Orzeczenie · 1998-11-24

I PKN 454/98

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1998-11-24
SAOSPracyrozwiązanie umowy o pracęWysokanajwyższy
zwolnienie dyscyplinarneobowiązki pracowniczedbałość o mieniekasa fiskalnabrak w kasieKodeks pracySąd Najwyższyprzywrócenie do pracy

Powódka Małgorzata M. domagała się przywrócenia do pracy w sklepie ogólnospożywczym po tym, jak pracodawcy rozwiązali z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, zarzucając jej przywłaszczenie 200 zł z kasy fiskalnej. Sąd Rejonowy w Katowicach uznał rozwiązanie umowy za prawidłowe, jednak Sąd Wojewódzki w Katowicach zmienił ten wyrok, przywracając powódkę do pracy, argumentując, że brak pieniędzy nie był oczywistym przestępstwem ani wykroczeniem, a tym samym nie stanowił podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanych, uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak nawet niewielkiej kwoty w kasie fiskalnej, jeśli nie jest wynikiem błędu kasjera, może być uznany za ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego dbałości o mienie pracodawcy (art. 52 § 1 pkt 1 w zw. z art. 100 § 2 pkt 4 KP). Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Wojewódzki nie rozważył należycie tej kwestii, ani potencjalnego zastosowania art. 45 § 2 w zw. z art. 56 § 2 KP w kontekście utraty zaufania pracodawcy. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu naruszenia obowiązku dbałości o mienie pracodawcy, nawet w przypadku niewielkich kwot, oraz kwestie związane z przywróceniem do pracy w przypadku utraty zaufania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków w kasie fiskalnej i interpretacji przepisów Kodeksu pracy dotyczących zwolnień dyscyplinarnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak niewielkiej kwoty pieniędzy w kasie fiskalnej, niebędący następstwem błędu kasjera, może być uznany za ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego dbałości o mienie pracodawcy, uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak nawet niewielkiej kwoty pieniężnej w kasie fiskalnej, jeżeli nie było następstwem błędu kasjerki obsługującej taką kasę, może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego dbałości o mienie pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Wojewódzki błędnie zinterpretował przepisy, uznając, że brak pieniędzy w kasie nie stanowił podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego. Podkreślono, że dbałość o mienie pracodawcy jest podstawowym obowiązkiem pracowniczym, a jego naruszenie, nawet w niewielkiej kwocie, może mieć takie konsekwencje.

Czy zarzut przywłaszczenia kwoty 200 zł, który nie stanowi oczywistego przestępstwa ani wykroczenia, może być podstawą do rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przywłaszczenie nie jest oczywiste i nie stanowi przestępstwa, nie można powoływać się na art. 52 § 1 pkt 2 KP.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki uznał, że przywłaszczenie kwoty 200 zł nie było oczywiste i nie stanowiło przestępstwa, co czyniło zastosowanie art. 52 § 1 pkt 2 KP chybionym. Sąd Najwyższy zgodził się z tą częścią argumentacji, ale wskazał na inne podstawy prawne, które mogłyby uzasadniać zwolnienie.

Czy w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych, należy rozważyć zastosowanie art. 45 § 2 w związku z art. 56 § 2 KP, gdy pracodawca utracił zaufanie do pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji utraty zaufania pracodawcy do pracownika, należy rozważyć zastosowanie przepisów dotyczących przywrócenia do pracy i celowości takiego przywrócenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Wojewódzki nie rozważył, czy przywrócenie powódki do pracy było celowe, zwłaszcza w kontekście utraty zaufania przez pracodawców i pozostałych pracowników, co mogło uzasadniać zastosowanie art. 45 § 2 w zw. z art. 56 § 2 KP.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Małgorzata M.osoba_fizycznapowódka
Irena O.osoba_fizycznapozwana
Danuta A.osoba_fizycznapozwana
Sklep Spożywczy w K.spółkapozwana

Przepisy (16)

Główne

KP art. 52 § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Brak nawet niewielkiej kwoty pieniężnej w kasie fiskalnej, niebędący następstwem błędu kasjerki, może być uznany za ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego dbałości o mienie pracodawcy.

KP art. 100 § 2 pkt 4

Kodeks pracy

Podstawowy obowiązek pracowniczy dbałości o mienie pracodawcy.

Pomocnicze

KP art. 52 § 1 pkt 2

Kodeks pracy

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.

KP art. 56 § 1

Kodeks pracy

Przywrócenie do pracy w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.

KPC art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość zmiany wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

KPC art. 378

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania apelacji.

KP art. 8

Kodeks pracy

Nadużycie prawa podmiotowego.

KP art. 45 § 2

Kodeks pracy

Możliwość odmowy przywrócenia do pracy w przypadku utraty zaufania pracodawcy.

KP art. 56 § 2

Kodeks pracy

Utrata zaufania jako podstawa do odmowy przywrócenia do pracy.

KPC art. 39315

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższych instancji.

KPC art. 39313 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

KPC art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.k. art. 204

Kodeks karny

Przestępstwo przywłaszczenia.

k.w. art. 119 § 2

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie przywłaszczenia.

KP art. 87 § 2

Kodeks pracy

Ograniczenia potrąceń z wynagrodzenia za pracę.

KP art. 108

Kodeks pracy

Kary porządkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak nawet niewielkiej kwoty pieniężnej w kasie fiskalnej, niebędący następstwem błędu kasjerki, może być uznany za ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego dbałości o mienie pracodawcy. • Należy rozważyć zastosowanie art. 45 § 2 w związku z art. 56 § 2 KP w przypadku utraty zaufania pracodawcy do pracownika.

Odrzucone argumenty

Brak 200 zł w kasie fiskalnej nie stanowił oczywistego przestępstwa ani wykroczenia, co uniemożliwiało zastosowanie art. 52 § 1 pkt 2 KP. • Przywłaszczenie kwoty 200 zł nie było oczywiste.

Godne uwagi sformułowania

Powstanie w kasie fiskalnej braku nawet niewielkiej kwoty pieniężnej, je- żeli nie było następstwem błędu kasjerki obsługującej taką kasę, może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego dba- łości o mienie pracodawcy (art. 52 § 1 pkt 1 w związku z art. 100 § 2 pkt 4 KP). • Przedmiotowe przywłaszczenie nie jest oczywiste. • Pozwane błędnie zakwalifikowały opisane zdarzenie jako oczywiste przestępstwo, uzasadniające zastosowanie wobec powódki art. 52 § 1 pkt 2 KP. • Powstanie braku w kasie fiskalnej nawet niewielkiej kwoty, nie będące następstwem błędu kasjerki, obs-ługującej taką kasę, może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowego obo- wiązku pracowniczego dbałości o mienie zakładu pracy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Adam Józefowicz

sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu naruszenia obowiązku dbałości o mienie pracodawcy, nawet w przypadku niewielkich kwot, oraz kwestie związane z przywróceniem do pracy w przypadku utraty zaufania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków w kasie fiskalnej i interpretacji przepisów Kodeksu pracy dotyczących zwolnień dyscyplinarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu braku pieniędzy w kasie i jego konsekwencji dla pracownika, a także pokazuje, jak różne instancje sądowe mogą różnie interpretować te same przepisy, co jest interesujące dla prawników i pracowników.

Czy brak 200 zł w kasie to powód do zwolnienia dyscyplinarnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 400 PLN

wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 200 PLN

zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego: 100 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst