoczone w niej podstawy , rozważania mogą obejmować jedynie weryfikację zarzutów naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa. Rozpocząć je należy od zarzutu naruszenia przepisu postępowania, chociaż został on podniesiony tylko „z ostrożności procesowej”. Wbrew twierdzeniom kasacji Sąd odwoławczy może rozpoznać sprawę również w innej płaszczyźnie niż ta, do której ograniczył swe rozważania Sąd pierwszej instancji. Postępowanie apelacyjne jest kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego, a z art. 382 KPC nie wynika jego przedmiotowe ograniczenie. W kasacji nie podniesiono natomiast zarzutu, który poz- walałby na weryfikację prawidłowości dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń fak- tycznych ani oceny zasadności wypowiedzenia. Brak zasadności dokonanego przez 4 pozwanego wypowiedzenia był dodatkową przesłanką uwzględnienia powództwa, skoro wystarczającym powodem było stwierdzenie naruszenia przepisu o wypowia- daniu umów o pracę – art. 30 § 4 KP. Nie zostało więc również wykazane, by ewen- tualne naruszenie art. 382 KPC miało wpływ na treść orzeczenia. Naruszenie art. 30 § 4 KP może polegać – i tak należy rozumieć ten przepis – na niewskazaniu w ogóle przyczyny bądź na pozornym, niewystarczająco jasnym jej wskazaniu. Kwestia dostatecznie jasnego i konkretnego wskazania przyczyny jest przede wszystkim okolicznością faktyczną podlegającą ustaleniu. W kasacji nie zos- tało podważone, poprzez podniesienie adekwatnych zarzutów ustalenie, że podana powodowi przyczyna nie była dostatecznie skonkretyzowana. Ustalenie potrzebnego w okolicznościach sprawy stopnia konkretyzacji nie jest dokonywane przy zastoso- waniu zasad tłumaczenia oświadczeń woli wymienionych w art. 65 § 1 KC. Podana przyczyna wypowiedzenia powinna być dostatecznie skonkretyzowana i jasna przede wszystkim dla adresata – pracownika. Rzeczą sądu rozpoznającego odwoła- nie od wypowiedzenia jest ustalenie (w razie sporu), czy sformułowanie zawarte w oświadczeniu pracodawcy było dla pracownika dostatecznie zrozumiałe. Zarzucany w kasacji błąd w subsumcji polegałby przede wszystkim na zastosowaniu art. 30 § 4 KP, mimo braku ustaleń wymienionych okoliczności lub w razie jego zastosowania wbrew ustaleniom. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej spra- wie. Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował art. 30 § 4 KP i jego zastosowanie było odpowiednie do ustalonego a niezakwestionowanego skutecznie w kasacji stanu faktycznego. Wobec powyższego należało oddalić kasację jako pozbawioną usprawiedli- wionych podstaw (art. 39312 KPC). ========================================