I PKN 39/98

Wyrok z dnia 8 kwietnia 1998 r. I PKN 39/98 Jeżeli wyrządzenie przez pracownika szkody w mieniu pracodawcy wyłą- cza prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród, to pracownik nie na- bywa prawa do tej nagrody, choćby sąd orzekł o obowiązku jej naprawienia. Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz- twa Tadeusza D. przeciwko Urzędowi Gminy w T. o odprawę rentową i nagrodę z zakładowego funduszu nagród, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 16 paź- dziernika 1997 r. [...] 1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację pozwanego Urzędu Gminy w T. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zamościu z dnia 20 czerwca 1997 r. zasądzającego na rzecz powoda kwotę 866,30 zł z ustawowymi od- setkami tytułem nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1996 r. w ten sposób, że oddalił powództwo w tym przedmiocie, 2. o d d a l i ł kasację w pozostałym zakresie. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie oddalił apelację pozwanego Urzędu Gminy w T. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zamościu z dnia 20 czerwca 1997 r. [...] zasądzającego od pozwanego na rzecz po- woda Tadeusza D. kwotę 11.896,10 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu odprawy rentowej oraz nagrody z zakładowego funduszu nagród. Sąd Wojewódzki przyjął, że prawo do odprawy rentowej przysługiwało powodowi na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 2 124 ze zm.) - jako pracownikowi samorządowemu, który przeszedł na rentę inwalidz- ką, wskazując na utrwaloną judykaturę w zakresie przesłanek nabycia tego prawa, nie wymagających bezpośredniego związku nabycia uprawnień rentowych z rozwią- zaniem stosunku pracy. W kwestii nagrody z zakładowego funduszu nagród Sąd Wojewódzki uznał za bezpodstawne wstrzymanie wypłaty już przyznanego świad- czenia w sytuacji, gdy szkoda wyrządzona przez powoda w postaci pobrania niena- leżnej nagrody jubileuszowej nie istnieje, wobec zobowiązania powoda do jej na- prawienia prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zamościu [...]. W kasacji pozwanego podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 1 lit. a) regulaminu wy- płat nagród z Zakładowego Funduszu Nagród, wprowadzonego zarządzeniem Wójta Gminy z dnia 31 grudnia 1994 r. - przez przyjęcie, że powód nabył takie prawo - mimo wyrządzenia szkody w mieniu pracodawcy. Zdaniem skarżącego został rów- nież naruszony art. 21 ustawy z dnia 22 marca 1990 r., skoro powód w związku z chorobą nie ubiegał się o przyznanie mu prawa do renty inwalidzkiej, a wniosek rentowy złożył już po odwołaniu go z zajmowanego stanowiska. Wreszcie podniesio- ny został zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 67 § 1 i 243 KPC), mające istotny wpływ na wynik sprawy - przez błędne określenie w wyroku strony pozwanej, którą nie jest Urząd Gminy T., ale Wójt tej Gminy. Powód w odpowiedzi na kasację wnosił o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Oczywiście bezzasadny jest kasacyjny zarzut błędnego określenia strony poz- wanej w zaskarżonym wyroku, albowiem powód był wójtem w Urzędzie Gminy T., a zatem był zatrudnionym na podstawie wyboru pracownikiem samorządowym tego Urzędu, który został prawidłowo określony jako pozwany pracodawca, co jed- noznacznie wynika z przepisów art. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych. W zakresie zarzutów merytorycznych kasacja jest uzasadniona w oddalającej apelację pozwanego od zaskarżonego wyroku w części dotyczącej bezpodstawnego zasądzenia na rzecz powoda kwoty 866,30 zł z tytułu nagrody z zakładowego fun- duszu nagród. W tym zakresie Sąd Wojewódzki naruszył prawo materialne, błędnie interpretując postanowienie § 7 ust. 1 lit. a) obowiązującego w pozwanym Urzędzie 3 regulaminu wypłat nagród z zakładowego funduszu nagród, który przewidywał utratę prawa do nagrody w przypadku wyrządzenia szkody zakładowi pracy z winy pracow- nika. Nagroda taka ma charakter świadczenia premiowego, które jest uzależnione od spełnienia pozytywnych przesłanek premiowych i równoczesnego niewystąpienia reduktorów premiowych, do których wspomniany regulamin zaliczał wyrządzenie szkody pracodawcy z winy pracownika. W przypadku powoda takie zawinione dzia- łanie polegało na pobraniu nienależnej nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy na podstawie nieprawdziwych danych dotyczących okresu zaliczalnego do stażu pracy, warunkującego przyznanie tego świadczenia. Wyrządzenie takiej szkody w mieniu pracodawcy zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zamościu, który zobowiązał powoda do jej naprawienia. Wbrew błędnemu i nieracjo- nalnemu przekonaniu Sądów orzekających w sprawie - ustalenie orzeczeniem sądu obowiązku odszkodowawczego pracownika wcale nie oznacza, że szkoda nie zos- tała wyrządzona, ale jedynie to, że w innym procesie orzeczono prawomocnym wy- rokiem sądowym obowiązek jej naprawienia. Niekwestionowanego faktu wyrządzenia przez powoda szkody w mieniu pracodawcy nie niweczy sądowe orzeczenie obo- wiązku jej naprawienia, które określa jedynie sposób kompensaty wyrządzonej szkody w przypadku ustalenia odpowiedzialności sprawcy. W tych okolicznościach powód utracił uprawnienie premiowe wskutek wystą- pienia reduktora premiowego przed datą uruchomienia wypłaty świadczeń z zakła- dowego funduszu nagród. Prawo do spornego świadczenia premiowego (nagrody z zakładowego funduszu nagród) nie wynikało z decyzji pracodawcy o jego przyznaniu, ponieważ wystąpienie negatywnej przesłanki nabycia tego uprawnienia, w postaci zawinionego wyrządzenia szkody w mieniu pracodawcy, spowodowało ipso iure utratę prawa do spornego świadczenia (§ 7 ust. 1 lit. a) obowiązującego w pozwa- nym Urzędzie regulaminu wypłaty nagród z zakładowego funduszu nagród). Dlatego w tym zakresie Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 15 KPC orzekł reformatoryjnie i oddalił powództwo o zasądzenie nagrody z zakładowego funduszu nagród. W pozostałym zakresie kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 393 12 KPC jako nieuzasadniona, albowiem według utrwalonej jednolitej judykatury Sądu Najwyższego (począwszy od wyroku z dnia 23 listopada 1993 r., I PRN 111/93, OSNCP 1994 z. 12, poz. 243), przekonująco przyjmuje się, że związek między roz- wiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do renty lub emerytury, przewidziany w przepisach regulujących prawo do odprawy, może mieć nie tylko charakter przyczy- 4 nowy i czasowy, ale także funkcjonalny. Taki związek potwierdziły Sądy orzekające w sprawie - ustalając, że powód zachorował w czasie trwania stosunku pracy i z tytułu tej choroby był nieprzerwanie niezdolny do pracy do dnia uzyskania uprawnień rentowych. Dlatego powodowi jako pracownikowi samorządowemu przy przechodze- niu na rentę inwalidzką przysługiwała jednorazowa odprawa pieniężna, która została prawidłowo zasądzona z uwzględnieniem reguł art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych. ========================================