I PKN 39/97

Sąd Najwyższy1997-03-13
SAOSPracyochrona pracyŚrednianajwyższy
ochrona związkowcówzmiana warunków pracyporozumienie stronprawo pracySąd Najwyższyustawa o związkach zawodowych

Sąd Najwyższy orzekł, że przepis o ochronie związkowców nie wyklucza zmiany warunków pracy za porozumieniem stron, nawet jeśli jest ona niekorzystna dla pracownika.

Powódka, będąca członkiem komisji rewizyjnej NSZZ "Solidarność", wniosła kasację od wyroku oddalającego jej powództwo o ustalenie stosunku pracy na stanowisku kierownika Działu Płac. Zarzucała naruszenie przepisów o ochronie związkowców oraz KPC. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że ochrona związkowca przed niekorzystną zmianą warunków pracy dotyczy tylko jednostronnej zmiany przez pracodawcę, a nie porozumienia stron.

Powódka Grażyna S. zaskarżyła wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, który oddalił jej powództwo o ustalenie stosunku pracy na stanowisku kierownika Działu Płac. W kasacji zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych oraz art. 233 § 1 KPC, twierdząc, że wyraziła zgodę na zmianę stanowiska pracy tylko na okres trzech miesięcy i że jej stosunek pracy podlegał szczególnej ochronie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że ochrona związkowca przed niekorzystną zmianą warunków pracy dotyczy jedynie jednostronnej zmiany dokonanej przez pracodawcę (np. wypowiedzenia warunków pracy), a nie zmiany dokonanej w drodze porozumienia stron. W tej sprawie powódka wyraziła zgodę na objęcie nowego stanowiska i podwyższenie poborów, co wiązało ją od momentu dojścia oświadczenia do pracodawcy, a późniejsze odwołanie tej zgody było bezskuteczne. Sąd uznał, że przepis art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie stanowi przeszkody dla niekorzystnej dla pracownika zmiany warunków pracy w drodze porozumienia stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie stanowi przeszkody prawnej.

Uzasadnienie

Ochrona związkowca przed niekorzystną zmianą warunków pracy dotyczy jedynie jednostronnej zmiany dokonanej przez pracodawcę (np. wypowiedzenia warunków pracy), a nie zmiany dokonanej w drodze porozumienia stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Państwowy Szpital Kliniczny w W.

Strony

NazwaTypRola
Grażyna S.osoba_fizycznapowódka
Państwowy Szpital Kliniczny w W.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.z.z. art. 32 § ust. 2

Ustawa o związkach zawodowych

Ochrona przed niekorzystną zmianą warunków pracy dotyczy tylko jednostronnej zmiany przez pracodawcę, nie wyklucza porozumienia stron.

Pomocnicze

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej lub pisemnej dochodzi do skutku w momencie, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią.

k.p. art. 42

Kodeks pracy

Dotyczy wypowiedzenia warunków pracy lub płacy.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana warunków pracy nastąpiła w drodze porozumienia stron, a nie jednostronnej decyzji pracodawcy. Powódka wyraziła zgodę na zmianę stanowiska pracy i podwyższenie poborów, a jej późniejsze odwołanie tej zgody było bezskuteczne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych przez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 233 § 1 KPC przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Zgoda na zmianę stanowiska pracy dotyczyła tylko okresu trzech miesięcy.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi przeszkody prawnej dla dokonania w drodze porozumienia stron niekorzystnej dla pracownika zmiany warunków pracy Ochrona ta dotyczy jednak - co wprost wynika z tego przepisu - tylko jednostronnej zmiany tych warunków dokonanej przez pracodawcę. To oświadczenie woli wiązało powódkę od jego dojścia do wiadomości pracodawcy, co nastąpiło tego samego dnia.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu ochrony związkowców w kontekście zmian warunków pracy dokonywanych za porozumieniem stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany warunków pracy w drodze porozumienia, a nie wypowiedzenia przez pracodawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą granic ochrony związkowców i możliwości zawierania porozumień zmieniających warunki pracy, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.

Czy związkowiec może zgodzić się na gorsze warunki pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 13 marca 1997 r. I PKN 39/97 Przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) nie stanowi przeszkody prawnej dla dokonania w drodze porozumienia stron niekorzystnej dla pracownika zmiany warunków pracy. Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 1997 r. sprawy z powództwa Grażyny S. przeciwko Państwowemu Szpitalowi Klinicznemu w W. o ustalenie i premię, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 31 października 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Grażyna S. w sprawie przeciwko Państwowemu Szpitalowi Klinicznemu [...] w W. wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 31 października 1996 r. [...]. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) przez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 233 § 1 KPC przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zaskarżonej części, tj. w odniesieniu do ustalenia, że powódkę łączy z pozwanym stosunek pracy na stanowisku kierownika Działu Płac. W uzasadnieniu kasacji podniesiono, że Sądy obu instancji błędnie przyjęły, iż powódka wyraziła zgodę na bezterminową zmianę stanowiska pracy. Zdaniem wnoszącej kasację zgoda dotyczyła tylko okresu trzech miesięcy, a ponadto jej stosunek pracy podlegał szczególnej ochronie przed jego rozwiązaniem lub zmianą, jako że była ona członkiem komisji rewizyjnej NSZZ "Solidarność". Z tego względu, a także z uwagi na błędną ocenę sposobu wykonywania pracy przez powódkę - który jej zdaniem był właściwy - wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo i wyrok Sądu drugiej instancji oddalający rewizję powódki naruszają wskazane w kasacji przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja nie jest uzasadniona. Powódka, jako członek komisji rewizyjnej, podlegała ochronie z art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych przed niekorzystną dla niej zmianą warunków pracy lub płacy. Ochrona ta dotyczy jednak - co wprost wynika z tego przepisu - tylko jednostronnej zmiany tych warunków dokonanej przez pracodawcę. Nie jest w pełni jasne, co należy rozumieć przez jednostronną zmianę warunków pracy lub płacy, gdyż w zobowiązaniowym stosunku pracy tego rodzaju zmiany nie są dopuszczalne (chyba że przepis szczególny na nie zezwala). Należy przypuszczać, że chodzi tu o wypowiedzenie warunków pracy lub płacy, o którym mowa w art. 42 KP. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie został jednakże w sprawie naruszony, gdyż podstawą przeniesienia powódki do innej pracy było jej pismo z dnia 23 stycznia 1991 r. o następującej treści: "w związku z przedstawionymi zarzutami w stosunku do wykonywanych przeze mnie czynności służbowych i zaproponowania mi stanowiska specjalisty do spraw organi- zacyjnych, wyrażam zgodę na objęcie tego stanowiska z jednoczesnym podniesieniem moich poborów". Nie może być zatem mowy o "jednostronnej" zmianie warunków umowy przez pracodawcę. To oświadczenie woli wiązało powódkę od jego dojścia do wiadomości praco- dawcy, co nastąpiło tego samego dnia. Trafnie zatem Sądy przyjęły, iż odwołanie tego oświadczenia następnego dnia jest bezskuteczne (art. 61 KC w związku z art. 300 KP). Jak wynika z ustaleń Sądów, pozwany spełnił warunek podwyższenia wynagrodzenia powódki. Nie jest więc uzasadnione twierdzenie kasacji, że powódka wyraziła zgodę na zmianę stanowiska pracy tylko na okres trzech miesięcy (mimo że pozwany początkowo skierował ją pismem z dnia 24 stycznia 1995 r. do opracowania wewnętrznych regulaminów na ten okres) oraz zarzut braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. W konkluzji rozważań należy stwierdzić, że przepis art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie uniemożliwia niekorzystnej dla pracownika zmiany warunków pracy w drodze porozumienia stron. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. N o t k a Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 czerwca 1994 r., I PRN 29/94 (OSNAPiUS 1994 nr 12 poz. 189) , stwierdzając m.in., że zakaz wypow iedzenia i rozwiązania umowy pracy z pracownikiem będącym członki em zarządu lub komisji rewizyjnej za kładowej organizacji zwi ązkowej nie dotyczy rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron oraz zmiany jej warunków w tym trybie. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI