I PKN 444/98

Sąd Najwyższy1998-12-04
SAOSPracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
zwolnienia grupoweponowne zatrudnieniegrupa zawodowaprawo pracySąd Najwyższyustawa o zwolnieniach grupowychstanowisko pracywymiar pracy

Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek ponownego zatrudnienia pracownika zwolnionego z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy nie jest ograniczony do tego samego stanowiska ani wymiaru pracy, jeśli pracodawca zatrudnił inną osobę z tej samej grupy zawodowej.

Powód dochodził ponownego zatrudnienia na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych, twierdząc, że pracodawca zatrudnił inne osoby z tej samej grupy zawodowej po jego zwolnieniu. Sąd pierwszej instancji i apelacyjny oddaliły powództwo, uznając, że zatrudnieni lekarze (cytolodzy) nie należą do tej samej grupy zawodowej co powód (ginekolog). Sąd Najwyższy uchylił wyrok, stwierdzając, że obie osoby należą do tej samej grupy zawodowej lekarzy, a obowiązek ponownego zatrudnienia nie jest ograniczony do konkretnego stanowiska ani wymiaru pracy.

Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o ponowne zatrudnienie na podstawie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powód, lekarz ginekolog, został zwolniony z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Po jego zwolnieniu, pracodawca zatrudnił inne osoby, w tym lekarzy z kursami z zakresu cytologii. Sąd Rejonowy i Wojewódzki oddaliły powództwo, uznając, że zatrudnienie lekarzy cytologów nie stanowi zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej co lekarz ginekolog, a także negatywnie oceniając pracę powoda. Sąd Najwyższy, po wcześniejszym uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, w wyroku z dnia 4 grudnia 1998 r. uznał kasację powoda za zasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek ponownego zatrudnienia wynikający z art. 12 ustawy nie jest ograniczony do tego samego stanowiska ani wymiaru czasu pracy. Stwierdził, że zarówno powód, jak i zatrudniona lekarka M.R. należą do tej samej grupy zawodowej lekarzy ginekologów, mimo że zajmowali się cytologią. Sąd Najwyższy wskazał, że przyczyny zwolnienia z art. 1 ust. 1 ustawy nie mają wpływu na ocenę kwalifikacji pracownika w kontekście roszczenia o ponowne zatrudnienie, a pracodawca nie może odmówić nawiązania stosunku pracy z powodu oceny kwalifikacji czy zatrudnienia innej osoby na tym stanowisku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten nie jest ograniczony do zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wymiarze czasu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 12 ustawy o zwolnieniach grupowych, stanowiąc o obowiązku zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej, nie ogranicza tego obowiązku do zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku ani w tym samym wymiarze czasu pracy. Przyczyny zwolnienia z art. 1 ust. 1 ustawy nie mają wpływu na ocenę kwalifikacji powoda w kontekście roszczenia o ponowne zatrudnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
Wiesław N.osoba_fizycznapowód
Zespól Opieki Zdrowotnej dla W.-K. w W.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

u.zw.g. art. 12

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Pracownikowi przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy, gdy zakład pracy rozwiązał z nim stosunek pracy, a następnie zatrudnia w tej samej grupie zawodowej innego pracownika. Obowiązek ten nie jest ograniczony do tego samego stanowiska ani wymiaru czasu pracy.

Pomocnicze

u.zw.g. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Przyczyny ekonomiczne lub zmiany organizacyjne, produkcyjne lub technologiczne.

KPC art. 393 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatrudnienie lekarza cytologa przez pracodawcę po zwolnieniu lekarza ginekologa stanowi zatrudnienie w tej samej grupie zawodowej. Obowiązek ponownego zatrudnienia na podstawie art. 12 ustawy o zwolnieniach grupowych nie jest ograniczony do tego samego stanowiska ani wymiaru pracy. Przyczyny zwolnienia z art. 1 ust. 1 ustawy nie mogą być podstawą do oceny kwalifikacji powoda w kontekście roszczenia o ponowne zatrudnienie.

Odrzucone argumenty

Lekarz cytolog należy do innej grupy zawodowej niż lekarz ginekolog. Negatywna ocena dotychczasowej pracy powoda. Zatrudnienie lekarzy z ukończonymi kursami z zakresu cytologii nie narusza art. 12 ustawy o zwolnieniach grupowych.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej (...) nie jest ograniczony do zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wymiarze czasu pracy. Nie ma odrębnej grupy zawodowej cytologów. Przyczyny określone w art. 1 ust 1 tej ustawy (...) nie mają odniesienia do racjonalnego i swobodnego doboru kadr.

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Jerzy Kwaśniewski

sędzia

Maria Mańkowska

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 12 ustawy o zwolnieniach grupowych w zakresie pojęcia grupy zawodowej, stanowiska i wymiaru pracy przy ponownym zatrudnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu obowiązywania ustawy z 1989 r. o zwolnieniach grupowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące praw pracowników po zwolnieniach grupowych, w tym definicję grupy zawodowej i zakres obowiązku ponownego zatrudnienia, co jest nadal aktualne w kontekście prawa pracy.

Czy pracodawca musi zatrudnić Cię na tym samym stanowisku po zwolnieniu grupowym? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 4 grudnia 1998 r. I PKN 444/98 Obowiązek zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej wynikający z art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.) nie jest ograni- czony do zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wymiarze czasu pracy. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Maria Mańkowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa Wiesława N. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej dla W.-K. w W. o ponowne za- trudnienie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 26 marca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu- Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpozna- nia. U z a s a d n i e n i e Powód Wiesław N. w pozwie z dnia 12 kwietnia 1995 r. skierowanym przeciw- ko Zespołowi Opieki Zdrowotnej W.-K. domagał się nawiązania umowy o pracę na stanowisku lekarza ginekologa, powołując się na art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz.19 ze zm.). Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Wrocławia-Śródmieście wyro- kiem z dnia 24 kwietnia 1996 r. oddalił powództwo, a Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 marca 1998 r. oddalił rewizję powoda. 2 Sąd Najwyższy, w wyniku rozpoznania kasacji powoda od powyższego wyroku Sądu drugiej instancji, wyrokiem z dnia 13 lutego 1997 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwier- dził, iż w sytuacji, gdy powód został zwolniony z przyczyn określonych w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r, to roszczenie o ponowne zatrudnienie na podstawie art. 12 tej ustawy, nie może być uzależnione od oceny jego kwalifikacji i przydatności na danym stanowisku pracy. Dla oceny roszczenia powoda wymagane jest istnienie dalszych przesłanek z art. 12, to jest ustalenie, czy pracodawca zatrudnił pracowni- ków z tej samej grupy zawodowej po dacie zgłoszenia przez powoda zamiaru po- wrotu do pracy, to jest po dniu 3 marca 1993 r. do upływu roku od rozwiązania z nim umowy o pracę w dniu 31 maja 1993 r., to jest do dnia 31 maja 1994 r. Sąd Wojewódzki po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 26 marca 1998 r. oddalił rewizję powoda i ustalił, że rozwiązanie z powodem umowy o pracę faktycznie nastąpiło nie tylko z przyczyn określonych w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., lecz także „z przyczyn dotyczących zastrzeżeń do pracy po- woda”. Powód był zatrudniony u strony pozwanej w charakterze ginekologa, a nie cytologa. W okresie od 3 marca 1993 r. do 31 maja 1994 r. pozwany nie zatrudniał pracowników w grupie zawodowej ginekologów. Zatrudnił natomiast lekarzy z ukoń- czonymi kursami z zakresu cytologii : B.M. od 1 listopada 1993 r. i M.R. od 1 lutego 1994 r., która również zastępowała lekarzy ginekologów, którzy przebywali na zwol- nieniu lekarskim, urlopie wypoczynkowym i odbywali staż specjalistyczny. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik powoda, zarzucając narusze- nie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych przez uzna- nie, że zatrudnienie lekarza cytologa nie jest zatrudnieniem w tej samej grupie zawo- dowej, w której był powód, jako lekarz ginekolog. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Już w poprzednim wyroku Sąd Najwyższy, powołując uchwałę z dnia 22 lutego 1994 r. I PZP 2/94 (OSNAPiUS 1994 nr 1 poz.5 ) wskazał, że na podstawie art. 12 ustawy z dnia 12 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm. ) pra- cownikowi przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy w razie, gdy zakład 3 pracy rozwiązał z nim stosunek pracy, a następnie zatrudnia w tej samej grupie za- wodowej innego pracownika, Zakład pracy nie może odmówić nawiązania stosunku pracy z takim pracownikiem z uwagi na dokonanie oceny jego kwalifikacji i przydat- ności do pracy, ani też ze względu na zatrudnienie na tym stanowisku innego pra- cownika. Przyczyny określone w art. 1 ust 1 tej ustawy (przyczyny ekonomiczne lub polegające na zmianach organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych ) nie mają odniesienia do racjonalnego i swobodnego doboru kadr, dlatego też oceny kwalifikacji powoda i jego przydatności na danym stanowisku nie mogą mieć zna- czenia w przedmiotowej sprawie. Mimo powyższej wykładni art. 12 omawianej ustawy o grupowych zwolnie- niach i stwierdzeniu przez Sąd Najwyższy, iż powód jest tak samo lekarzem - gine- kologiem, jak przyjęta do pracy lekarz M.R. - Sąd Wojewódzki uznał, że lekarz - cy- tolog należy do innej grupy zawodowej, niż lekarz - ginekolog a także negatywnie ocenił dotychczasową pracę powoda. Poglądów tych nie można podzielić. Nie ma odrębnej grupy zawodowej cytologów. Badania cytologiczne mają prawo dokonywać zarówno lekarze medycyny, lekarze weterynarii, magistrowie analityki, jak i magis- trowie biologii, czy chemii po uzyskaniu specjalizacji z zakresu analityki klinicznej bądź ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Zarówno powód, jak i lekarz M.R. są leka- rzami ginekologami i ukończyli kursy w zakresie cytodiagnostyki onkologicznej na- rządu rodnego. Oboje należą zatem do tej samej grupy zawodowej. Natomiast prze- pis art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., stanowiąc o obowiązku zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej, nie ogranicza tego obowiązku do zatrudnienia pracow- nika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wy- miarze czasu pracy. Zatrudnienie więc innego lekarza z tej samej grupy zawodowej w innym miejscu pracy i w zmniejszonym wymiarze czasu pracy stanowiło narusze- nie omawianego przepisu. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39313 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI