I PKN 42/98

Sąd Najwyższy1998-04-09
SAOSPracystosunki pracyWysokanajwyższy
przejście zakładu pracyzmiana pracodawcyKarta NauczycielaKodeks pracyrozwiązanie stosunku pracyprzywrócenie do pracystan nieczynnynauczyciel

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że przejęcie warsztatów szkolnych przez nowego pracodawcę skutkuje zmianą pracodawcy na podstawie Kodeksu pracy, a nie częściową likwidacją szkoły w rozumieniu Karty Nauczyciela.

Pracownik, zatrudniony w Zespole Szkół Technicznych, nie zgodził się na przejście do Centrum Kształcenia Praktycznego, które przejęło warsztaty szkolne. Zespół Szkół przeniósł go w stan nieczynny, a następnie rozwiązał z nim stosunek pracy. Pracownik domagał się przywrócenia do pracy, argumentując, że zastosowano niewłaściwe przepisy. Sąd Rejonowy przywrócił go do pracy, ale Sąd Wojewódzki zmienił wyrok, oddalając powództwo. Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, stwierdzając, że przejęcie części zakładu pracy przez nowego pracodawcę podlega przepisom Kodeksu pracy (art. 23(1) KP), a nie przepisom o likwidacji zakładu pracy (art. 20 Karty Nauczyciela).

Sprawa dotyczyła pracownika (Andrzeja W.) zatrudnionego w Zespole Szkół Technicznych, który nie wyraził zgody na przejście do Centrum Kształcenia Praktycznego, przejmującego warsztaty szkolne. Zespół Szkół rozwiązał z nim stosunek pracy, powołując się na przepisy Kodeksu pracy. Sąd Rejonowy przywrócił pracownika do pracy, uznając rozwiązanie stosunku pracy za bezskuteczne i naruszające przepisy Karty Nauczyciela. Sąd Wojewódzki zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, argumentując, że przejęcie warsztatów nie jest częściową likwidacją szkoły, a pracownik, nie wyrażając zgody na przejście do nowego pracodawcy, sam doprowadził do rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 23(1) § 3 KP. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pracownika, oddalił ją. Potwierdził stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że przejęcie części zakładu pracy przez nowego pracodawcę powoduje skutki określone w art. 23(1) Kodeksu pracy, a nie w przepisach o likwidacji zakładu pracy (art. 20 Karty Nauczyciela). Sąd Najwyższy podkreślił, że pracownik, nie wyrażając zgody na przejście do nowego pracodawcy, mógł skorzystać z uprawnienia do rozwiązania stosunku pracy za siedmiodniowym uprzedzeniem (art. 23(1) § 4 KP). Sąd uznał, że przeniesienie pracownika w stan nieczynny przez dotychczasowego pracodawcę było wyrazem domniemanej zgody na cofnięcie przez pracownika wniosku o rozwiązanie stosunku pracy, co skutkowało jego przejściem do Centrum Kształcenia Praktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych nie oznacza częściowej likwidacji szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, lecz powoduje skutki określone w art. 23(1) Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zmiana podmiotowa pracodawcy w wyniku przejęcia części zakładu pracy podlega przepisom Kodeksu pracy, a nie przepisom dotyczącym likwidacji zakładu pracy. Pracownik ma prawo do rozwiązania stosunku pracy za siedmiodniowym uprzedzeniem, a jego oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy, jeśli nie zostało skutecznie cofnięte, prowadzi do rozwiązania umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zespól Szkół Technicznych w S.

Strony

NazwaTypRola
Andrzej W.osoba_fizycznapowód
Zespól Szkół Technicznych w S.instytucjapozwany
Centrum Kształcenia Praktycznegoinstytucjainne

Przepisy (8)

Główne

KP art. 23(1) § 1

Kodeks pracy

W razie przejścia całości lub części zakładu pracy na innego pracodawcę, nowy pracodawca staje się stroną w dotychczasowych stosunkach pracy z mocy prawa.

KP art. 23(1) § 3

Kodeks pracy

Pracownik, który nie wyraził zgody na przejście do nowego pracodawcy, może doprowadzić do rozwiązania stosunku pracy.

KP art. 23(1) § 4

Kodeks pracy

Pracownik, którego dotyczy zmiana pracodawcy, ma uprawnienie do rozwiązania stosunku pracy za siedmiodniowym uprzedzeniem.

Pomocnicze

Karta Nauczyciela art. 20 § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

Przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych nie jest częściową likwidacją szkoły w rozumieniu tego przepisu.

KP art. 300

Kodeks pracy

Do stosunków pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, w tym dotyczące cofnięcia oświadczenia woli.

KPC art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocny wyrok sądu wiąże strony i sąd, który go wydał, oraz inne sądy i organy państwowe.

KPC art. 393(11)

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.

KPC art. 393(12)

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala kasację, jeśli nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przejęcie warsztatów szkolnych przez nowego pracodawcę nie jest częściową likwidacją szkoły, lecz zmianą pracodawcy na podstawie art. 23(1) KP. Pracownik, nie wyrażając zgody na przejście do nowego pracodawcy, doprowadził do rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 23(1) § 3 KP. Przeniesienie pracownika w stan nieczynny przez dotychczasowego pracodawcę było wyrazem zgody na cofnięcie przez pracownika oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 20 Karty Nauczyciela zamiast art. 23(1) KP. Naruszenie mocy wiążącej prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach.

Godne uwagi sformułowania

Przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych nie oznacza częściowej likwidacji szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (...), lecz powoduje skutki określone w art. 23 1 KP. Z przepisu art. 23 1 § 1 KP jednoznacznie wynika, że z mocy prawa, z dniem przejęcia całości lub części zakładu przez nowego pracodawcę, staje się on stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Ustawodawca natomiast wyposażył pracowników, których dotyczy niezależna od nich zmiana w uprawnienie do rozwiązania stosunku pracy za uprzednim sied- miodniowym uprzedzeniem (art. 23 1 § 4 KP).

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Józef Iwulski

sędzia

Alina Krusz-Stankiewicz

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 23(1) KP) w kontekście przepisów szczególnych (Karta Nauczyciela) oraz skutków prawnych braku zgody pracownika na przejście i cofnięcia oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia części zakładu pracy, w tym przypadku warsztatów szkolnych, i kolizji przepisów Kodeksu pracy z Kartą Nauczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zmiany pracodawcy w sektorze edukacji, co może być interesujące dla prawników pracy i nauczycieli, a także dla dyrektorów szkół.

Zmiana pracodawcy w szkole: Kiedy stosujemy Kodeks pracy, a kiedy Kartę Nauczyciela?

Dane finansowe

WPS: 1323,2 PLN

inne: 1323,2 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 9 kwietnia 1998 r. I PKN 42/98 Przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych nie oznacza częściowej likwidacji szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycz- nia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), lecz powoduje skutki określone w art. 23 1 KP. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędzia SN: Józef Iwulski, Sędzia SA: Alina Krusz-Stankiewicz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz- twa Andrzeja W. przeciwko Zespołowi Szkół Technicznych w S. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 30 września 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z 19 maja 1997 r. [...] przy- wrócił powoda Andrzeja W. do pracy w pozwanym Zespole Szkół Technicznych w S. na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, zasądził na jego rzecz od pozwanego Zespołu kwotę 1323,20 zł pod warunkiem podjęcia pracy oraz oddalił powództwo w stosunku do Centrum Kształcenia Praktycznego z uwagi na to, że nie stało się ono pracodawcą powoda. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany Zespół Szkół Technicznych naruszył przepisy prawa dotyczące rozwiązywania z nauczycielami stosunku pracy, po ustaleniu, że powód był zatrudniony w Zespole Szkół od 28 sierpnia 1982 r. w charakterze nauczyciela, początkowo na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, a od 18 marca 1992 r. na podstawie mianowania. Decyzją z 12 grudnia 1996 r. Kurator Oświaty i Wychowania w S. przekazał Centrum Kształcenia Praktycznego warsztaty szkolne Zespołu Szkół Technicznych, 2 w których był zatrudniony powód. Powód nie wyraził zgody na zmianę pracodawcy i pismem z 23 grudnia 1996 r. zwrócił się do pozwanego Zespołu Szkół o rozwiązanie z nim stosunku pracy, a następnie cofnął ten wniosek wobec uzyskania informacji, że niepodjęcie pracy u nowego pracodawcy będzie skutkowało przeniesieniem go w stan nieczynny. Pozwany Zespół Szkół wobec niewyrażenia przez powoda zgody na przejście do pracy w Centrum przeniósł go w stan nieczynny z dniem 1 stycznia 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z 7 września 1997 r. [...] uznał, że przeniesienie powoda w stan nieczynny było bezskuteczne. W tej sytuacji pozwany Zespół Szkół pismem z 26 marca 1997 r. rozwiązał z powodem stosunek pracy z dniem 31 grudnia 1996 r. w oparciu o art. 23 1 § 3 i 4 KP. O naruszeniu prze- pisów prawa o rozwiązywaniu stosunku pracy z nauczycielami mianowanymi, zda- niem Sądu Rejonowego, świadczy zastosowanie wobec powoda powołanych przepi- sów Kodeksu pracy, zamiast art. 20 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 89, poz. 396), obowiązującym w dniu rozwiązania z powodem stosunku pracy. Rozwiązanie z datą wsteczną było niedopuszczalne. Na skutek apelacji pozwanego Zespołu Szkół Technicznych Sąd Wojewódzki- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z 30 września 1997 r. [...] zmienił zaskarżony wyrok w pkt I i II w ten sposób, że oddalił powództwo. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego o naruszeniu przez praco- dawcę przepisów o rozwiązywaniu stosunku pracy z nauczycielem ustalając, że po- wód został powiadomiony o przejęciu warsztatów szkolnych przez innego pracodaw- cę, a ponadto przyjął, że przejęcie to nie oznacza częściowej likwidacji zakładu pracy, a więc wyklucza możliwość rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 20 ustawy - Karta Nauczyciela, a nakazuje stosowanie wobec powoda i innych pracow- ników reguł wymienionych w art. 23 1 KP. Brak było zatem, zdaniem Sądu Wojewódz- kiego, podstaw do przywrócenia powoda do pracy u dotychczasowego pracodawcy, skoro mógł on zostać pracownikiem zakładu przejmującego warsztaty, a nie wyraził na to zgody w piśmie z 23 grudnia 1996 r., składając wniosek o rozwiązanie stosun- ku pracy, co wypełnia dyspozycję art. 23 1 § 3 KP i co doprowadziło do rozwiązania stosunku pracy na skutek oświadczenia złożonego przez powoda, a nie pracodawcy. Wydane powodowi 1 kwietnia 1997 r. świadectwo pracy potwierdziło jedynie realiza- cję tego oświadczenia. 3 Kasację od tego wyroku wniósł powód zarzucając naruszenie art. 23 1 KP przez niewłaściwe jego zastosowanie zamiast art. 20 Karty Nauczyciela oraz naru- szenie art. 365 § 1 KPC przez nieuwzględnienie mocy wiążącej prawomocnego wy- roku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 7 marca 1997 r. [...] i w związku z tym zarzutem wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponow- nego rozpoznania. Zdaniem skarżącego ustalony stan faktyczny sprawy świadczy jednoznacznie o tym, że sprawa przejścia nauczycieli, w tym powoda do pracy, w Centrum miała być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy art. 18 i 20 Karty Nauczyciela, a nie na pods- tawie art. 23 1 KP i brak było podstaw do rozwiązania z powodem stosunku pracy z datą wsteczną z dniem 31 grudnia 1996 r., co oznacza, że wobec treści powołanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego uznającego przeniesienie powoda w stan nieczynny za bezskuteczne, jest on nadal pracownikiem pozwanego Zespołu Szkół Technicznych na dotychczasowych warunkach. Pozwany wniósł o oddalenie kasacji podkreślając, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia zarzutów w niej zawartych, gdyż Sąd Wojewódzki nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów dotyczących postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 393 11 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, która nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Kasacja powoda zawiera zarzut naru- szenia prawa materialnego poprzez zastosowanie przez Sąd Wojewódzki art. 23 1 KP w miejsce art. 20 Karty Nauczyciela oraz zarzut naruszenia art. 365 § 1 KPC, który nie dotyczy przeprowadzania postępowania dowodowego i oceny zebranego mate- riału dowodowego oraz wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, na jakich faktach Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie. Oznacza to, że Sąd Najwyższy przyjmuje za niekwestionowany ustalony stan faktyczny sprawy, a zarzuty podniesione w kasacji nie znajdują uzasadnienia, gdyż rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu, aczkolwiek z nieco innym uzasadnieniem. Przede wszystkim należy podkreś- lić, że Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada dyspozycji art. 23 1 KP. 4 Sąd Najwyższy prezentował już pogląd, między innymi w powołanym przez Sąd Wojewódzki wyroku z 17 maja 1995 r., że w razie przejęcia przez innego praco- dawcę części szkoły nie dochodzi do jej likwidacji, a więc brak było podstaw do roz- wiązania z powodem stosunku pracy w oparciu o art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, czego domagał się powód. W takim przypadku dochodzi do zmiany podmiotowej pracodawcy, o której mowa w art. 23 1 KP, ze wszystkimi jej skutkami i w trybie prze- widzianym w tym przepisie, w brzmieniu obowiązującym od 2 czerwca 1996 r. usta- lonym ustawą z 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110). Nawet gdyby przyjąć, co sugeruje powód, że zamiarem pozwanego Zespołu Szkół było pierwotnie zastosowanie wobec powoda art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, to i tak działanie to byłoby pozbawione podstaw prawnych. Z przepisu art. 23 1 § 1 KP jednoznacznie wynika, że z mocy prawa, z dniem przejęcia całości lub części zakładu przez nowego pracodawcę, staje się on stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Dotychczasowy pracodawca nie ma więc uza- sadnienia prawnego do rozwiązywania umów o pracę, a tym bardziej stosunków pracy istniejących na podstawie mianowania. Ustawodawca natomiast wyposażył pracowników, których dotyczy niezależna od nich zmiana w uprawnienie do rozwiązania stosunku pracy za uprzednim sied- miodniowym uprzedzeniem (art. 23 1 § 4 KP). W kontekście tego przepisu należy oceniać oświadczenie powoda z 23 grudnia 1996 r., w którym nie wyrażał zgody na kontynuowanie zatrudnienia i wnosił o rozwiązanie z nim stosunku pracy. Oświad- czenie to niewątpliwie wywołałoby skutek prawny przewidziany art. 23 1 § 4 KP, gdyby nie fakt, że kolejnym pismem z 24 grudnia 1996 r. cofnął to swoje oświadczenie. Skuteczność tego cofnięcia należy rozpatrywać według reguł obowiązujących w prawie cywilnym poprzez art. 300 KP, gdyż prawo pracy nie zawiera uregulowań dotyczących zasad składania oświadczeń woli. Ponieważ oświadczenie z 23 grudnia 1996 r. dotarło już do pracodawcy dla skutecznego jego cofnięcia wymagana była zgoda strony, do której oświadczenie zostało skierowane. W ocenie Sądu Najwyższego taką domniemaną zgodę wyrażoną poprzez konkretne działanie, było przeniesienie powoda pismem z 30 grudnia 1996 r. w stan nieczynny na okres od 1 stycznia 1997 r. do 30 czerwca 1997 r. Skoro pozwany wy- raził zgodę na cofnięcie oświadczenia powoda zmierzającego do rozwiązania sto- 5 sunku pracy, to z dniem 1 stycznia 1997 r., tak jak i pozostali pracownicy warsztatów, stał się on pracownikiem Centrum Kształcenia Praktycznego w S. W żadnym nato- miast razie nie pozostawał od tej daty pracownikiem Zespołu Szkół Technicznych i bezpodstawne było przywrócenie go do pracy w tym Zespole. Należy jednocześnie zaznaczyć, że gdyby przyjąć, że pismo pozwanego o przeniesieniu powoda w stan nieczynny nie zawierało domniemanej zgody na cof- nięcie przez niego oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy, to wówczas doszłoby do jego rozwiązania w trybie art. 23 1 § 4 KP, a więc również powód nie pozostawałby od 1 stycznia 1997 r. w stosunku pracy z pozwanym Zespołem. W ustalonym stanie faktycznym nietrafny jest więc zarzut kasacji, że to poz- wany rozwiązał z powodem stosunek pracy, gdyż nie złożył on w tej kwestii pierwot- nie żadnego oświadczenia, a późniejsze działanie pozwanego wywołane było ko- niecznością uregulowania sytuacji powoda, zwłaszcza wobec treści powołanego wy- żej wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z 7 marca 1997 r. [...]. Zupełnie natomiast niezrozumiały jest zarzut kasacji powoda naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 365 § 1 KPC, zwłaszcza że zarzut ten nie został należycie uza- sadniony, gdyż powód jedynie stwierdził, iż uznanie za bezskuteczne przeniesienia powoda w stan nieczynny oznacza, że jest on pracownikiem pozwanego Zespołu Szkół Technicznych na dotychczasowych warunkach. Wniosek ten nie znajduje żad- nego uzasadnienia ze względów opisanych wyżej, a wyrok Sądu Rejonowego był jedynie wyrokiem ustalającym bezskuteczność przeniesienia powoda w stan nie- czynny, co pośrednio potwierdził Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie uznając, że wobec powoda nie ma zastosowania art. 20 Karty Nauczyciela. Z opisanych przyczyn kasacja podlega oddaleniu na podstawie art. 393 12 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI