I PKN 427/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła możliwości stosowania zadaniowego czasu pracy wobec kierowców wykonujących międzynarodowe przewozy samochodami ciężarowymi. Wnioskodawca, „C.” S.A. w G., starał się o rejestrację protokołu dodatkowego do zakładowego układu zbiorowego pracy, który wprowadzał taki system. Okręgowy Inspektor Pracy odmówił rejestracji, a Sąd Rejonowy w Gdańsku oraz Sąd Okręgowy w Gdańsku (w Gdyni) podtrzymały tę decyzję, uznając, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące czasu pracy kierowców (art. 1294, 1296 KP) wyłączają możliwość stosowania zadaniowego czasu pracy (art. 1298 KP). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację wnioskodawcy, uznał pogląd sądów niższych instancji za nieprawidłowy. Podkreślił, że przepisy art. 1294 i 1296 KP regulują odrębne instytucje czasu pracy (szczególny rozkład, przerywany czas pracy) i nie wyłączają stosowania art. 1298 KP (zadaniowy czas pracy). Zaznaczył, że zadaniowy czas pracy jest przepisem szczególnym względem ogólnych zasad, ale nie jest ograniczony do konkretnych grup zawodowych. Kluczowe dla jego stosowania są przesłanki uzasadnienia rodzajem pracy i jej organizacją, a także ustalenie zadań umożliwiających ich wykonanie w ramach norm czasu pracy. Sąd Najwyższy wskazał, że wykładnia historyczna przepisów przemawia za poszerzeniem możliwości stosowania zadaniowego czasu pracy. Podkreślił, że nie jest prawdą, iż zadaniowy czas pracy jest ustalany jednostronnie przez pracodawcę, gdyż jego wprowadzenie zależy od układu zbiorowego, regulaminu lub umowy, a zadania powinny być ustalane w sposób umożliwiający ich wykonanie w ramach norm czasu pracy. Sąd uznał, że rodzaj i organizacja pracy kierowców w transporcie międzynarodowym mogą uzasadniać wprowadzenie zadaniowego czasu pracy, pod warunkiem, że konkretne postanowienia układu zbiorowego zapewnią wykonanie zadań w ramach norm czasu pracy. Uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości stosowania zadaniowego czasu pracy dla kierowców w transporcie międzynarodowym, interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących czasu pracy.
Orzeczenie dotyczy konkretnej interpretacji przepisów Kodeksu pracy i wymaga oceny indywidualnych okoliczności każdego przypadku, w tym postanowień układu zbiorowego pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zadaniowy czas pracy może być stosowany wobec kierowców wykonujących międzynarodowe przewozy samochodami ciężarowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zadaniowy czas pracy może być stosowany wobec kierowców w transporcie międzynarodowym, pod warunkiem, że jest to uzasadnione rodzajem pracy i jej organizacją, a zadania są ustalone w sposób umożliwiający ich wykonanie w ramach norm czasu pracy.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji błędnie uznały, że przepisy dotyczące czasu pracy kierowców (art. 1294, 1296 KP) wyłączają stosowanie art. 1298 KP (zadaniowy czas pracy). Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy te regulują odrębne instytucje i nie ma między nimi stosunku wyłączającego. Kluczowe jest uzasadnienie rodzajem pracy i organizacją oraz ustalenie zadań zgodnych z normami czasu pracy.
Czy przepisy art. 1294 i 1296 Kodeksu pracy wyłączają możliwość stosowania art. 1298 Kodeksu pracy do kierowców w transporcie samochodowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te regulują odrębne instytucje czasu pracy i nie wyłączają możliwości stosowania zadaniowego czasu pracy (art. 1298 KP) do kierowców.
Uzasadnienie
Art. 1294 KP wprowadza możliwość ustanowienia szczególnego rozkładu czasu pracy z przedłużeniem dobowego wymiaru do 10 godzin, a art. 1296 KP możliwość stosowania przerywanego czasu pracy. Są to odrębne instytucje od zadaniowego czasu pracy (art. 1298 KP), który nie jest ograniczony do konkretnej grupy zawodowej.
Czy zadaniowy czas pracy musi być ustalany jednostronnie przez pracodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie zadaniowego czasu pracy jest zazwyczaj uzależnione od zgody pracownika (poprzez układ zbiorowy, regulamin lub umowę), a zadania powinny być ustalane w sposób umożliwiający ich wykonanie w ramach norm czasu pracy.
Uzasadnienie
Art. 1298 § 2 KP stanowi, że zadaniowy czas pracy jest wprowadzany w układzie zbiorowym pracy, regulaminie lub umowie o pracę. W tych aktach może być ukształtowana zasada ustalania zadań pracowników, tak aby mogli je wykonać w ramach norm czasu pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „C.” S.A. w G. | spółka | wnioskodawca |
| Okręgowy Inspektor Pracy w G. | organ_państwowy | uczestnik |
| Związek Zawodowy Pracowników Handlu Zagranicznego „C.” S.A. | instytucja | uczestnik |
| NSZZ „Solidarność” przy „C.” SA | instytucja | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 1298 § § 1
Kodeks pracy
Zadaniowy czas pracy może być wprowadzony, gdy jest to uzasadnione rodzajem pracy i jej organizacją. W układzie zbiorowym pracy, regulaminie lub umowie o pracę można ustalić sposób ustalania zadań pracowników, tak aby mogli je wykonać w ramach norm czasu pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 1294 § § 1
Kodeks pracy
Możliwość ustanowienia szczególnego rozkładu czasu pracy dla kierowców, z przedłużeniem dobowego wymiaru do 10 godzin, jeśli uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją.
k.p. art. 1296
Kodeks pracy
Możliwość stosowania do kierowców przerywanego czasu pracy w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
k.p. art. 136
Kodeks pracy
Dawny przepis regulujący zadaniowy czas pracy, zastąpiony przez art. 1298 KP po nowelizacji z 1996 r.
k.p. art. 128
Kodeks pracy
Definicja czasu pracy.
k.p. art. 129
Kodeks pracy
Normy czasu pracy.
k.p. art. 241 § 11 § 3
Kodeks pracy
Przepis dotyczący rejestracji protokołu dodatkowego do układu zbiorowego pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 1294 i 1296 KP nie wyłączają stosowania art. 1298 KP do kierowców. • Zadaniowy czas pracy może być stosowany, jeśli jest uzasadniony rodzajem pracy i organizacją. • Zadaniowy czas pracy nie musi być ustalany jednostronnie przez pracodawcę. • Rodzaj i organizacja pracy kierowców w transporcie międzynarodowym mogą uzasadniać wprowadzenie zadaniowego czasu pracy. • Wykładnia historyczna przepisów przemawia za poszerzeniem możliwości stosowania zadaniowego czasu pracy.
Odrzucone argumenty
Zadaniowy czas pracy jest niedopuszczalny dla kierowców w transporcie międzynarodowym ze względu na specyfikę pracy i przepisy art. 1294 i 1296 KP. • Niemożliwe jest określenie obiektywnej normy zadaniowej dla kierowcy. • Zadaniowy czas pracy uzależnia wymiar czasu pracy i jej intensywność od uznania pracodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Sądy obu instancji uznały, że art. 1294 KP, a zwłaszcza art. 1296 KP są przepisami szczególnymi, wyłączającymi możliwość stosowania do kierowców w transporcie samochodowym normy art. 1298 KP. Ten pogląd nie jest prawidłowy. • Między wskazanymi przepisami nie zachodzi więc stosunek taki jak między przepisami szczególnymi i ogólnymi. Są to przepisy regulujące różne materie prawne. • Brak jest podstaw do wykładni, że art. 1298 KP nie może być stosowany do kierowców w transporcie międzynarodowym. • W każdym konkretnym przypadku trzeba ocenić czy wprowadzenie zadaniowego czasu pracy jest uzasadnione rodzajem pracy i jej organizacją.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości stosowania zadaniowego czasu pracy dla kierowców w transporcie międzynarodowym, interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących czasu pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej interpretacji przepisów Kodeksu pracy i wymaga oceny indywidualnych okoliczności każdego przypadku, w tym postanowień układu zbiorowego pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu pracy kierowców i jego elastycznego rozliczania, co jest istotne dla wielu firm transportowych i pracowników.
“Zadaniowy czas pracy dla kierowców międzynarodowych – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.