I PKN 422/99

Wyrok z dnia 1 grudnia 1999 r. I PKN 422/99 Naruszenie przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika przez niedostateczne sprecyzowanie jego przyczyny, jeżeli było nią niewykonywanie poleceń przełożonych i wyni- kająca stąd sytuacja konfliktowa, może powodować uznanie przywrócenia do pracy za niecelowe lub niemożliwe (art. 56 § 2 w związku z art. 45 § 2 KP). Przewodniczący: SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 1999 r. sprawy z powództwa Ewy G. przeciwko Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w T. o przywrócenie do pracy i zapłatę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z dnia 29 kwietnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 20 stycznia 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Tarnobrzegu przywrócił powódkę Ewę G. do pracy w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w T. uznając, iż niestosowanie się przez powódkę do poleceń przełożonych i nieprzes- trzeganie regulaminu Biblioteki nie miało charakteru ciężkiego naruszenia obowiąz- ków pracowniczych, uzasadniającego rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedze- nia. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu wyro- kiem z dnia 29 kwietnia 1999 r. zmienił wskutek apelacji pozwanej powyższy wyrok w ten sposób, iż w miejsce przywrócenia powódki do pracy zasądził na jej rzecz odsz- kodowanie. Sąd drugiej instancji uznał bowiem, że w postępowaniu powódki można doszukać się przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z jej winy, jednakże rozwiązania takiego dokonano z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ 2 w piśmie rozwiązującym umowę o pracę przyczyna ta nie została dostatecznie spre- cyzowana, co uzasadnia uwzględnienie powództwa, jednakże nie w postaci przywró- cenia do pracy, które nie byłoby celowe, a w postaci zasądzenia odszkodowania. Kasacja powódki zarzuca wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenie art. 39 KP i art. 217 i 233 KPC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona. Zarówno Sąd pierwszej, jak i drugiej instancji uznały, że z powódką rozwiązano umowę o pracę z naruszeniem przepisów o roz- wiązywaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wprawdzie pracownikowi przysłu- guje w takim przypadku roszczenie o przywrócenie do pracy albo o odszkodowanie (art. 56 § 1 KP), jednakże w świetle § 2 tego przepisu – przepisy art. 45 § 2 i 3 KP stosuje się odpowiednio, a przepis art. 45 § 2 KP upoważnia sąd pracy do nie- uwzględnienia żądania pracownika przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, iż uwzględ- nienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. [...] Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika ponad wszelką wątpliwość, że powódka nie wykonała polecenia dyrektora WBP, potwier- dzonego na piśmie w dniu 26 października 1998 r., dotyczącego spakowania księgo- zbioru i dokumentów oraz przygotowania Filii [...] do przeprowadzki, co Sąd ten uznał za naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego. Ustalenia tego nie zakwes- tionował Sąd drugiej instancji, który uznał, że sprzecznie z przepisami o rozwiązywa- niu umów o pracę bez wypowiedzenia wskazana przyczyna nie została dostatecznie wyartykułowana w piśmie rozwiązującym stosunek pracy i to uchybienie formalne czyni roszczenie powódki słusznym co do zasady, jednak z uwagi na istniejący mię- dzy stronami konflikt, zaspokojenie roszczenia powinno nastąpić przez zasądzenie odszkodowania, a nie przez przywrócenie do pracy. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu drugiej instancji i nie dopatruje się naruszenia przy dokonaniu takich ustaleń przepisów postępowania. Sąd ten bowiem przeanalizował obowiązujący w Bibliotece regulamin pracy oraz zakres czynności i na ich tle trafnie ocenił, iż powódka kwestionowała polecenia przełożonych, a nawet sama ich pouczała, dokonując na piśmie z dnia 26 października 1998 r. własnych adnotacji. Antagonizm pomiędzy powódką a dyrektor WBP uwidacznia się też z do- wodu z przesłuchania stron [...]. Trafnie zatem Sąd drugiej instancji stwierdził niece- 3 lowość dalszego zatrudnienia powódki. Rozumowanie tego Sądu pozbawione jest błędu i nie dopuścił się on naruszenia wskazanych w kasacji przepisów postępowa- nia. Całkowicie zaś chybiony jest zarzut kasacji naruszenia przepisu art. 39 KP. Przepis ten chroni bowiem pracowników, którym brakuje nie więcej niż 2 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego (jeżeli okres zatrudnienia umożliwia uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku), ale wyłącznie przed wypowiedze- niem, a nie przed rozwiązaniem stosunku pracy, zaś powódce nie wypowiedziano umowy o pracę. Natomiast okoliczność, iż posiada ona staż pracy umożliwiający na- bycie prawa do emerytury z osiągnięciem wieku emerytalnego (28 grudnia 1999 r.), przemawia za niecelowością przywrócenia do pracy na stosunkowo krótki okres i w warunkach konfliktu powódki z przełożoną. Sąd Najwyższy nie znalazł zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględ- nienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================