I PKN 414/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Tadeusz N., został zatrudniony na czas określony na stanowisku ordynatora oddziału urazowo-ortopedycznego na okres 6 lat. Po przeprowadzeniu postępowania konkursowego, które zostało zakwestionowane, pracodawca wypowiedział powodowi warunki pracy. Powód domagał się przywrócenia do pracy. Sądy niższych instancji przyznały mu odszkodowanie, uznając wypowiedzenie za niezgodne z prawem, ale nie dopuszczając przywrócenia do pracy na podstawie art. 50 § 3 i 4 Kodeksu pracy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, zinterpretował przepisy dotyczące umów na czas określony. Stwierdził, że art. 50 § 3 KP, który ogranicza roszczenia pracownika do odszkodowania w przypadku naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów na czas określony, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strony zastrzegły w umowie możliwość jej wypowiedzenia. W sytuacji, gdy taka klauzula nie istniała, a pracodawca dokonał wypowiedzenia, naruszył on podstawową funkcję umowy terminowej, jaką jest stabilizacja stosunku pracy. Sąd Najwyższy uznał, że w takim przypadku, w drodze analogii do art. 56 i 59 KP, pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy, jeśli do końca umowy pozostał odpowiednio długi okres.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy na czas określony bez klauzuli dopuszczającej, a pracownikowi przysługuje przywrócenie do pracy.
Dotyczy umów na czas określony, w których nie zastrzeżono klauzuli o możliwości wypowiedzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę na czas określony, jeśli strony nie zastrzegły w umowie możliwości jej wcześniejszego rozwiązania za wypowiedzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę na czas określony, jeśli strony nie zastrzegły w umowie możliwości jej wcześniejszego rozwiązania za wypowiedzeniem.
Uzasadnienie
Przepis art. 50 § 3 KP, ograniczający roszczenia pracownika do odszkodowania w przypadku naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów na czas określony, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strony umieściły w umowie klauzulę dopuszczającą możliwość wypowiedzenia. W braku takiej klauzuli, pracodawca narusza podstawową funkcję umowy terminowej, jaką jest stabilizacja stosunku pracy, a pracownikowi przysługuje przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach (w drodze analogii do art. 56 i 59 KP).
Jakie roszczenia przysługują pracownikowi w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony, jeśli strony nie zastrzegły w umowie możliwości jej wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, stosując analogię do przepisów art. 56 i 59 Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy pracodawca wypowiada umowę na czas określony bez klauzuli dopuszczającej takie rozwiązanie, nie stosuje się art. 50 § 3 KP. Zamiast tego, w drodze analogii, stosuje się przepisy dotyczące przywrócenia do pracy (art. 56 w zw. z art. 59 KP), co pozwala na elastyczną ocenę celowości przywrócenia pracownika do pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tadeusz N. | osoba_fizyczna | powód |
| Wojewódzki Szpital Specjalistyczny [...] w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
KP art. 30 § § 1 pkt 4
Kodeks pracy
Umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na jaki była zawarta; nie może być wypowiedziana, chyba że strony umieściły klauzulę dopuszczającą wcześniejsze rozwiązanie.
KP art. 56
Kodeks pracy
W przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę, pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie.
KP art. 59
Kodeks pracy
Dotyczy wprost umowy terminowej i pozwala na elastyczną ocenę celowości przywrócenia do pracy.
Pomocnicze
KP art. 50 § § 3 i 4
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania w razie wypowiedzenia przez pracodawcę umowy terminowej, w której strony nie zastrzegły możliwości takiego sposobu jej rozwiązania.
KP art. 33
Kodeks pracy
Dotyczy możliwości wprowadzenia do umowy terminowej klauzuli umożliwiającej jej wypowiedzenie.
KC art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą jest nieważna.
KPC art. 393 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania reformatoryjnego przez Sąd Najwyższy.
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę na czas określony, jeśli strony nie zastrzegły w umowie możliwości jej wypowiedzenia. • W przypadku wypowiedzenia umowy terminowej bez klauzuli dopuszczającej, pracownikowi przysługuje przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach (analogia do art. 56 i 59 KP). • Wady postępowania konkursowego mogły mieć znaczenie przy zawieraniu umowy, ale nie przy jej rozwiązywaniu.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy na czas określony, nawet bez klauzuli, jest naruszeniem przepisów o wypowiadaniu, a pracownikowi przysługuje tylko odszkodowanie (art. 50 § 3 i 4 KP). • Unieważnienie postępowania konkursowego spowodowało odpadnięcie podstawy prawnej i faktycznej zatrudnienia powoda.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 50 § 3 i 4 KP nie ma zastosowania w razie wypowiedzenia przez pracodawcę umowy terminowej, w której strony nie zastrzegły możliwości takiego sposobu jej rozwiązania. • W takiej sytuacji pracownikowi przysługują roszczenia określone w art. 56 w związku z art. 59 KP. • Przepis art. 50 § 3 KP ma charakter wyjątkowy i powinien być interpretowany ściśle. • Przepisy o wypowiadaniu należy rozumieć jako przepisy o sposobie, formie, itp. wypowiadania, a nie przepisy o samej możliwości dokonania wypowiedzenia. • Stabilizacja stosunku pracy na czas ustalony przez strony, wykluczająca możliwość jej wcześniejszego rozwiązania z woli jednej ze stron, jest podstawową zasadą odróżniającą umowy terminowe od umów na czas nie określony.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy na czas określony bez klauzuli dopuszczającej, a pracownikowi przysługuje przywrócenie do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy umów na czas określony, w których nie zastrzeżono klauzuli o możliwości wypowiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - ochrony pracowników zatrudnionych na czas określony, pokazując, że nawet w takich umowach istnieją silne gwarancje stabilności zatrudnienia.
“Umowa na czas określony to nie przelewki! Sąd Najwyższy chroni pracowników przed nielegalnym wypowiedzeniem.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.