I PKN 477/00

Sąd Najwyższy2001-06-20
SAOSPracystosunek pracyWysokanajwyższy
pracownik samorządowywybórrentaniezdolność do pracyodprawakadencjazasiłek chorobowySąd Najwyższy

Pracownik samorządowy zatrudniony z wyboru, który stał się niezdolny do pracy i przeszedł na rentę, ma prawo do jednorazowej odprawy rentowej, nawet jeśli stosunek pracy wygasł z powodu upływu kadencji.

Sprawa dotyczyła prawa pracownika samorządowego zatrudnionego z wyboru do jednorazowej odprawy rentowej. Pracownica, będąc burmistrzem, zachorowała i pobierała zasiłek chorobowy, a następnie przeszła na rentę inwalidzką. Sąd Najwyższy uznał, że mimo wygaśnięcia stosunku pracy z powodu upływu kadencji, pracownica nabyła prawo do odprawy rentowej, ponieważ niezdolność do pracy i przejście na rentę nastąpiły bezpośrednio po okresie zasiłkowym, który rozpoczął się jeszcze w trakcie zatrudnienia.

Przedmiotem orzeczenia Sądu Najwyższego była kwestia prawa do jednorazowej odprawy rentowej dla pracownika samorządowego zatrudnionego na podstawie wyboru, który w trakcie zatrudnienia stał się niezdolny do pracy, pobierał zasiłek chorobowy, a następnie przeszedł na rentę inwalidzką. Powódka, będąca burmistrzem, zachorowała tuż przed końcem kadencji, przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie otrzymała rentę. Sąd Okręgowy i Apelacyjny przyznały jej prawo do odprawy rentowej, uznając, że przejście na rentę nastąpiło bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, który rozpoczął się jeszcze w trakcie zatrudnienia. Sąd Najwyższy w kasacji strony pozwanej oddalił zarzut naruszenia przepisów, potwierdzając, że pracownik samorządowy zatrudniony z wyboru, który stał się niezdolny do pracy i przeszedł na rentę bezpośrednio po okresie zasiłkowym, nabywa prawo do jednorazowej odprawy rentowej na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, nawet jeśli stosunek pracy wygasł z powodu upływu kadencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje mu prawo do jednorazowej odprawy rentowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że jeśli pracownik samorządowy zatrudniony z wyboru stał się niezdolny do pracy w czasie zatrudnienia, pobierał zasiłek chorobowy, a następnie bezpośrednio po okresie zasiłkowym przeszedł na rentę, nabywa prawo do odprawy rentowej, nawet jeśli stosunek pracy wygasł z powodu upływu kadencji. Kluczowe jest, że okres zasiłkowy rozpoczął się jeszcze w trakcie zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił kasację

Strona wygrywająca

Anna K.

Strony

NazwaTypRola
Anna K.osoba_fizycznapowódka
Urząd Miejski w D. - Burmistrz Miasta D.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 21 § ust. 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

Prawo do jednorazowej odprawy dla pracownika, który stał się niezdolny do pracy i przeszedł na rentę.

u.p.u.p. art. 28 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa o pracownikach urzędów państwowych

Przepis powiązany z prawem do odprawy rentowej dla pracowników samorządowych.

r.w.p.s. art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych

Przepis określający warunki odprawy.

Pomocnicze

u.p.s. art. 14a § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

Prawo do odprawy pieniężnej w związku z wygaśnięciem mandatu.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

u.ś.p.u.s. art. 1, 2 pkt. 1, 5 ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przepisy dotyczące zasiłku chorobowego obowiązujące do 31 sierpnia 1999 r.

u.ś.p.u.s. art. 2 pkt. 1, 4, 6 ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przepisy dotyczące zasiłku chorobowego obowiązujące od 1 września 1999 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik samorządowy zatrudniony z wyboru, który stał się niezdolny do pracy w czasie zatrudnienia, pobierał zasiłek chorobowy, a następnie bezpośrednio po okresie zasiłkowym przeszedł na rentę, nabywa prawo do jednorazowej odprawy rentowej. Okoliczność, że stosunek pracy wygasł z powodu upływu kadencji, nie pozbawia pracownika prawa do odprawy rentowej, jeśli przesłanki do jej uzyskania zostały spełnione w trakcie trwania zatrudnienia i bezpośrednio po jego ustaniu.

Odrzucone argumenty

Stosunek pracy powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z przejściem na rentę, ale wygasł z powodu upływu kadencji, co wyklucza prawo do odprawy rentowej. Powódka otrzymała już odprawę z tytułu wygaśnięcia mandatu, co wyklucza możliwość przyznania dodatkowej odprawy rentowej. Niezdolność do pracy powódki nastąpiła po wygaśnięciu mandatu, co jest decydujące dla braku prawa do odprawy rentowej.

Godne uwagi sformułowania

Pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem prze- szedł na rentę inwalidzką, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samo- rządowych (...) w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (...). w istocie rzeczy przechodzi na rentę inwalidzką w sposób bezpośredni po ustaniu zatrudnienia

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Józef Iwulski

sędzia

Andrzej Wasilewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie prawa do odprawy rentowej dla pracowników samorządowych zatrudnionych z wyboru, którzy stali się niezdolni do pracy i przeszli na rentę, nawet jeśli stosunek pracy wygasł z powodu upływu kadencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego zatrudnionego z wyboru oraz przepisów obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa pracowniczego, jakim jest odprawa rentowa, i wyjaśnia złożoną sytuację, gdy stosunek pracy wygasa z powodu upływu kadencji, a pracownik przechodzi na rentę. Jest to istotne dla prawników pracy i pracowników samorządowych.

Czy wygaśnięcie mandatu pozbawia prawa do odprawy rentowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 16 751,6 PLN

odprawa rentowa: 16 751,6 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 20 czerwca 2001 r. I PKN 477/00 Pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem prze- szedł na rentę inwalidzką, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samo- rządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2001 r. sprawy z po- wództwa Anny K. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w D. - Burmistrzowi Miasta D. o odprawę rentową, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wyrokiem z dnia 17 listopada 1999 r. [...], w sprawie z powództwa Anny K. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w D. - Burmistrzowi Miasta D. o odprawę rentową, zasądził od strony po- zwanej na rzecz powódki tytułem odprawy rentowej kwotę 16.751, 60 zł, stanowiącą różnicę między należną powódce odprawą rentową w kwocie 26.761, 60 zł a wypła- coną jej odprawą z tytułu upływu kadencji zarządu gminy w kwocie 10.000 zł. W uza- sadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka była w okresie od dnia 16 czerwca 1995 r. do dnia 30 października 1998 r. burmistrzem miasta D. oraz że w okresie od dnia 29 października 1998 r. do dnia 26 kwietnia 1999 r. z powodu nie- 2 zdolności do pracy przebywała na zwolnieniu lekarskim i otrzymywała zasiłek choro- bowy wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. Natomiast od dnia 27 kwietnia 1999 r. powódka otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy, która została jej przyznana na podstawie decyzji organu rentowego z dnia 11 czerwca 1999 r. Sąd Okręgowy ustalił również, że w związku z upływem kadencji na stanowisku burmistrza powódka otrzymała odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę na podstawie art. 14a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w kwocie 10 tysięcy zł. Sąd Okręgowy stwierdził przy tym, że istota sporu w rozpoznawanej spra- wie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy powódka ma prawo do odprawy rentowej. Mając jednak na uwadze art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządo- wych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracowni- kach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.), Sąd ten stanął na sta- nowisku, że pomimo iż „stosunek pracy powódki ustał z upływem kadencji w dniu 30 października 1998 r., to nabyła ona prawo do spornej odprawy, bowiem na rentę przeszła po wyczerpaniu nieprzerwanego okresu zasiłkowego, który rozpoczął się jeszcze w czasie trwania zatrudnienia”. W apelacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego strona pozwana zarzuciła, że wyrok ten narusza art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracowni- kach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 111, poz. 493 ze zm.), bowiem nietrafnie przyjmuje, że powódka nabyła prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej po przejściu na rentę inwalidzką, a ponadto narusza także art. 4772 KPC przez zastosowanie tego przepisu do powód- ki. W uzasadnieniu apelacji strona pozwana wywiodła natomiast, że stosunek pracy powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z jej przejściem na rentę z tytułu niezdolno- ści do pracy, ale wygasł w związku z upływem kadencji, a wobec tego ma ona jedy- nie prawo do odprawy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia (zgodnie z art. 14a ust. 1 i ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych), natomiast nie ma prawa do odprawy rentowej. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyro- kiem z dnia 10 lutego 2000 r. [...] oddalił apelację. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny w pełni podzielił dokonaną przez Sąd Okręgowy w Przemyślu ocenę prawną dotyczącą zasadności roszczeń powódki i zwracając uwagę na to, że po- 3 wódka jeszcze przed rozwiązaniem umowy o pracę korzystała z zasiłku chorobowe- go, jej okres zasiłkowy trwał nadal także po rozwiązaniu umowy o pracę, a bezpo- średnio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego powódka otrzymała rentę z tytułu nie- zdolności do pracy. W takiej sytuacji, stosownie do powołanej w tym kontekście przez Sąd Apelacyjny uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1989 r. (III PZP 19/89), pracownik nie traci uprawnień do odprawy, gdyż w istocie rzeczy przechodzi na rentę inwalidzką w sposób bezpośredni po ustaniu zatrudnienia. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, wobec przyjęcia, że „powódce w związku z wygaśnięciem mandatu burmistrza mia- sta D. należy się oprócz odprawy pieniężnej z tym związanej, również odprawa ren- towa”. W uzasadnieniu kasacji strona pozwana wyraziła przekonanie, że w rozpo- znawanej sprawie „stosunek pracy powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z przej- ściem na rentę inwalidzką z tytułu niezdolności do pracy, ale w związku z wyborem zarządu nowej kadencji (wygaśnięcie mandatu). Bez znaczenia wydaje się być stwierdzenie niezdolności do pracy powódki. Kwestią decydującą jest tu przyczyna wygaśnięcia stosunku pracy. Gdyby z powódką wcześniej, przed wygaśnięciem mandatu, rozwiązano stosunek pracy w związku przejściem na rentę z tytułu niezdol- ności do pracy, miałaby ona prawo do odprawy rentowej”. Tymczasem, w danym wypadku powódka w dniu 29 października 1998 r., a więc na jeden dzień przed upływem kadencji na stanowisku burmistrza (sprawowanym od dnia 16 czerwca 1995 r.), zachorowała i na zwolnieniu lekarskim przebywała do dnia 26 kwietnia 1999 r., a od dnia 27 kwietnia 1998 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. przyznano jej rentę inwa- lidzką z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie decyzji Zakładu Ubez- pieczeń Społecznych z dnia 11 czerwca 1998 r. Dodatkowo, w uzasadnieniu kasacji podniesiono, że funkcja odprawy z art. 14a ustawy o pracownikach samorządowych, którą powódce przyznano oraz odprawy z art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach sa- morządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów pań- stwowych są zbliżone, mają one charakter świadczeń dodatkowych i w konsekwen- cji: „To przemawia przeciwko łączeniu obydwu odpraw”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Kasacja nie jest zasadna. Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się w zasadzie wraz z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 KP), a pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru, z którym rozwiązany został stosunek pracy z upływem kadencji, przysługuje odprawa pieniężna (art. 14a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych). Równocześnie, pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach sto- sunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy z powodu choroby, przysługuje zasiłek chorobowy (art. 1, art. 2 pkt. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpie- czenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm. - obowiązującej do dnia 31 sierpnia 1999 r. oraz art. 2 pkt. 1, art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.). W konsekwencji, w sytuacji, gdy bezpośrednio po zakończeniu po- bierania zasiłku chorobowego pracownik ten przechodzi na rentę inwalidzką, nabywa on także prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pra- cownikach samorządowych w związku z art. 28 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników sa- morządowych. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że powódka począwszy od dnia 29 października 1998 r., czyli jeszcze w czasie trwania jej zatrudnienia na stanowisku burmistrza miasta D., aż do dnia 26 kwietnia 1999 r. przebywała na zwol- nieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy i pobierała zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem - z dniem 27 kwietnia 1999 r., na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w P. z dnia 11 czerwca 1999 r., zaczęła pobie- rać rentę z tytułu niezdolności do pracy, to oznacza to, iż z chwilą przejścia na tę rentę nabyła ona prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracowni- kach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wynagradza- nia pracowników samorządowych. Tym samym, zarzut kasacji, jakoby powódce nie przysługiwało prawo do odprawy rentowej, okazał się bezzasadny. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. 5 ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI