I PKN 42/97

Sąd Najwyższy1997-03-13
SAOSPracyprawo pracyWysokanajwyższy
dyscyplina pracypracownicy samorządowiodpowiedzialność dyscyplinarnakognicja sądukasacjaSąd Najwyższyrozwiązanie stosunku pracy

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy samorządowej, stwierdzając, że sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych w zakresie oceny zasadności kary.

Powódka, Bronisława P., wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który oddalił jej rewizję w sprawie o przywrócenie do pracy. Zarzucała naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz dwukrotnego rozwiązania stosunku pracy za to samo przewinienie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych, a jedynie bada ich istnienie w płaszczyźnie wymagań ustawowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez Bronisławę P. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, który oddalił jej powództwo o przywrócenie do pracy. Powódka zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz możliwości dwukrotnego rozwiązania stosunku pracy za to samo przewinienie. Podnosiła również zarzut naruszenia prawa procesowego, kwestionując niezastosowanie się Sądu do oceny prawnej dokonanej przez Sąd Wojewódzki we wcześniejszym etapie postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za nieuzasadnioną. Wskazał, że przepis dotyczący oceny prawnej dokonanej przez sąd pierwszej instancji nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na datę wydania wyroku sądu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych dla pracowników samorządowych. Kognicja sądu pracy w sprawach o przywrócenie do pracy pracownika zwolnionego na podstawie prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej ogranicza się do zbadania, czy orzeczenie dyscyplinarne istnieje w płaszczyźnie wymagań ustawowych, a nie do oceny jego zasadności czy kwestii przedawnienia. Ponadto, Sąd wskazał, że podstawą ponownego rozwiązania stosunku pracy nie było naruszenie obowiązków pracowniczych, lecz prawomocne orzeczenie kary dyscyplinarnej, co stanowiło samodzielną podstawę rozwiązania stosunku pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych dla pracowników samorządowych. Kognicja sądu pracy ogranicza się do badania, czy orzeczenie dyscyplinarne istnieje w płaszczyźnie wymagań stawianych przez ustawę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników samorządowych nie przewidują drogi odwoławczej do sądu pracy od orzeczeń komisji dyscyplinarnych. Sąd pracy bada jedynie formalne aspekty orzeczenia, a nie jego merytoryczną zasadność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono kasację

Strona wygrywająca

Urząd Gminy i Miasta w G.Ś.

Strony

NazwaTypRola
Bronisława P.osoba_fizycznapowódka
Urząd Gminy i Miasta w G.Ś.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 25

Ustawa o pracownikach samorządowych

W sprawach odpowiedzialności porządkowej i dyscyplinarnej pracowników samorządowych, w kwestiach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy art. 34 ust. 1 i 3, art. 36 ust. 6 i art. 37 ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

u.p.s. art. 14 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

Właściwy organ lub osoba rozwiązuje bez wypowiedzenia stosunek pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym w razie prawomocnego skazania na karę dyscyplinarną wydalenia z pracy w urzędzie.

Pomocnicze

u.p.u.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa o pracownikach urzędów państwowych

Urzędnicy państwowi mianowani ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków pracowniczych.

u.p.u.p. art. 37 § ust. 1 zdanie 1

Ustawa o pracownikach urzędów państwowych

Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie miesiąca od dnia uzyskania wiadomości o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną ani po upływie roku od dnia popełnienia takiego czynu.

KPC art. 386 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Nie miał zastosowania w sprawie ze względu na przepisy przejściowe ustawy nowelizującej KPC.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 11 § ust. 2

Do złożenia i rozpoznania rewizji od orzeczenia sądu pierwszej instancji, wydanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

KP art. 52 § § 1 pkt 1

Kodeks pracy

Podstawa pierwszego zwolnienia powódki z pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych. Kognicja sądu pracy w sprawach o przywrócenie do pracy ogranicza się do badania istnienia orzeczenia dyscyplinarnego, a nie jego zasadności. Przepis art. 386 § 6 KPC nie miał zastosowania w sprawie ze względu na przepisy przejściowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w związku z art. 25 ustawy o pracownikach samorządowych przez przyjęcie, że nie nastąpiło przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w związku z art. 25 ustawy o pracownikach samorządowych przez uznanie, że to samo zdarzenie może stanowić podstawę do dwukrotnego rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia. Naruszenie prawa procesowego (art. 386 § 6 KPC) przez niezastosowanie się Sądu do oceny prawnej dokonanej przez Sąd Wojewódzki rozpoznający sprawę po raz pierwszy.

Godne uwagi sformułowania

Kognicja sądu pracy nie obejmuje oceny zasadności wymierzenia kary dyscyplinarnej urzędnikowi samorządowemu. Sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych dla pracowników samorządowych. Sprawa zasadności wymierzonej kary lub kwestia przedawnienia wszczęcia postępowania jest poza kognicją sądu pracy.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów pracy w sprawach dotyczących dyscypliny pracowników samorządowych oraz interpretacja przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników samorządowych i ich odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje granice kontroli sądowej nad decyzjami dyscyplinarnymi w administracji samorządowej, co jest istotne dla prawników procesowych i kadr.

Sąd Najwyższy: Czy pracodawca może karać dwa razy za to samo? Kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie dyscyplinarnej.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 13 marca 1997 r. I PKN 42/97 Kognicja sądu pracy nie obejmuje oceny zasadności wymierzenia kary dyscyplinarnej urzędnikowi samorządowemu. Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 1997 r. sprawy z powództwa Bronisławy P.przeciwko Urzędowi Gminy i Miasta w G.Ś. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 5 listopada 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację U z a s a d n i e n i e Powódka Bronisława P. w sprawie przeciwko Urzędowi Gminy i Miasta w G.Ś. o przywrócenie do pracy wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 5 listopada 1996 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono rewizję od wyroku Sądu I instancji, który ponownie rozpoznając sprawę oddalił powództwo. W kasacji postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 37 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) przez przyjęcie, że nie nastąpiło przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz naruszenie art.34 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w związku z art. 25 ustawy o pracownikach samorządowych przez uznanie, że to samo zdarzenie może stanowić podstawę do dwukrotnego rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia. Zarzucono także naruszenie prawa procesowego (art. 386 § 6 KPC) przez niezastosowanie się Sądu do oceny prawnej dokonanej przez Sąd Wojewódzki rozpoznający sprawę po raz pierwszy, według której jest dopuszczalne badanie przez sąd zasadności orzeczenia komisji dyscyplinarnej. Kasacja wnosi o zmianę zaskarżo- nego wyroku i uwzględnienie powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja nie jest uzasadniona. Zarzut naruszenia art. 386 § 6 KPC jest bezpodstawny, gdyż przepis ten nie ma zastosowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego...(Dz. U. Nr 43, poz. 189) do złożenia i rozpoznania rewizji od orzeczenia sądu pierwszej instancji, wydanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie dnia 1 lipca 1996 r., natomiast wyrok Sądu I instancji został wydany dnia 24 czerwca 1996 r. Do rozpoznania rewizji od niego były zatem właściwe przepisy sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 1 marca 1996 r., a nie art. 386 § 6 KPC wprowadzony przez tę nowelizację. Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 25 ustawy o pracownikach samorządowych, w sprawach odpowie- dzialności porządkowej i dyscyplinarnej pracowników samorządowych, w kwestiach nie uregulowanych w tej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy art. 34 ust. 1 i 3, art. 36 ust. 6 i art. 37 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Według przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych - który to przepis zdaniem wnoszącej kasację został naruszony - urzędnicy państwowi mianowani ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków pracowniczych. Nie twier- dzi się w kasacji, że powódka nie była pracownikiem mianowanym i że nie naruszyła obowiązków pracowniczych. Zarzut obrazy tego przepisu podlega zatem oddaleniu. Z uzasadnienia kasacji wynika, że drugi zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy art. 37 ust. 1 zdanie 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, stosowanego odpowiednio na podstawie art. 25 ustawy o pracownikach samorzą- dowych. Zgodnie z art. 37 ust. 1 zdanie 1 postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie miesiąca od dnia uzyskania wiadomości o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną ani po upływie roku od dnia popeł- nienia takiego czynu. Powódka została zwolniona z pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP, a następnie Sąd pracy prawomocnym wyrokiem przy- wrócił ją do pracy w pozwanym Urzędzie. Ponowne zwolnienie powódki - w oparciu o ten sam zarzut - nastąpiło na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych. Według tego przepisu właściwy organ lub osoba rozwiązuje bez wypowiedzenia stosunek pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym w razie prawomocnego skazania na karę dyscyplinarną wydalenia z pracy w urzędzie. Tego rodzaju kara została orzeczona wobec powódki i w niniejszym procesie domaga się ona przywrócenia do pracy twierdząc w kasacji, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte po upływie jednego miesiąca od dnia uzyskania przez pracodawcę wiadomości o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną (odmowa wykonania polecenia) oraz że to samo przewinienie nie może być dwukrotnie podstawą rozwiązania stosunku pracy. Oba zarzuty nie są uzasadnione, gdyż sąd pracy nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń komisji dyscyplinarnych dla pracowników samorządowych. Dokonując wykładni art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych w wyroku z dnia 11 października 1994 r., I PRN 78/94 (OSNAPiUS 1995 Nr 8 poz. 98) Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, że ten przepis nie daje swobody zakładowi pracy w zakresie podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy. W procesie o przywrócenie do pracy pracownika zwolnionego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych sąd pracy może badać jedynie fakt, czy orzeczenie sądu dyscyplinarnego jest orzeczeniem istniejącym w płaszczyźnie wymagań stawianych przez ustawę o pracownikach samorządowych (w szczególności, czy zostało wydane przez właściwy organ). Natomiast sprawa zasadności wymierzonej kary lub - jak w niniejszej sprawie - kwestia przedawnienia wszczęcia postępowania jest poza kognicją sądu pracy. Ponadto należy zauważyć, że podstawą ponownego rozwiązania z powódką stosunku pracy nie było jej zawinione naruszenie obowiązków pracowniczych, lecz prawomocne orzeczenie kary wydalenia z pracy w urzędzie, co - jak już wyżej stwierdzono - powoduje rozwiązanie stosunku pracy mianowanego urzędnika samorządowego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych. Z tych względów na podstawie art. 393 12 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI