I PKN 37/96

Sąd Najwyższy1996-12-11
SAOSPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
kasacjazwiązki zawodowedeputat węglowyzmiana przepisówprawo procesoweSąd Najwyższyuprawnienia

Sąd Najwyższy odrzucił kasację Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" z powodu braku uprawnień do jej wniesienia po zmianach prawnych z 1 lipca 1996 r.

Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który oddalił powództwo o ekwiwalent za deputat węglowy. Sąd Najwyższy uznał jednak, że po wejściu w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r. Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" nie jest już podmiotem uprawnionym do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym, co skutkowało odrzuceniem środka zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Komisję Krajową Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, który oddalił rewizję powodów od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Legnicy. Powodowie domagali się wyrównania ekwiwalentu za deputat węglowy. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację i postanowił ją odrzucić, uznając skarżący podmiot za nieuprawniony do jej wniesienia. Kluczową kwestią była zmiana przepisów prawa procesowego wprowadzona ustawą z dnia 1 marca 1996 r., która skreśliła instytucję rewizji nadzwyczajnej i zmieniła zasady wnoszenia kasacji. Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 12 tej ustawy, ogólnokrajowe organizacje związkowe, w tym Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność", utraciły uprawnienie do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym po dniu 1 lipca 1996 r. Dodatkowo, Sąd zauważył, że kasacja została podpisana przez radcę prawnego, a nie przez uprawnionych statutowo przedstawicieli, co również stanowiłoby podstawę do jej odrzucenia, gdyby sprawa była rozpatrywana w zwykłym trybie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r.

Uzasadnienie

Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. skreśliła instytucję rewizji nadzwyczajnej i zmieniła zasady wnoszenia kasacji. Zgodnie z art. 12 tej ustawy, uprawnienia związków zawodowych do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym wygasły z dniem 1 lipca 1996 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie kasacji

Strona wygrywająca

KGHM Polska Miedź SA Oddział Huta Miedzi "L."

Strony

NazwaTypRola
Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność"instytucjaskarżący (wnoszący kasację)
Ireneusz M.osoba_fizycznapowód
Witold N.osoba_fizycznapowód
Ireneusz S.osoba_fizycznapowód
Edward C.osoba_fizycznapowód
KGHM Polska Miedź SA Oddział Huta Miedzi "L."spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

Dz. U. Nr 43, poz. 189 art. 12

Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

Przepis określa zasady rozpoznawania kasacji w okresie przejściowym po wejściu w życie ustawy, w tym utratę uprawnień przez niektóre organy, w tym związki zawodowe.

KPC art. 393^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu kasacji.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm. art. 22 § ust. 1

Ustawa o związkach zawodowych

Przepis, na który powoływał się skarżący, ale który stracił zastosowanie w kontekście wnoszenia kasacji po zmianach prawnych.

Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm. art. 22 § ust. 1

Ustawa o związkach zawodowych

Przepis, na który powoływał się skarżący, ale który stracił zastosowanie w kontekście wnoszenia kasacji po zmianach prawnych.

KPC art. 465 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przymusu adwokacko-radcowskiego w zwykłym trybie kasacji.

KPC art. 393^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związany z przepisem art. 465 § 1 KPC.

Dz. U. z 1990 r., Nr 69, poz. 407 art. 6 § ust. 6

Ustawa z dnia 28 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania

Jeden z przepisów materialnego prawa pracy, na które powoływał się skarżący.

Dz. U. z 1990 r., Nr 69, poz. 407 art. 24

Ustawa z dnia 28 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania

Jeden z przepisów materialnego prawa pracy, na które powoływał się skarżący.

Dz. U. z 1990 r., Nr 69, poz. 407 art. 25

Ustawa z dnia 28 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania

Jeden z przepisów materialnego prawa pracy, na które powoływał się skarżący.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" utraciła uprawnienie do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym po wejściu w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r.

Odrzucone argumenty

Roszczenia powodów o wyrównanie ekwiwalentu za deputat węglowy są zasadne. Kasacja została wniesiona prawidłowo przez uprawniony podmiot w oparciu o art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 465 § 1 KPC.

Godne uwagi sformułowania

Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. Z dniem 1 lipca 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 marca 1996 r. [...] W ust. 1 pkt 55 ustawa skreśliła dział VII "Rewizja nadzwyczajna" tytułu VI księgi pierwszej części pierwszej KPC. Uprawnienie związków zawodowych wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, pomimo braku normy derogacyjnej, przestało istnieć. Kasacja została podpisana przez radcę prawnego, a nie uprawnionych statutowo przedstawicieli Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" i już z tych względów byłaby również niedopuszczalna.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Maria Mańkowska

sędzia

Mieczysław Bareja

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących kasacji po zmianach legislacyjnych, uprawnienia związków zawodowych do wnoszenia środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego po zmianie przepisów KPC i utraty mocy instytucji rewizji nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na analizę przepisów przejściowych i utratę uprawnień przez organizacje związkowe do wnoszenia kasacji, co miało istotne znaczenie w tamtym okresie.

Czy związki zawodowe nadal mogą skarżyć wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia po zmianie prawa.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 11 grudnia 1996 r. I PKN 37/96 Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189). Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie: SN Maria Mańkowska, SA Mieczysław Bareja (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 1996 r. sprawy z powództwa Ireneusza M., Witolda N., Ireneusza S. i Edwarda C. przeciwko KGHM Polska Miedź SA Oddział Huta Miedzi "L." w L. o ekwiwalent za deputat węglowy, na skutek kasacji Komisji Krajowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d r z u c i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] oddalił rewizję powodów od wyroku Sądu Rejonowego- Sądu Pracy w Legnicy z dnia 24 stycznia 1995 r. [...] Sądy obu instancji uznały roszczenia powodów o wyrównanie ekwiwalentu za deputat węglowy wobec pra- codawcy Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi - Polska Miedź SA, Hucie Miedzi w L. za niezasadne. Kasację od tych wyroków, nadaną w urzędzie pocztowym 30 października 1996 r., złożyła Komisja Krajowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność". Skarżący wnosił o zmianę wyroków i uwzględnienie powództwa, ewen- tualnie o uchylenie wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu-Sądowi Pracy w Legnicy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, art. 6 ust. 6, art. 24 i 25 ustawy z dnia 28 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzana (Dz. U. z 1990 r., Nr 69, poz. 407) oraz błędne zastosowanie przepisów wewnątrzzakładowych. Jako podstawę prawną do złożenia kasacji wskazano przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) w związku z art. 465 § 1 KPC. Kasacja została podpisana przez radcę prawnego Biura Prawnego Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z dniem 1 lipca 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189). W ust. 1 pkt 55 ustawa skreśliła dział VII "Rewizja nadzwyczajna" tytułu VI księgi pierwszej części pierwszej KPC. Rewizja nadzwyczajna jako środek zaskarżenia tym samym przestała istnieć. Jest to konse- kwencja realizacji zasady konstytucyjnego podziału władz na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą oraz realizacji zasady niezależności władzy sądowniczej. Ustawodawca mając na uwadze toczące się postępowania i zaszłości, w art. 12 ustawy, mającym charakter przepisu intertemporalnego, określił zasady dotyczące rozpoz- nawania kasacji od prawomocnych orzeczeń sądowych w okresie przejściowym oraz wprowadził szczególnego rodzaju regulacje na ten okres (art. 12 ust. 3 ustawy), dopuszczając na określonych zasadach rozpoznawanie kasacji od prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po 1 lipca 1996 r., to jest po dacie wejścia w życie ustawy z 1 marca 1996 r. Przepis art. 12 określa, które z podmiotów poprzednio upraw- nionych do wnoszenia rewizji nadzwyczajnych mogą rozpoznawać będące w toku załatwiania podania o wniesienie rewizji nadzwyczajnej i wnosić w tych sprawach kasację na odmiennych zasadach i które z tych organów mogą wnosić kasację w trybie art. 12 ust. 3 ustawy. Z analizy tego przepisu wynika jednoznacznie, że spośród organów poprzednio uprawnionych do wnoszenia rewizji nadzwyczajnych, uprawnienia do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym nie zachował Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Minister Pracy i Polityki Socjalnej. Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich uległy pewnemu ograniczeniu (art. 12 ust. 2 ustawy). Dla zachowania nadzoru judykacyjnego Sądu Najwyższego nad orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz nad orzecznictwem organów pozasądowych ustawodawca zachował uprawnienia wynikające z ustaw szczególnych (art. 10 ustawy). Kompleksowa, a zarazem szczegółowa regulacja prawna oraz charakter prawny rozwiązań przejściowych, jednoznacznie wskazują na to, że uprawnienie związków zawodowych wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, pomimo braku normy derogacyjnej, przestało istnieć. Po dniu 1 lipca 1996 r. nie ma po prostu możliwości wnoszenia rewizji nadzwyczajnych w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych od wyroków sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, nie ma rewizji nadzwyczajnych w tych sprawach, a do przepisów wprost określających zasady i tryb wnoszenia tych rewizji nawiązywało uprawnienie związków zawodowych ustanowione w art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Konkludując, z dniem 1 lipca 1996 r. ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe i ogólnokrajowe związki zawodowe reprezentatywne dla pracowników większości zakładów pracy, nie są podmiotami uprawnionymi do wnoszenia kasacji w trybie art. 12 ustawy. Z tej też przyczyny, kasację wniesioną w niniejszej sprawie uznano za niedopuszczalną. Powołany w kasacji przepis art. 465 § 1 KPC dotyczy przymusu adwokacko- radcowskiego i wiąże się z art. 393 2 § 1 KPC. Dotyczy zatem wyłącznie kasacji wnoszonych w trybie zwykłym. Przepis ten, z natury rzeczy, nie dotyczy podmiotów uprawnionych do wnoszenia kasacji w trybie szczególnym, to jest Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich. Kasacja w sprawie została podpisana przez radcę prawnego, a nie uprawnio- nych statutowo przedstawicieli Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" i już z tych względów byłaby również niedopuszczalna. W sprawie, gdy zważy się na datę wydania zaskarżonego wyroku, nie ma pods- taw do uznania kasacji za wniesioną w zwykłym trybie. Z tych wszystkich przyczyn, stosownie do art. 393 8 § 1 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI