I PKN 388/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację powoda w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za projekt wynalazczy, uznając, że nie wykazał on antyimportowego charakteru projektu ani faktycznych efektów jego stosowania.
Powód dochodził zapłaty wyższego wynagrodzenia za współtworzenie wzoru użytkowego nr 31500, argumentując jego antyimportowy charakter. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że powód nie wykazał ani ograniczenia importu, ani faktycznych efektów finansowych stosowania projektu, które uzasadniałyby podwyższone wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Sprawa dotyczyła roszczenia Mariana P. o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia za współtworzenie wzoru użytkowego nr 31500, polegającego na produkcji wskaźników ilości ciekłego gazu. Powód domagał się podwyższenia wynagrodzenia o 70% ze względu na antyimportowy charakter projektu, twierdząc, że jego stosowanie przez pozwanego (Główny Instytut Górnictwa w K.) przyniosło efekty finansowe. Sądy niższych instancji różnie oceniały zasadność roszczenia, ustalając ostatecznie częściowo wynagrodzenie, ale nie w żądanej przez powoda wysokości. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego, obniżając zasądzone świadczenie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, oddalił ją, wskazując na brak wykazania przez powoda kluczowych przesłanek do przyznania podwyższonego wynagrodzenia, takich jak faktyczne ograniczenie importu lub konkretne efekty finansowe wynikające ze stosowania projektu. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są dla niego wiążące, a kasacja nie zawierała zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podwyższenie wynagrodzenia o 70% z tytułu antyimportowego charakteru projektu może mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że produkowanie wskaźników doprowadziło do ograniczenia istniejącego lub planowanego importu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powód nie wykazał, aby stosowanie wzoru użytkowego współautorstwa powoda spowodowało zaprzestanie realizowanego lub planowanego importu wskaźników. Samo rozeznanie rynku zagranicznego czy import podobnych wskaźników przez inne firmy nie jest wystarczające do przyznania premii antyimportowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Główny Instytut Górnictwa w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marian P. | osoba_fizyczna | powód |
| Główny Instytut Górnictwa w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
Dz.U. Nr 33, poz. 178 ze zm. art. 39
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych
Przepis dotyczył tylko sytuacji, które występowały w jednostce gospodarki uspołecznionej stosującej dany projekt, zobowiązanej do wypłaty wynagrodzenia. Podwyższenie wynagrodzenia za projekt antyimportowy wymaga wykazania ograniczenia lub eliminowania importu.
Dz.U. Nr 43, poz. 272 ze zm. art. 98 § ust. 2
Ustawa o wynalazczości
Wielkość wynagrodzenia należnego twórcy jest uzależniona od wielkości efektów, jakie przyniosło jego stosowanie.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie projektów wynalazczych art. 21
Wielkość wynagrodzenia należnego twórcy jest uzależniona od wielkości efektów, jakie przyniosło jego stosowanie.
M.P. Nr 17, poz. 84 ze zm. art. 25 § ust. 1
Zarządzenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w sprawie zasad obliczania efektów stanowiących podstawę do ustalania wysokości wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze
W przypadku projektów powodujących uruchomienie produkcji nowego wyrobu, ustalanie efektów z tego tytułu jako różnicy między ceną realizacyjną a jednostkowymi kosztami własnymi wyrobu.
M.P. Nr 17, poz. 84 ze zm. art. 25 § ust. 3
Zarządzenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w sprawie zasad obliczania efektów stanowiących podstawę do ustalania wysokości wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze
Cena realizacyjna powinna być ustalana przez uprawnione organy.
nr 55/74 § § 25
Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Cen
Ustalanie ceny światowej analogicznego lub zbliżonego pod względem parametrów technicznych wyrobu jako podstawy do obliczenia efektów.
nr 55/74 § § 27
Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Cen
Reguluje sposób obliczania efektu netto, gdy wyrób nowy zastępuje wyrób dotychczas importowany, uwzględniając importową cenę transakcyjną.
nr 55/74 § § 7
Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Cen
Ceny zbytu maszyn i urządzeń ustala się w uzgodnieniu z głównymi odbiorcami, a w przypadku maszyn i urządzeń górniczych, wiertniczych i energetycznych, w uzgodnieniu z jednostką wyznaczoną przez Ministra Górnictwa i Energetyki.
KC art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
KPC art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393^1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą kasacji jest naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
KPC art. 393^11
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.
KPC art. 393^3
Kodeks postępowania cywilnego
Granice kasacji wyznaczone są przez przytoczone podstawy oraz ich uzasadnienie.
KPC art. 393^12
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda faktycznych efektów antyimportowych stosowania projektu wynalazczego. Brak wykazania przez powoda ograniczenia istniejącego lub planowanego importu wskaźników. Niespełnienie przez powoda przesłanek do przyznania podwyższonego wynagrodzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi Sądu Apelacyjnego z uwagi na brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Odrzucone argumenty
Projekt wynalazczy miał antyimportowy charakter i przyczynił się do ograniczenia importu. Niewłaściwe ustalenie ceny realizacyjnej i efektów finansowych przez Sąd Apelacyjny. Niewłaściwe rozstrzygnięcie w kwestii odsetek.
Godne uwagi sformułowania
podwyższenie wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy przyczyniający się do ograniczenia lub eliminowania importu, dotyczył tylko sytuacji, które występowały w jednostce gospodarki uspołecznionej stosującej dany projekt, zobowiązanej do wypłaty wynagrodzenia. nie zostało wykazane, aby stosowanie wzoru użytkowego współautorstwa powoda spowodowało zaprzestanie realizowanego przez pozwanego lub planowanego importu wskaźników pomiaru cieczy w zbiornikach. nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż opinia biegłego T.T., reprezentującego takie stanowisko, jest przekonywająca i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach. nie można odrywać od „przepisów dotyczących związku wynagrodzenia z efektami uzyskanymi przez stosującego”. Tak rozumiem efektów antyimportowych (u strony pozwanej) stosowania projektu powoda postępowanie dowodowe nie wykazało.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Józefowicz
sędzia
Andrzej Kijowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za projekty wynalazcze, w szczególności w kontekście efektów antyimportowych i sposobu obliczania efektów finansowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów obowiązujących w latach 80. i 90. XX wieku, które mogły ulec zmianie. Interpretacja przepisów o wynalazczości i ich zastosowanie do konkretnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy prawa własności przemysłowej i wynagrodzenia za innowacje, co jest zawsze interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie konkretnych efektów finansowych dla uzyskania dodatkowych świadczeń.
“Czy innowacja zawsze oznacza premię? Sąd Najwyższy o dowodzeniu efektów antyimportowych.”
Dane finansowe
WPS: 80 130 PLN
wynagrodzenie: 1056,48 PLN
Sektor
przemysł
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 20 października 1998 r. I PKN 388/98 Przepis § 39 rozporządzenia z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projek- tów wynalazczych (Dz.U. Nr 33, poz. 178 ze zm.), przewidujący podwyższenie wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy przyczyniający się do ogra- niczenia lub eliminowania importu, dotyczył tylko sytuacji, które występowały w jednostce gospodarki uspołecznionej stosującej dany projekt, zobowiązanej do wypłaty wynagrodzenia. Przewodniczący: SSN Walerian Sanetra (sprawozdawca), Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Kijowski, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 października 1998 r. sprawy z po- wództwa Mariana P. przeciwko Głównemu Instytutowi Górnictwa w K. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjne- go. U z a s a d n i e n i e W imieniu powoda Mariana P. wniesiona została kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 marca 1998 r. [...], którym Sąd ten częściowo zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 19 maja 1997 r. [...]. Powód w pozwie skierowanym przeciwko Głównemu Instytutowi Górnictwa w K. wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 80.130 zł z odsetkami 15% rocznie za okres od 1 stycznia 1984 r. i 70.904 zł z 15% rocznie za okres od 1 stycznia 1996 r. Uzasadniając żądanie pozwu podał, że pozwany produkuje wskaź- niki ilości ciekłego gazu w zbiornikach, stanowiące wzór użytkowy nr 31500, którego powód jest współtwórcą w 40%. Wskazał, że pozwany wytworzył w 1983 r. najpierw 3, a następnie 12 takich wskaźników oraz na zamówienie KWK „L.” w 1985 r. dalsze 2 12. Wytworzenie łącznie 27 wskaźników przyniosło pozwanemu efekt w postaci róż- nicy między ceną zakupu takich wskaźników za granicą a kosztami ich wytworzenia. Zdaniem powoda, jego wynagrodzenie jako współtwórcy wynalazku winno być pod- wyższone o 70% ze względu na antyimportowy charakter projektu wynalazczego, albowiem wskaźników tego typu dotychczas nie wytwarzano w kraju. Sąd Woje- wódzki zawiesił postępowanie do czasu zakończenia sprawy [...] toczącej się z udziałem tych samych stron, a dotyczącej wynagrodzenia powoda za stosowanie przez pozwanego wynalazków wchodzących w skład azotowego urządzenia gaśni- czego AVG-2. Po zakończeniu sprawy [...] i podjęciu postępowania w niniejszej sprawie pozwany wypłacił powodowi za stosowanie wzoru użytkowego nr 31500 wy- nagrodzenie w kwocie 202.240 zł i odsetki w kwocie 567.069 zł. Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 1994 r. Sąd Wojewódzki w Katowicach oddalił po- wództwo i odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu. Sąd ten ustalił, że po- wód jest współautorem w 40% wzoru użytkowego nr 31500 pt. „Wskaźnik poziomu cieczy w zbiornikach”. W listopadzie 1978 r. na zamówienie Instytutu Bezpieczeńs- twa Górniczego, stanowiącego wewnętrzny zakład pozwanego, inny zakład o nazwie Zakład Budowy Urządzeń i Aparatury Naukowo-Badawczej wytworzył 15 sztuk wskaźników, wystawiając za to pozwanemu fakturę na kwotę 768.525 zł. Strona poz- wana wynagrodzenie powoda wyliczyła na podstawie § 38 rozporządzenia Rady Mi- nistrów w sprawie projektów wynalazczych, ustalając je w wysokości 80% najniższe- go wynagrodzenia i na tej podstawie wypłaciła powodowi 26 lipca 1991 r. kwotę 202.600 zł wynagrodzenia oraz 567.069 zł z tytułu odsetek za opóźnienie. Mając po- wyższe na względzie Sąd uznał, że powództwo jest bezzasadne, albowiem powo- dowi wypłacono należne wynagrodzenie, a premia antyimportowa mu nie przysługu- je, gdyż nie zostało wykazane, aby stosowanie wzoru użytkowego współautorstwa powoda spowodowało zaprzestanie realizowanego przez pozwanego lub planowa- nego importu wskaźników pomiaru cieczy w zbiornikach. W wyniku rewizji powoda Sąd Apelacyjny w Katowicach uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w motywach swego orzeczenia zwrócił uwagę, że dotychczasowe postępowanie nie doprowadziło do ustalenia, jakie były faktyczne efekty uzyskane przez pozwanego ze stosowania przedmiotowego wzoru użytkowego, a co za tym idzie w jakiej wysokości wynagrodzenie powinno być wypłacone powodowi z tego tytułu. 3 Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki w Katowicach zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 24.495,12 zł z ustawowymi odsetkami od dnia orzekania, oddalił powództwo w pozostałej części oraz obciążył pozwanego kosztami sądowymi, odstępując od obciążenia nimi powoda. Sąd ten ustalił, że wy- twarzanie przez pozwanego wskaźników będących przedmiotem wzoru użytkowego nr 31500 nie miało jedynie na celu poddania ich próbom i badaniom. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w sytuacji kiedy w sprawie [...] przesądzone zostało, że wytworzenie urządzenia gaśniczego nie miało charakteru doświadczal- nego i powodowi jako współtwórcy wchodzącego w jego skład wynalazków przysłu- guje wynagrodzenie, to odnosi się to także do wynagrodzenia za wskaźniki zamon- towane w zbiornikach tego urządzenia. Stosowanie wzoru użytkowego nr 31500 przyniosło pozwanemu efekty w postaci różnicy między kosztami zakupu podobnych wskaźników za granicą, a kosztami ich wytworzenia przez pozwanego. Od efektów tych powodowi, jako współtwórcy projektu wynalazczego, przysługuje wynagrodze- nie, które w dacie wymagalności, tj. w 1981 r. wynosić powinno 190.438,40 zł. Usta- leń w tym zakresie Sąd Wojewódzki dokonał w oparciu o dowód z opinii biegłego Ta- deusza T., uznając ją w tej części za spójną, rzeczową i należycie uzasadnioną. Nie podzielił natomiast stanowiska powoda, jak i biegłego T.T., co do antyimportowego charakteru produkcji dotyczącej wytworzenia przedmiotowych wskaźników. Zdaniem Sądu fakt, iż przed stosowaniem wzoru użytkowego przez pozwanego jedna z firm importowała podobne wskaźniki nie daje powodowi prawa do podwyższenia wyna- grodzenia z tytułu produkcji antyimportowej, albowiem postępowanie dowodowe nie wykazało, aby pozwany odniósł z tego tytułu jakieś korzyści ani też, aby wspomniana firma zaprzestała lub zmniejszyła import wskaźników. Za zasadny Sąd uznał wniosek powoda o dokonanie waloryzacji należnego mu wynagrodzenia. Skoro w 1981 r. na- leżne powodowi wynagrodzenie wynosiło 190.439,40 zł, a ówczesne średnie wyna- grodzenie 7.689 zł, to oznacza to, że strona pozwana powinna wypłacić powodowi równowartość 24,3 przeciętnych pensji. W dacie orzekania przeciętne wynagrodze- nie wynosiło 1608,07 zł, w związku z czym pozwany powinien wypłacić powodowi tytułem zwaloryzowanego wynagrodzenia kwotę 24.495,12 zł. Wyrok został zaskarżony apelacją przez obydwie strony. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, zasadne są zarzuty apelacji strony pozwanej w tej części, w której podnosi ona, że nie osiągnęła efektów ze stosowania wzoru użyt- kowego współautorstwa powoda w postaci różnicy między kosztami zakupu analo- 4 gicznych wskaźników od zagranicznej firmy, a kosztami ich wytworzenia. Nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż opinia biegłego T.T., reprezentującego takie stanowisko, jest przekonywająca i znajduje oparcie w obowiązujących przepi- sach. W dacie stosowania projektu wynalazczego przez stronę pozwaną obowiązy- wała ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. Nr 43, poz. 272 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz.U. Nr 54, poz. 351 ze zm.) oraz zarządzenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 2 lipca 1980 r. w sprawie zasad obliczania efektów stanowiących podstawę do ustalania wy- sokości wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze (M.P. Nr 17, poz. 84 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że wielkość wynagrodzenia należnego twórcy jest uzależniona od wielkości efektów, jakie przyniosło jego stosowanie (art. 98 ust. 2 ustawy o wynalazczości i § 21 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych). Natomiast zarządzenie z 2 lipca 1980 r. nakazuje w przypadku projektów powodują- cych uruchomienie produkcji nowego wyrobu ustalanie efektów z tego tytułu jako różnicy między ceną realizacyjną, a jednostkowymi kosztami własnymi wyrobu (§ 25 ust. 1). Cena realizacyjna powinna być ustalana przez uprawnione organy (§ 25 ust. 3). Było poza sporem, że rzeczywista cena realizacyjna na przedmiotowe wskaźniki nie została ustalona. Wynika to także z opinii biegłego T.T. [...]. Zdaniem tego bieg- łego, jak i powoda, cena ta powinna zatem być na użytek procesu ustalona w oparciu o przepisy zarządzenia nr 55/74 Przewodniczącego Państwowej Komisji Cen z 22 grudnia 1974 r. jako cena światowa analogicznego lub zbliżonego pod względem parametrów technicznych wyrobu. Taki sposób ustalenia wielkości ceny, a co za tym idzie efektów w niniejszej sprawie, jest jednakże nie do przyjęcia. Prowadziłoby to bowiem do ustalenia ceny jak za towar importowany (§ 27 zarządzenia), a przed- miotowe wskaźniki nie zastąpiły wskaźników z importu. Słusznie też skarżący pod- nosi, że wspomniane zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Cen doty- czyło zasad ustalania górnego limitu cen. Nadto w § 7 tego zarządzenia znajduje się szczegółowy przepis stwierdzający, że ceny zbytu maszyn i urządzeń ustala się w uzgodnieniu z głównymi odbiorcami, a w przypadku maszyn i urządzeń górniczych, wiertniczych i energetycznych, produkowanych i nabywanych przez Zakłady Minis- terstwa Górnictwa i Energetyki ustala się je w uzgodnieniu z jednostką organizacyjną wyznaczoną przez Ministra Górnictwa i Energetyki. Przepis ten w przypadku urzą- dzeń górniczych preferuje uzgadnianie ceny przed odnoszeniem ich do cen świato- 5 wych odpowiedniego wyrobu. Ponadto z treści samego pozwu wynika, że ewentualny import wskaźników byłby tak kosztowny, iż stało się to impulsem do prac nad wytwo- rzeniem własnego wyrobu. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że na uży- tek obrotu pozwany powinien z odbiorcami ustalić cenę w takiej wysokości, która dla niego samego była nie do zaakceptowania. W późniejszym okresie cena realizacyjna została ustalona. Pozwany na zlecenie KWK „L.” wytworzył bowiem kolejną partię wskaźników, za którą uzyskał należność w wysokości 730.477 zł, osiągając w ten sposób dwu-procentowy zysk. W każdym razie poza kalkulacją z 30 września 1985 r. brak jest innych dowodów dotyczących wielkości należności, jakiej pozwany zażądał z tego tytułu. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem biegłego T.T., zawartym w jego opinii uzupełniającej z 21 czerwca 1996 r. [...], że wynagrodzenie twórcy obli- czone według § 25 ust. 1 zarządzenia MNSzWiT z 2 lipca 1990 r. jest sprawą odręb- ną i bez związku z zyskiem stosującego projekt wynalazczy. Skoro bowiem dokonu- jąc kalkulacji ceny za wytworzone wskaźniki strona pozwana nie uwzględniała kosz- tów zakupu licencji ani obciążeń z tytułu wynagrodzenia dla twórców, to jedynymi elementami kształtującymi cenę były koszty produkcji i zysk. Ponadto oderwanie wielkości wynagrodzenia od wielkości rzeczywistych efektów osiągniętych przez poz- wanego prowadziłoby do naruszenia przepisów art. 98 ust. 2 ustawy o wynalazczości i § 21 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych, wiążących wysokość wy- nagrodzenia z wielkością efektów u stosującego. Z tych względów, zdaniem Sądu Apelacyjnego, w zgodzie z obowiązującymi w dacie stosowania projektu przepisami o wynalazczości jest sposób ustalania wielkości efektów zaproponowany w sprawie [...] w stosunku do innych projektów wchodzących w skład urządzenia AUG-2, przez biegłego A.M. Zdaniem tego biegłego, w sytuacji gdy wyroby objęte projektami współautorstwa powoda nie zostały wprowadzone do obiegu, jak również ze względu na brak innych czynników cenotwórczych poza kosztami produkcji i naliczonym zys- kiem, efektem strony pozwanej jest właśnie jedynie wspomniany zysk. Tak ustalony efekt pozwanego w 1980 r. wyniósł 126.595 zł, a w 1981 r. - 27.110 zł. Zgodnie z tabelą wysokości wynagrodzeń za pracownicze projekty wynalazcze (stanowiącą załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r.) od efek- tów za stosowanie wzoru użytkowego w granicach od 100.000 do 200.00 zł wyna- grodzenie twórcy powinno wynosić 10%, nie mniej niż 12.000 zł, a od efektów w gra- nicach od 20.000 do 50.000 zł - w wysokości 15%, nie mniej niż 5.000 zł. W 1980 r. pozwany powinien więc wypłacić współtwórcom wzoru użytkowego 31.500 - 10% z 6 kwoty 126.595 zł, tj. 12.659 zł, a powodowi tytułem 40% udziału - 5.038 zł. W 1981 r. wynagrodzenie współtwórców powinno wynosić 15% od efektów, tj. 4.006 zł, a wy- nagrodzenie należne powodowi - 1.627 zł. Wynagrodzenie to nie zostało mu jednak wówczas wypłacone, co uzasadnia jego wniosek o ich waloryzację wskaźnikiem wzrostu przeciętnej płacy. Jednakże na użytek waloryzacji świadczenia należnego powodowi, istotne jest ustalenie, w jakiej wysokości wynagrodzenie powód powinien otrzymać w 1980 i 1981 r., a więc pod rządami wówczas obowiązujących przepisów. Ponadto należało skorygować sposób waloryzacji zastosowany przez Sąd Woje- wódzki przez uwzględnienie wypłaty dokonanej przez pozwanego w 1991 r. Doko- nując odpowiednich przeliczeń Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że strona pozwana powinna zapłacić powodowi 93,4% kwoty przeciętnego wynagrodzenia z 1997 r., to jest 1.956,48 zł. Dlatego Sąd ten na mocy art. 98 ust. 2 ustawy o wynalaz- czości z 1972 r. w związku z art. 358 § 2 KC oraz art. 386 § 1 KPC, zmienił zaskar- żone orzeczenie obniżając świadczenie zasądzone na rzecz powoda do kwoty 1.056,48 zł, a w pozostałej części apelację oddalił. Co do apelacji powoda uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W sprawie rozstrzygniętej poprzednim wyrokiem tego Sądu przesądzone zostało, że 70% podwyższenie wynagrodzenia z tytułu elimi- nowania importu może mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że produkowanie wskaźników, których spór dotyczy, doprowadziło do ograniczenia ist- niejącego lub planowanego importu. Powód nie wykazał tej okoliczności, jak i nie świadczą o niej dokumenty powoływane przez niego w apelacji. Zmierzają one bo- wiem do wykazania, że Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego w B. prowadziła rozeznanie co do możliwości zakupu wskaźników za granicą oraz że firma „M.” w S. importowała wcześniej tego rodzaju wskaźniki. Zebrany materiał dowodowy nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że CSRG w B. planowała oprócz importu innej armatu- ry, także import wskaźników poziomu cieczy w zbiornikach. Natomiast z ustaleń do- konanych przez biegłego T.T. wynika, że „M.” stosował importowane wskaźniki do wytwarzanych przez siebie zbiorników tak przed, jak i po wytworzeniu przez pozwa- nego wskaźników objętych wzorem użytkowym nr 31500. Na ocenę roszczenia po- woda z tego tytułu nie mogą mieć wpływu zarzuty co do zaniechania przez pozwane- go działań zmierzających do udostępnienia projektu innym jednostkom gospodar- czym oraz brak działań w kierunku ewentualnej sprzedaży licencji, albowiem są to okoliczności, które mogłyby uzasadniać ewentualne roszczenia odszkodowawcze, natomiast są niewystarczające do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do obligatoryj- 7 nego podwyższenia wynagrodzenia. Nie można bowiem, jak to czyni biegły T.T., do- konywać gramatycznej wykładni przepisu dotyczącego podwyższenia wynagrodzenia o 70% za stosowanie projektu ograniczającego import w oderwaniu od przepisów do- tyczących związku wynagrodzenia z efektami uzyskanymi przez stosującego. Fak- tycznych efektów antyimportowych stosowania projektu postępowanie dowodowe nie wykazało. W petitum kasacji nie wskazano żadnego przepisu prawnego (przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania, którego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 3931 KPC), który zdaniem powoda został naruszony w zaskarżonym przez niego wyroku. Pośrednio z uzasadnienia kasacji wynika jednak, że zarzuca się w niej, iż doszło do naruszenia § 25 zarządzenia MNSzWiT z 2 lipca 1980 r., a także § 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 33, poz. 178 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie mogła zostać uwzględniona, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw. W szczególności nie postawiono w niej zarzutu naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC). To zaś oznacza, iż dla Sądu Najwyższego wiążące są te ustalenia przy- jęte przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, które składają się na faktyczną podstawę jego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem sprawę w grani- cach kasacji (art. 39311 KPC), a te w szczególności wyznaczone są przez przytoczo- ne w niej podstawy oraz ich uzasadnienie (art. 3933 KPC). Pod pojęciem podstaw kasacji rozumie się przy tym wskazane w niej konkretne przepisy prawa, których na- ruszenie zarzuca się zaskarżonemu wyrokowi. Gdy idzie o przepisy postępowania, kasacja nie tylko nie wskazuje żadnego konkretnego przepisu, którego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w ogóle nie stawia zarzutu, iż w pos- tępowaniu przed drugą instancją doszło do naruszenia jakichś przepisów postępo- wania. Mimo to w jej uzasadnieniu znajdują się obszerne wywody na temat tego, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Apelacyjny, zwłaszcza zaś w kwestii „an- tyimportowego charakteru” projektu wynalazczego powoda, nie odpowiadają rzeczy- wistości. Krytyka tych ustaleń - z uwagi na reguły rządzące kasacją - musi być jed- nakże uznana za pozbawioną znaczenia. Podważanie ustaleń faktycznych w postę- 8 powaniu kasacyjnym możliwe jest bowiem jedynie w sposób pośredni, a mianowicie przez wykazanie, iż przy ich dokonywaniu doszło do naruszenia przez Sąd drugiej instancji konkretnych przepisów postępowania, a tego kasacja powoda nie czyni. Także zarzut naruszenia § 25 zarządzenia z 2 lipca 1980 r. został w istocie oparty na zakwestionowaniu ustaleń faktycznych. Powód bowiem jest zdania, że cenę transakcyjną stanowi cena zakupywanych wskaźników z importu. Sąd Apela- cyjny w charakterze ustaleń faktycznych przyjął zaś, że wskaźniki, o które w sprawie idzie, nie zastąpiły wskaźników z importu. Z powodów wyżej wskazanych to ustalenie Sądu Apelacyjnego jest dla Sądu Najwyższego wiążące, a to oznacza, iż zawarty - w sposób pośredni - w kasacji zarzut naruszenia § 25 zarządzenia z 2 lipca 1980 r. jest bezzasadny. W związku z tym zarzutem w uzasadnieniu kasacji pisze się, że według tego przepisu - we wzorze Ew = (c-k) v - c to „cena realizacji wyrobu, cena zakupu z importu”, podczas gdy przepis ten przewidywał, iż „c” oznacza cenę realizacji jed- nostki wyrobu lub cenę transakcyjną w razie eksportu wyrobu, albo cenę rozlicze- niową. Kwestię wyrobów zastępujących wyrób importowany regulował natomiast § 27 zarządzenia (jeżeli wyrób nowy zastępuje wyrób dotychczas importowany, efekt netto oblicza się według przepisów § 25, uwzględniając jako wielkość ceny (c) importową cenę transakcyjną płaconą za ten wyrób, a jako wielkość produkcji (v) wielkość nie wyższą od planowanej wielkości importu tego wyrobu w okresie obliczeniowym), do którego jednakże uzasadnienie kasacji się nie odwołuje. W istocie jednakże w związku z jej tezą, że ceną transakcyjną jest cena zakupowanych wskaźników z im- portu, idzie w niej właśnie o to, iż przepis § 27 zarządzenia nie został prawidłowo zastosowany. Zarzut ten jednakże jest bezzasadny w świetle ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego, a mianowicie, iż zastosowanie projektu powoda nie spowodo- wało zastąpienia dotychczas importowanych wyrobów (wskaźników) wyrobem no- wym. Niezależnie od tego sposób zinterpretowania przepisu § 25 zarządzenia z 2 lipca 1980 r. przez ten Sąd nie nasuwa - w ocenie Sądu Najwyższego - zastrzeżeń i stąd należy uznać, iż został on prawidłowo zastosowany. Zarzut kasacji naruszenia § 39 zarządzenia z 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych łączy się z jej twierdzeniem, że wytwarzanie wskaźników według projektu wynalazczego powoda stanowiło „produkcję ograniczającą import”. Również to twierdzenie polega na zanegowaniu ustalenia o charakterze faktycznym poczynionego przez Sąd Apelacyjny, że produkowanie wskazanych wskaźników nie doprowadziło do ograniczenia istniejącego lub planowanego importu. Nie twierdzi się 9 w kasacji, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepis § 39 rozporządzenia z 29 czerwca 1984 r., utrzymuje się jedynie - wbrew ustaleniom tego Sądu - iż produkcja wskaźników miała „charakter” antyimportowy. Oznacza to tym samym, iż zarzut ten nie mógł przez Sąd Najwyższy zostać uwzględniony. Ponadto należy stwierdzić, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował przepis § 39 rozporządzenia z 29 czerwca 1984 r., przyjmując, iż pojęcia wynagrodzenia za stosowanie projektu ograniczające- go import - w rozumieniu tego przepisu - nie można odrywać od „przepisów dotyczą- cych związku wynagrodzenia z efektami uzyskanymi przez stosującego”. Tak rozu- mianych efektów antyimportowych (u strony pozwanej) stosowania projektu powoda postępowanie dowodowe nie wykazało. W zakończeniu uzasadnienia kasacji znalazły się zastrzeżenia dotyczące rozstrzygnięcia odnoszącego się do odsetek. Skarżący jest zdania, że „stanowisko Sądu Apelacyjnego o zrównoważeniu interesów stron nie może być poważne”. Nie wskazuje on jednakże, czy i na podstawie jakich przepisów prawa materialnego na- leży uważać, iż rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w kwestii odsetek jest nieprawid- łowe. Z uwagi na reguły rządzące kasacją zarzut ten nie mógł zostać przez Sąd Naj- wyższy „poważnie” potraktowany, oznaczałoby to bowiem wyjście poza granice ka- sacji, tak jak one są ujmowane na tle art. 39311 KPC i art. 3933 KPC. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI