Orzeczenie · 1997-11-17

I PKN 370/97Przedłużanie umowy na czas określony obejście prawa

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1997-11-17
SAOSPracyindywidualne prawo pracyWysokanajwyższy
umowa na czas określonyprzedłużenie umowyobejście prawaart. 25(1) KPSąd Najwyższyprawo pracyaneksy

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Henryka B. i Jerzego J. przeciwko Zakładowi Robót Publicznych w E. o ustalenie, że łączą ich umowy o pracę na czas nieokreślony. Sąd Rejonowy w Ełku oddalił powództwo, uznając, że strony mogą za porozumieniem przedłużać czas trwania umów na czas określony, co nie narusza prawa ani art. 25(1) Kodeksu pracy. Sąd Wojewódzki w Białymstoku zmienił ten wyrok, ustalając, że od 1 września 1996 r. strony wiążą umowy na czas nieokreślony, uznając, że działanie pozwanego zmierzało do obejścia prawa, a powodowie podpisywali aneksy wbrew swojej woli pod groźbą zwolnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, uchylił wyrok sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 25(1) KP dotyczy skutków prawnych zawarcia kolejnych umów na czas określony, a nie przedłużania czasu trwania tej samej umowy za porozumieniem stron. Sąd Najwyższy zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że przepis ten nie miał zastosowania w sytuacji przedłużania umowy. Jednocześnie Sąd Najwyższy przyznał rację Sądowi drugiej instancji, że brak zakazu przedłużania umów nie oznacza całkowitej swobody i konieczna jest ocena, czy takie przedłużanie nie jest obejściem prawa, w tym art. 25(1) KP. Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę poczynienia ustaleń faktycznych co do przyczyn przedłużania umów, co uzasadniało uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 25(1) KP w kontekście przedłużania umów na czas określony oraz oceny obejścia prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 1996 r. i specyfiki sytuacji faktycznej sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy strony umowy o pracę na czas określony mogą za porozumieniem przedłużać czas jej trwania, a jeśli tak, to czy takie przedłużenie może stanowić obejście prawa, w szczególności art. 25(1) Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, strony mogą za porozumieniem przedłużać czas trwania umowy o pracę na czas określony, o ile nie prowadzi to do obejścia prawa. Samo przedłużenie nie jest równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony w rozumieniu art. 25(1) KP, ale wymaga analizy, czy nie stanowi obejścia przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił przedłużenie tej samej umowy od zawarcia kolejnej umowy na czas określony. Stwierdził, że art. 25(1) KP dotyczy skutków prawnych zawarcia kolejnych umów, a nie przedłużenia czasu trwania jednej umowy. Jednakże, podkreślił, że takie przedłużanie musi być oceniane pod kątem obejścia prawa, co wymaga analizy przyczyn i okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Henryk B.osoba_fizycznapowód
Jerzy J.osoba_fizycznapowód
Zakład Robót Publicznych w E.instytucjapozwany

Przepisy (1)

Główne

KP art. 25¹

Kodeks pracy

Przepis dotyczy skutków prawnych zawarcia kolejnych umów o pracę na czas określony, a nie przedłużania czasu trwania tej samej umowy o pracę za porozumieniem stron. Jednakże, takie przedłużanie może być oceniane jako obejście prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji zastosował przedwcześnie przepis art. 25(1) KP, wychodząc z błędnej wykładni, że każde przedłużanie przez strony czasu trwania umowy o pracę na czas określony jest obejściem prawa.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanego, że zatrudnianie na podstawie umów na czas określony było uzasadnione rodzajem działalności (zatrudnianie bezrobotnych na podstawie umów z Urzędem Pracy).

Godne uwagi sformułowania

Strony umowy o pracę na czas określony mogą za porozumieniem przedłużać czas jej trwania, jeżeli nie prowadzi to do obejścia prawa, a w szczególności obejścia art. 25¹ KP. • Przepis wyraźnie dotyczy więc skutku prawnego zawarcia kolejnych umów o pracę na czas określony, a nie przedłużania na podstawie porozumienia stron czasu trwania tej samej umowy o pracę. • brak zakazu przedłużania czasu trwania umowy o pracę na czas określony w drodze porozumienia stron nie oznacza całkowitej swobody w tym zakresie.

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Józef Iwulski

sprawozdawca

Maria Mańkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25(1) KP w kontekście przedłużania umów na czas określony oraz oceny obejścia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 1996 r. i specyfiki sytuacji faktycznej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów na czas określony i ich przedłużania, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia subtelne różnice między przedłużeniem a zawarciem nowej umowy.

Czy przedłużanie umowy na czas określony to zawsze obejście prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst