I PKN 389/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sporu było roszczenie odszkodowawcze pracodawcy przeciwko byłemu pracownikowi, który stworzył program komputerowy „PC S.” w ramach stosunku pracy. Pracownik zakodował pliki źródłowe programu, twierdząc, że zapomniał hasła, co uniemożliwiało pracodawcy modyfikację i aktualizację programu. Sądy niższych instancji uznały, że majątkowe prawa autorskie do programu nabył pracodawca, a pracownik naruszył obowiązki pracownicze, odmawiając udostępnienia kodu źródłowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pracownika, zważył, że choć ustawa z 1952 r. o prawie autorskim nie była w pełni dostosowana do specyfiki programów komputerowych, to jednak dopuszczała możliwość ukształtowania stosunku pracy w taki sposób, aby pracownik zgodził się na przyszłe modyfikacje dzieła przez pracodawcę. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne, zgodnie z którymi pracodawca nabył majątkowe prawa autorskie i że pracownik miał obowiązek udostępnić kod źródłowy, są wiążące. W konsekwencji, odmowa udostępnienia kodu źródłowego została uznana za naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą pracownika. Sąd Najwyższy oddalił kasację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja praw autorskich do programów komputerowych stworzonych w ramach stosunku pracy na gruncie przepisów z 1952 r., obowiązki pracownicze związane z udostępnianiem kodu źródłowego, nabycie majątkowych praw autorskich przez pracodawcę.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji prawa autorskiego i specyfiki programów komputerowych na gruncie ustawy z 1952 r. Obecnie obowiązujące przepisy (ustawa z 1994 r.) są bardziej precyzyjne w tej materii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik, który stworzył program komputerowy w ramach stosunku pracy na gruncie ustawy z 1952 r. o prawie autorskim, może odmówić udostępnienia kodu źródłowego pracodawcy, powołując się na osobiste prawa autorskie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik mógł zgodzić się na dokonywanie przez pracodawcę modyfikacji stworzonego dzieła, a odmowa udostępnienia kodu źródłowego stanowiła naruszenie obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć ustawa z 1952 r. nie była idealnie dostosowana do programów komputerowych, to jednak z istoty stosunku pracy i poleceń pracodawcy wynikał obowiązek pracownika udostępnienia kodu źródłowego, co stanowiło zgodę na przyszłe modyfikacje dzieła przez pracodawcę. Odmowa udostępnienia kodu źródłowego była naruszeniem tych obowiązków.
Czy pracodawca nabywa majątkowe prawa autorskie do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w ramach stosunku pracy na gruncie ustawy z 1952 r. o prawie autorskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca nabywa majątkowe prawa autorskie do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w ramach stosunku pracy, jeśli z istoty tego stosunku lub z oświadczeń stron wynika taki zamiar.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że majątkowe prawa autorskie do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w ramach stosunku pracy nabywa pracodawca, co wynika z ustaleń faktycznych dotyczących treści stosunku pracy, w tym poleceń pracodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Biuro Studiów i Projektów Energetycznych „E.-K.” SA w K. | spółka | powód |
| Miron K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.p.a. 1952 art. 7 § § 1
Ustawa z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim
W związku z art. 22 § 1 KP, pracodawca nabył autorskie prawa majątkowe do stworzonego przez pozwanego programu użytkowego, gdyż z istoty stosunku pracy wynika, że pracownik wykonuje pracę na rzecz pracodawcy.
KP art. 122
Kodeks pracy
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy.
Pomocnicze
u.p.a. 1952 art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim
Pracodawca nabył majątkowe prawo do programu stworzonego przez pracownika.
KP art. 100
Kodeks pracy
Obowiązek pracownika stosowania się do poleceń pracodawcy dotyczących pracy.
KC art. 56
Kodeks cywilny
Czynność prawna wywołuje skutki wynikające z ustawy, zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów.
u.p.a. 1994 art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, o ile umowa lub ustawa nie stanowią inaczej.
u.p.a. 1994 art. 74 § ust. 3
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Prawa majątkowe do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy, o ile umowa nie stanowi inaczej.
u.p.a. 1994 art. 75 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Czynności takie jak przystosowywanie, zmiany układu lub inne zmiany w programie komputerowym, niezbędne do korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem, nie wymagają zgody twórcy.
u.p.a. 1952 art. 52 § pkt 6
Ustawa z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim
Prawo twórcy do decydowania o wprowadzeniu zmian w dziele, które mogłyby zniekształcić jego treść lub formę albo pomniejszyć jego wartość.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik, tworząc program komputerowy w ramach stosunku pracy na gruncie ustawy z 1952 r., mógł zgodzić się na modyfikacje dzieła przez pracodawcę. • Odmowa udostępnienia kodu źródłowego programu komputerowego przez pracownika stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych. • Pracodawca nabywa majątkowe prawa autorskie do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w ramach stosunku pracy, jeśli wynika to z treści stosunku pracy. • Ustalenia faktyczne dotyczące treści stosunku pracy i wykładni oświadczeń woli stron są wiążące w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Kod źródłowy programu komputerowego stanowi część osobistego prawa autorskiego pracownika i nie może być udostępniony pracodawcy bez jego zgody. • Polecenie archiwizacji programów źródłowych nie dotyczyło pracy pracownika i nie mogło być podstawą do naruszenia jego osobistych praw autorskich. • Zastosowanie przepisów ustawy z 1994 r. o prawie autorskim do oceny praw nabytych na gruncie ustawy z 1952 r. jest nieprawidłowe. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewezwanie biegłego na rozprawę i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów apelacji.
Godne uwagi sformułowania
Pracownik, do obowiązków którego należało tworzenie programów komputerowych na rzecz pracodawcy, mógł w okresie obowiązywania ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim (...) zgodzić się na dokonywanie przez pracodawcę modyfikacji stworzonego dzieła. • Program źródłowy, jak i poszczególne wersje programów użytkowych, stanowią integralną całość, zaś powodowi przysługuje majątkowe prawo autorskie do tego dzieła. • Z tych względów kasacja podlegała oddaleniu na mocy art. 393^12 KPC.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Kazimierz Josiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja praw autorskich do programów komputerowych stworzonych w ramach stosunku pracy na gruncie przepisów z 1952 r., obowiązki pracownicze związane z udostępnianiem kodu źródłowego, nabycie majątkowych praw autorskich przez pracodawcę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji prawa autorskiego i specyfiki programów komputerowych na gruncie ustawy z 1952 r. Obecnie obowiązujące przepisy (ustawa z 1994 r.) są bardziej precyzyjne w tej materii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praw autorskich w kontekście pracy, co jest nadal aktualne w erze cyfrowej. Pokazuje konflikt między prawami osobistymi twórcy a interesami pracodawcy.
“Czy pracownik może ukryć kod źródłowy programu przed pracodawcą? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 41 269,31 PLN
szkoda: 12 160 PLN
Sektor
IT/technologie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.