I PKN 447/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że pracodawca nie jest zobowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia umowy o pracę, a błędne powołanie się na przepis nie dyskwalifikuje zasadności wypowiedzenia.
Powód Ryszard P. domagał się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, argumentując, że pracodawca błędnie powołał się na przepis art. 43 pkt 2 KP. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając zasadność wypowiedzenia ze względu na stan zdrowia powoda. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że pracodawca nie jest zobowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia, a błędne powołanie się na konkretny przepis nie wpływa na ocenę zasadności samego wypowiedzenia, jeśli faktyczne przyczyny są uzasadnione.
Sprawa dotyczyła pracownika Ryszarda P., który wniósł o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, motywując to błędnym wskazaniem przez pracodawcę podstawy prawnej (art. 43 pkt 2 KP). Pracodawca uzasadnił wypowiedzenie utratą przez powoda zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. Sądy niższych instancji, opierając się na opinii biegłych i zeznaniach świadków, uznały, że stan zdrowia powoda faktycznie uniemożliwiał dalsze wykonywanie dotychczasowej pracy, co uzasadniało wypowiedzenie. Sąd Najwyższy w swojej kasacji rozpoznał zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć pracodawca błędnie powołał się na art. 43 pkt 2 KP (który dotyczy pracowników w wieku przedemerytalnym), to nie miało to wpływu na zasadność wypowiedzenia, ponieważ faktyczne przyczyny (przeciwwskazania medyczne) były uzasadnione. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko Sądu Najwyższego, że pracodawca nie jest zobowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia, a samo błędne powołanie się na przepis nie dyskwalifikuje wypowiedzenia, jeśli jego merytoryczna zasadność nie została skutecznie podważona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie jest zobowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracodawca nie jest zobowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia. Nawet jeśli pracodawca błędnie powoła się na konkretny przepis, nie dyskwalifikuje to samego wypowiedzenia, jeśli jego merytoryczna zasadność (np. wynikająca z przyczyn faktycznych) nie została skutecznie podważona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Inwalidów „N.Ż.” w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard P. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Inwalidów „N.Ż.” w C. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Pomocnicze
k.p. art. 43 § pkt 2
Kodeks pracy
Przepis odnosi się do pracowników będących w wieku przedemerytalnym. Błędne powołanie się na ten przepis przez pracodawcę nie dyskwalifikuje zasadności wypowiedzenia, jeśli istnieją inne uzasadnione przyczyny.
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Regulacja dotycząca pracowników w wieku przedemerytalnym, do których odnosi się art. 43 KP.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący roszczeń pracownika w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę.
k.p. art. 42
Kodeks pracy
Dotyczy wypowiedzenia warunków pracy i płacy, nie ma zastosowania w przypadku wypowiedzenia definitywnego.
k.p. art. 231
Kodeks pracy
Dotyczy niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie jest zobowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia. Błędne powołanie się na przepis prawa przez pracodawcę nie dyskwalifikuje zasadności wypowiedzenia, jeśli istnieją inne uzasadnione przyczyny faktyczne. Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie zostały skutecznie zakwestionowane.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę jest bezskuteczne z powodu błędnego wskazania przez pracodawcę podstawy prawnej (art. 43 pkt 2 KP). Pracodawca, w przypadku utraty przez pracownika zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, może jedynie wypowiedzieć warunki pracy lub płacy, a nie umowę o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca nie jest obowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia. Samo błędne powołanie się przez pracodawcę na przepis art. 43 pkt 2 KP ani wadliwe zastosowanie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji nie może prowadzić do uwzględnienia kasacji. Przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy jest skarga kasacyjna, która może być oparta na dwu podstawach (art. 3931 KPC): 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Iwulski
sędzia
Barbara Wagner
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę pomimo błędnego wskazania podstawy prawnej przez pracodawcę; brak obowiązku podawania podstawy prawnej wypowiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy faktyczne przyczyny wypowiedzenia są uzasadnione, a błąd dotyczy jedynie wskazania konkretnego przepisu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię praktyczną dla pracodawców i pracowników dotyczącą podstawy prawnej wypowiedzenia, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy pracodawca musi podać powód wypowiedzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 17 listopada 1998 r. I PKN 447/98 Pracodawca nie jest obowiązany podawać podstawy prawnej wypowie- dzenia. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1998 r. sprawy z po- wództwa Ryszarda P. przeciwko Spółdzielni Inwalidów „N.Ż.” w C. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 19 maja 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Ryszard P. wniósł o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę. Pozwana Spółdzielnia Inwalidów „N.Ż.” w C. nie uznała powództwa. Nas- tępnie powód rozszerzył powództwo, wnosząc o zasądzenie, w przypadku uznania przez Sąd wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Częstochowie wyrokiem z dnia 17 grudnia 1997 r. oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powód od 1994 r. jest inwalidą III grupy z ogólnego stanu zdrowia, zdolnym do zatrudnienia przy pracy lekkiej i spokojnej. Według usta- leń Sądu strony łączyła umowa o pracę na czas nie określony, zawarta dnia 7 grud- nia 1995 r. Do obowiązków powoda należała obsługa sitodruku. Miejsce pracy powo- da zostało utworzone na podstawie umowy między Wojewódzkim Urzędem Pracy - Wojewódzkim Ośrodkiem d/s Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych a pozwaną Spółdzielnią. 2 W dniu 10 czerwca 1997 r. powód przedłożył w zakładzie pracy zaświadczenie lekarskie stwierdzające, iż ze względu na zmiany chorobowe powinien wykonywać pracę lekką, nie wymagającą schylania się. W dniu 9 lipca 1997 r. pozwana Spół- dzielnia rozwiązała za wypowiedzeniem umowę o pracę, motywując to utratą przez powoda zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. Jako podstawę prawną Spółdzielnia podała przepis art. 43 pkt 2 KP. Sąd Rejonowy opierając się głównie na opinii biegłego lekarza specjalisty or- topedy-traumatologa, która znalazła potwierdzenie w zaświadczeniu lekarskim z dnia 10 czerwca 1997 r. oraz w zeznaniach świadków - innych lekarzy uznał, iż stan zdrowia powoda w trakcie zatrudnienia w pozwanej Spółdzielni uległ pogorszeniu, a schorzenia, na które on cierpi mają charakter pogłębiający się i uniemożliwiają wy- konywanie dotychczasowego zatrudnienia. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Re- jonowy wskazał art. 43 pkt 2 KP. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wy- rokiem z dnia 19 maja 1998 r. oddalił apelację powoda. Sąd Wojewódzki w pełni po- dzielił stanowisko i argumentację Sądu Rejonowego uznając, że materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco i wszechstronnie, a wyciągnięte z niego wnioski są trafne. Powyższy wyrok powód zaskarżył kasacją, w której wniósł o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i zmianę wyroku Sądu Rejonowego, albo o uchylenie obu wy- roków i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpre- tację przepisu art. 43 pkt 2 KP. W uzasadnieniu kasacji powód podniósł, iż zgodnie z treścią przepisu art. 43 KP w przypadku utraty przez pracownika zdolności do wyko- nywania dotychczasowej pracy, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, pracodawca może wypowiedzieć pracownikowi jedynie warunki pracy lub płacy, nie może nato- miast dokonać skutecznego wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy jest skarga kasacyjna, która może być oparta na dwu podstawach (art. 3931 KPC): 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) 3 naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie w kasacji właściwych podstaw ma zasadnicze znaczenie, gdyż Sąd Najwyższy, zgodnie z treścią przepisu art. 39311 KPC, rozpoznaje sprawę w jej granicach, będąc związany podniesionymi zarzutami. Brak zatem przytoczenia w kasacji wyraźnie sformułowanych „podstaw kasacyjnych” uniemożliwia przeprowa- dzenie przez Sąd Najwyższy badania zasadności tych podstaw rozumianych jako zarzuty naruszenia konkretnych (wskazanych) przepisów. Wniesiona przez powoda skarga kasacyjna nie zawiera żadnych zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności do- tyczących prowadzenia postępowania dowodowego i dokonywania ustaleń faktycz- nych. Wobec powyższego Sąd Najwyższy był związany ustaleniami dokonanymi w zaskarżonym wyroku. Natomiast podniesiony w kasacji zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez powołanie w uzasadnieniu orzeczenia - jako podstawy rozs- trzygnięcia - przepisu art. 43 pkt 2 KP jest słuszny jedynie w tym aspekcie, iż rzeczy- wiście w tej konkretnej sprawie powyższy przepis nie ma zastosowania. Art. 43 KP odnosi się bowiem do pracowników będących w wieku przedemerytalnym (odwołanie do regulacji art. 39 KP), a powoda do takich zaliczyć nie można. Mimo tego nieza- kwestionowane ustalenia faktyczne wskazują na zasadność dokonanego wypowie- dzenia wobec przeciwwskazań medycznych do wykonywania przez powoda dotych- czasowej pracy. Skoro zatem zgodność z prawem i zasadność wypowiedzenia nie zostały skutecznie zakwestionowane, brak jest podstaw do zadośćuczynienia rosz- czeniom określonym w art. 45 § 1 KP. Samo błędne powołanie się przez pracodawcę na przepis art. 43 pkt 2 KP ani wadliwe zastosowanie tego przepisu przez Sąd pierw- szej instancji nie może prowadzić do uwzględnienia kasacji. Pracodawca nie jest obowiązany podawać podstawy prawnej wypowiedzenia. Zarzuty kasacji powinny dotyczyć zaskarżonego wyroku, czyli wyroku Sądu drugiej instancji, który to Sąd, wbrew twierdzeniom kasacji nie uzasadnił swego rozs- trzygnięcia przepisem art. 43 pkt 2 KP. W uzasadnieniu kasacji powołano dodatkowo przepis art. 42 i 231 KP. Przepis art. 42 dotyczy wypowiedzenia warunków pracy i płacy, nie ma więc zastosowania w rozpoznawanej sprawie, w której pracodawca dokonał wypowiedzenia definitywnego. Do stanu faktycznego sprawy nie ma też zas- tosowania art. 231 KP, odnoszący się do niezdolności do wykonywania dotychcza- sowej pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. W uzasadnieniu 4 kasacji zawarto też polemikę z interpretacją w zaskarżonym wyroku § 6 umowy za- wartej między pozwaną a Wojewódzkim Urzędem Pracy - Wojewódzkim Ośrodkiem d/s Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zgodnie z tym paragrafem pozwana ma obowiązek powiadomić Ośrodek o konieczności rozwiązania umowy o pracę z osobą niepełnosprawną z przyczyn leżących po stronie pracownika i zatrud- nienia innej osoby niepełnosprawnej skierowanej przez Rejonowy Urząd Pracy na czas pozostający do końca obowiązywania umowy. Ze sformułowania tego nie wyni- ka niemożliwość zatrudnienia powoda na innym stanowisku, jak to wyinterpretował Sąd Wojewódzki, nie wynika też z niego konieczność rozważania możliwości zatrud- nienia powoda na innym stanowisku, jak zdaje się sugerować powód w kasacji. Ten fragment umowy nie ma w ogóle zastosowania do oceny zasadności roszczenia po- woda. Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem od- daleniu na mocy art. 39312 KPC. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI