I PKN 369/97

Sąd Najwyższy1997-11-25
SAOSPracyochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
ochrona dóbr osobistychszykanyprokuratorwolność prasyodpowiedzialność pracodawcykasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora, uznając, że podanie przez pracodawcę rzetelnej informacji o zawieszeniu pracownika w czynnościach, w kontekście jego wcześniejszych wypowiedzi prasowych, nie stanowiło szykany.

Powód, prokurator Andrzej J., wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Zarzucał bezprawne działania pracodawcy, w tym ujawnienie informacji o zawieszeniu w czynnościach, nałożenie kary porządkowej i naruszenie prawa do urlopu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że działania pozwanego były zgodne z prawem i nie nosiły znamion szykany, a podanie informacji o zawieszeniu było uzasadnione.

Powód Andrzej J., prokurator, wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu I instancji oddalającego powództwo o odszkodowanie i zadośćuczynienie. W kasacji zarzucono naruszenie art. 24 § 1 KC w związku z art. 300 KP, twierdząc, że postępowanie pozwanego (Skarbu Państwa - Prokuratora Wojewódzkiego w K.) było bezprawne. Powód wskazywał na ujawnienie w mediach informacji o jego zawieszeniu w czynnościach, bezprawne nałożenie kary porządkowej, zawieszenie w czynnościach służbowych ponad wymagany prawem okres oraz nieudzielenie urlopu wypoczynkowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że powołany przepis art. 24 § 1 KC nie stanowił podstawy prawnej do dochodzonych roszczeń. Sąd podkreślił, że działania pozwanego, polegające na rzetelnym i spokojnym poinformowaniu o przyczynach zawieszenia powoda w czynnościach, były zgodne z prawem i nie nosiły znamion szykany, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych wypowiedzi powoda w prasie, które mogły być ocenione jako pomówienie. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w granicach kasacji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rzetelne poinformowanie o zawieszeniu pracownika w czynnościach, z wyjaśnieniem przyczyny i podaniem podstawy prawnej, nie stanowi szykany, jeśli jest sformułowane w spokojnej formie i jest konieczne w odbiorze społecznym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że działania pozwanego były zgodne z prawem. Powód, będąc prokuratorem, udzielił prasie wywiadów, które mogły być ocenione jako pomówienie. W związku z tym wszczęto postępowanie wyjaśniające. Opublikowanie przez stronę pozwaną informacji o zawieszeniu powoda w czynnościach, z wyjaśnieniem przyczyny i podstawy prawnej, było działaniem w ramach porządku prawnego, mającym na celu wyjaśnienie sytuacji w odbiorze społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokurator Wojewódzki w K.

Strony

NazwaTypRola
Andrzej J.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prokurator Wojewódzki w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (12)

Główne

Ustawa o prokuraturze art. 71 § ust. 3

Zezwala na zawieszenie w czynnościach na okres przekraczający 3 miesiące, jeżeli przeciwko prokuratorowi wszczęto postępowanie dyscyplinarne.

Pomocnicze

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis nie stanowił podstawy prawnej do roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie wywodzonych z bezprawnego zachowania pracodawcy.

KP art. 300

Kodeks pracy

Ustawa o prokuraturze art. 44 § ust. 1 i 2

Ustawa o prokuraturze art. 47

Ustawa o prokuraturze art. 48

KP art. 168

Kodeks pracy

KP art. 216 § § 5

Kodeks pracy

W brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 2 lutego 1996 r. Umożliwiał pracodawcy żądanie zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy po długiej chorobie.

Ustawa o prokuraturze art. 50 § ust. 1

KPC art. 393 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o oddaleniu kasacji.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej § § 7 i 9

Dotyczące przeprowadzania badań lekarskich pracowników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania pozwanego były zgodne z prawem i nie nosiły znamion szykany. Podanie informacji o zawieszeniu było uzasadnione w kontekście wcześniejszych wypowiedzi powoda. Zawieszenie prokuratora w czynnościach na okres dłuższy niż 3 miesiące jest dopuszczalne w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Żądanie zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy po długiej chorobie było zgodne z przepisami.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 24 § 1 KC w związku z art. 300 KP przez przyjęcie, że postępowanie pozwanego nie miało cech bezprawności. Ciężar dowodu bezprawności działania pozwanego obciąża pozwanego. Bezprawne nałożenie kary porządkowej. Zawieszenie w czynnościach służbowych ponad przewidziany prawem okres 3 miesięcy. Delegowanie do innej miejscowości sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nieudzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego. Nietrafne uzależnienie udzielenia urlopu od przedstawienia zaświadczenia lekarskiego.

Godne uwagi sformułowania

Podanie w prasie rzetelnej informacji o zawieszeniu prokuratora w czyn- nościach nie stanowi wobec niego szykany, jeżeli uprzednio udzielił on prasie kilku wywiadów dotyczących prokuratury, ocenionych jako pomówienie. Sąd Najwyższy po- dziela pogląd Sądu II instancji, że opublikowanie przez stronę pozwaną informacji o zawieszeniu powoda w czynnościach z wyjaśnieniem przyczyny i podaniem podsta- wy prawnej, sformułowane rzetelnie i w spokojnej formie, było działaniem w ramach porządku prawnego. Nie jest zatem zobowiązany ani uprawniony do rozważania, czy zostały naruszone inne przepisy prawa niż wskazane w kasacji, które mogłyby uzasadniać dochodzone roszczenia.

Skład orzekający

Maria Mańkowska

przewodniczący

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia szykany w kontekście działań pracodawcy informującego o zawieszeniu pracownika, zasady odpowiedzialności pracodawcy, dopuszczalność zawieszenia prokuratora w czynnościach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora i specyfiki jego zatrudnienia; przepis art. 24 KC nie był podstawą prawną roszczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony dóbr osobistych pracownika i granic działań pracodawcy w informowaniu o przyczynach zawieszenia. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy ocenia relację między prawem do informacji a ochroną reputacji.

Czy informacja o zawieszeniu w pracy to zawsze szykana? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 25 listopada 1997 r. I PKN 369/97 Podanie w prasie rzetelnej informacji o zawieszeniu prokuratora w czyn- nościach nie stanowi wobec niego szykany, jeżeli uprzednio udzielił on prasie kilku wywiadów dotyczących prokuratury, ocenionych jako pomówienie. Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 1997 r. sprawy z po- wództwa Andrzeja J. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Wojewódzkiemu w K. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 19 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Andrzej J. w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Wojewódzkiej w K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 19 marca 1997 r. [...] Zaskarżonym wyrokiem oddalono apelację powoda od wyroku Sądu I instancji oddalającego powództwo. W kasacji zarzucono naruszenie art. 24 § 1 KC w związku z art. 300 KP polegające na przyjęciu, że postępowanie pozwanego nie miało cech bezprawności. Twierdzi się w kasacji, iż ciężar dowodu bezprawności działania pozwanego nie obciąża powoda, lecz że to pozwany powinien wykazać, że jego zachowanie było zgodne z Kodeksem pracy, ustawą o prokuraturze i zasadami współżycia społecznego. Według powoda utracił on zdrowie i poniósł związane z tym szkody majątkowe w następstwie ujawnienia przez pozwanego w środkach maso- wego przekazu w 1991 r. wiadomości o zawieszeniu go w czynnościach, bezpraw- nego nałożenia kary porządkowej, zawieszenia w czynnościach służbowych ponad 2 przewidziany prawem okres 3 miesięcy, delegowania do innej miejscowości sprzecznie z zasadami współżycia społecznego i nieudzielenia zaległego urlopu wy- poczynkowego zgodnie z art. 168 KP (przed nowelizacją z dnia 2 lutego 1996 r.). Podniesiono także, iż Sąd II instancji nietrafnie uzależnił udzielenie powodowi tego urlopu od przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy, powołując się na przepis art. 216 § 5 KP (przed nowelizacją). Powód osobiście złożył do- datkowe uzasadnienie zarzutów kasacyjnych. Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Powołany jako podstawa kasacyjna przepis art. 24 § 1 KC stanowił - przed nowelizacją ustawą z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 114, poz. 542), że „Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie”. Przepis ten nie jest podstawą prawną do roszczeń dochodzonych przez powoda (odszkodowanie i za- dośćuczynienie wywodzone z bezprawnego zachowania pracodawcy), a zatem od- dalenie powództwa nie może go naruszać. Nie wskazano w kasacji innych przepisów Kodeksu cywilnego, które zostały naruszone, zdaniem wnoszącego kasację. Zgodnie z art. 393 11 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Nie jest zatem zobowiązany ani uprawniony do rozważania, czy zostały naruszone inne przepisy prawa niż wskazane w kasacji, które mogłyby uzasadniać dochodzone roszczenia. Nadto należy podnieść, iż Sąd II instancji trafnie ocenił zachowanie strony pozwanej za zgodne z prawem i nie noszące znamion szykanowania lub prześlado- wania. Będąc prokuratorem w pozwanej Prokuraturze jesienią 1991 r. powód udzielił prasie kilku wywiadów, które zostały ocenione w środowisku prokuratorów jako po- mówienie. Spowodowało to wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie o naruszenie art. 44 ust. 1 i 2, art. 47 oraz art. 48 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 19, poz. 70 ze zm.) z za- rzutami naruszenia ślubowania, powagi urzędu poza służbą, osłabienia zaufania do 3 bezstronności prokuratora, podania informacji znanej z racji pełnionego stanowiska do wiadomości publicznej oraz przedstawienia „zażalenia” do instytucji postronnej. Potem pojawiły się kolejne wypowiedzi prasowe powoda dotyczące sprawy rozpoz- nawanej w trybie prawa wyborczego w kampanii prezydenckiej. Sąd Najwyższy po- dziela pogląd Sądu II instancji, że opublikowanie przez stronę pozwaną informacji o zawieszeniu powoda w czynnościach z wyjaśnieniem przyczyny i podaniem podsta- wy prawnej, sformułowane rzetelnie i w spokojnej formie, było działaniem w ramach porządku prawnego. Było to konieczne po to, aby w odbiorze społecznym ostra kry- tyka Prokuratury przez powoda nie była uznana za uzasadnioną. Sąd Najwyższy rozpoznaje niniejszą sprawę na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez Sąd II instancji. Nie postawiono bowiem w kasacji zarzutu naru- szenia prawa procesowego, co mogłoby mieć istotny wpływ na ustalenia dotyczące stanu faktycznego. W ustaleniach Sądu II instancji nie wspomina się o ukaraniu po- woda karą porządkową. Nie może być zatem rozpatrywany zarzut dotyczący bez- prawności nałożenia tej kary. Zarzut sprzecznego z prawem zawieszenia w czynno- ściach przez okres ponad 3 miesięcy nie jest uzasadniony. Przepis art. 71 ust. 3 ustawy o prokuraturze zezwala na zawieszenie w czynnościach na okres przekra- czający 3 miesiące, jeżeli przeciwko prokuratorowi wszczęto postępowanie dyscypli- narne. Zachodzi to w niniejszej sprawie, gdyż przeciwko powodowi toczyły się dwa postępowania dyscyplinarne, zakończone umorzeniem z powodu przedawnienia. Delegowanie powoda do innej miejscowości nie przekraczało okresu 6 miesięcy (art. 50 ust. 1 ustawy o prokuraturze) i nie było sprzeczne z zasadami współżycia spo- łecznego. Powód wnosił o udzielenie mu zaległego urlopu po dniu 10 września 1992 r., a został on udzielony od 14 września 1992 r. W sposób oczywisty nie może to uza- sadniać żądania zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania za utratę zdrowia z tego tytułu. Także nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 216 § 5 KP (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 2 lutego 1996 r.). Z ustaleń Sądu II instancji wynika, że po rocznej chorobie powoda strona pozwana zażądała od niego zaświad- czenia lekarskiego stwierdzającego zdolność do pracy, uzależniając od tego do- puszczenie go do pracy (a nie udzielenie urlopu, jak twierdzi się w kasacji). To za- chowanie pracodawcy było zgodne z art. 216 § 5 KP oraz § 7 i 9 rozporządzenia Mi- 4 nistra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 10 grudnia 1974 r. w sprawie przeprowa- dzania badań lekarskich pracowników (Dz. U. Nr 48, poz. 296 ze zm.). Z tych względów na postawie art. 393 12 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI