I PKN 353/97

Sąd Najwyższy1997-11-13
SAOSPracyodpowiedzialność materialna pracownikówWysokanajwyższy
odpowiedzialność materialnapracownikpracodawcaszkodaodszkodowaniekasacjaSąd NajwyższyKodeks Pracy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, uznając, że art. 117 § 1 KP nie pozwala na całkowite oddalenie powództwa o odszkodowanie, a jedynie na jego ograniczenie.

Sprawa dotyczyła powództwa syndyka masy upadłości przeciwko byłemu pracownikowi o zapłatę odszkodowania. Sąd I instancji oddalił powództwo, uznając, że pracownik nie ponosi odpowiedzialności. Sąd II instancji zmienił wyrok, zasądzając kwotę odszkodowania. Pracownik wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu Pracy i Kodeksu Postępowania Cywilnego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że art. 117 § 1 KP pozwala jedynie na ograniczenie odpowiedzialności pracownika, a nie na jej całkowite wyłączenie, jeśli szkoda powstała z przyczyn niezależnych od niego.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa syndyka masy upadłości Spółki "A.I." przeciwko Januszowi G. o zapłatę. Pozwany wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, który zmienił wyrok Sądu I instancji, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda 6.000 zł z odsetkami i kosztami. W kasacji zarzucono naruszenie art. 124 KP oraz art. 378 § 1, 382 i 328 § 2 KPC. Główny zarzut dotyczył błędnego ustalenia przez Sąd II instancji, że powódka poniosła szkodę, podczas gdy pozwany miał wpłacić kwotę do kasy. Sąd Najwyższy uznał kasację za nieuzasadnioną. Wyjaśniono, że Sąd I instancji oddalił powództwo nie z powodu braku szkody, ale z powodu przyczynienia się pracodawcy do jej powstania, co na podstawie art. 117 § 1 KP pozwala jedynie na ograniczenie odpowiedzialności pracownika, a nie na jej całkowite wyłączenie. Sąd II instancji prawidłowo zinterpretował ten przepis. Sąd Najwyższy podkreślił, że pozwany nie udowodnił, iż wpłacił sporą kwotę, a upływ czasu od powstania szkody nie świadczy o przyczynieniu się pracodawcy. Zmiana wyroku przez Sąd II instancji była konsekwencją prawidłowej wykładni art. 124 § 3 KP, zgodnie z którym pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności za powierzone mienie tylko wtedy, gdy wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, czego w tej sprawie nie uczyniono. W związku z tym kasacja została oddalona na podstawie art. 393¹² KPC.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 117 § 1 KP nie może być podstawą do oddalenia w całości powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracownika, a jedynie do ograniczenia tej odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 117 § 1 KP pozwala na ograniczenie odpowiedzialności pracownika w zależności od stopnia przyczynienia się pracodawcy do powstania szkody, ale nie na jej całkowite wyłączenie. Całkowite wyłączenie odpowiedzialności pracownika następuje tylko w sytuacji, gdy szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, co musi zostać przez niego udowodnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości Spółki "A.I." w N.S.spółkapowód
Janusz G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

KP art. 117 § § 1

Kodeks Pracy

Przepis ten nie może być podstawą do oddalenia w całości powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracownika, a jedynie do ograniczenia tej odpowiedzialności stosownie do stopnia przyczynienia się zakładu pracy (pracodawcy) do powstania szkody.

KP art. 124 § § 3

Kodeks Pracy

Odpowiedzialność pracownika za szkodę powstałą w mieniu pracodawcy może być ograniczona, jeśli pracownik wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych.

Pomocnicze

KPC art. 378 § § 1

Kodeks Postępowania Cywilnego

KPC art. 382

Kodeks Postępowania Cywilnego

KPC art. 328 § § 2

Kodeks Postępowania Cywilnego

KPC art. 393 § 12

Kodeks Postępowania Cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 117 § 1 KP pozwala jedynie na ograniczenie odpowiedzialności pracownika, a nie na jej całkowite wyłączenie. Pracownik nie wykazał, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Sąd II instancji prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji ustalił, że powódka nie poniosła szkody. Sąd II instancji naruszył art. 378 § 1 i art. 382 KPC przez przekroczenie granic apelacji i nieuwzględnienie zasady bezpośredniości. Sąd II instancji naruszył art. 328 § 2 KPC przez niewskazanie w uzasadnieniu przyczyn nieuwzględnienia zeznań świadków.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 117 § 1 KP nie może być podstawą do oddalenia w całości powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracownika. Sąd II instancji trafnie wskazał, że ten przepis nie może być podstawą do oddalenia powództwa, a jedynie do ograniczenia odpowiedzialności pracownika stosownie do stopnia przyczynienia się zakładu pracy (pracodawcy) do powstania szkody.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 117 § 1 KP w kontekście odpowiedzialności materialnej pracownika i możliwości ograniczenia odszkodowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności materialnej pracownika za powierzone mienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą granic odpowiedzialności materialnej pracowników, co jest istotne dla pracodawców i pracowników. Pokazuje, że nawet jeśli pracodawca przyczynił się do szkody, pracownik nadal może ponosić odpowiedzialność.

Czy pracownik zawsze odpowiada za szkodę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności materialnej.

Dane finansowe

WPS: 6000 PLN

odszkodowanie: 6000 PLN

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 13 listopada1997 r. I PKN 353/97 Przepis art. 117 § 1 KP nie może być podstawą do oddalenia w całości powództwa o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności materialnej pracow- nika. Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 1997 r. sprawy z po- wództwa Syndyka Masy Upadłości Spółki "A.I.” w N.S. przeciwko Januszowi G. o zapłatę, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 6 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Pozwany Janusz G. w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości "A.-I." spółki z o.o. w N.S. o zapłatę, wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 6 marca 1997 r. [...]. Zaskar- żonym wyrokiem zmieniono wyrok Sądu I instancji, oddalający powództwo i zasą- dzono od pozwanego na rzecz powoda 6.000 zł z ustawowymi odsetkami oraz koszty postępowania. W kasacji zarzucono naruszenie art. 124 KP oraz art. 378 § 1, art. 382 i art. 328 § 2 KPC. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekaza- nie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę przez oddalenie apelacji powoda od wyroku Sądu I instancji. Zarzut naruszenia art. 124 KP uzasad- niono twierdzeniem, że skoro Sąd I instancji ustalił, iż sporna kwota została przez pozwanego wpłacona do kasy powódki, a Sąd Wojewódzki te ustalenia uznał za prawidłowe, to powódka nie poniósła szkody. Zdaniem wnoszącego kasację Sąd II instancji naruszył art. 378 § 1 i art. 382 KPC przez przekroczenie przy rozpoznawa- niu sprawy granic apelacji oraz nieuwzględnienie zasady bezpośredniości postępo- - 2 - wania. Według skarżącego naruszenie art. 328 § 2 KPC polega na niewskazaniu w uzasadnieniu przyczyn, dlaczego nie zostały uznane za wiarygodne zeznania świadków stwierdzających, że otrzymali zaliczki po wpłaceniu przez pozwanego pie- niędzy do kasy powódki. Powódka wniosła o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Przede wszystkim należy podnieść, iż nie jest prawdziwe twierdzenie doty- czące ustaleń Sądu I instancji co do wypłacenia powódce kwoty dochodzonej poz- wem. Sąd ten oddalił bowiem powództwo nie z tej przyczyny, iż strona powodowa nie poniosła szkody, ale dlatego, że - jego zdaniem - przyczyniła się ona do powstania szkody w takim stopniu, iż pozwany nie powinien w ogóle ponosić odpowiedzialności. Z tego względu na podstawie art. 117 § 1 KP oddalono powództwo. Sąd II instancji trafnie wskazał, że ten przepis nie może być podstawą do oddalenia powództwa, a jedynie do ograniczenia odpowiedzialności pracownika stosownie do stopnia przyczynienia się zakładu pracy (pracodawcy) do powstania szkody. Słusznie także podniesiono w zaskarżonym wyroku, iż znaczny upływ czasu od powstania szkody do wytoczenia powództwa (nie powodujący jednak przedawnienia roszczenia o od- szkodowanie) nie jest okolicznością świadczącą o przyczynieniu powódki do po- wstania szkody. O tym, iż pozwany nie wpłacił do jej kasy spornej kwoty, którą pobrał od osoby trzeciej z tytułu usług świadczonych jej przez powódkę, dowiedział się on dopiero po upływie ponad 2 lat i wtedy wystąpił z powództwem. Sąd II instancji nie dokonywał nowych ustaleń faktycznych i dlatego posta- wione w kasacji zarzuty naruszenia prawa procesowego są pozbawione podstaw. Zmiana wyroku Sądu I instancji, polegająca na uwzględnieniu powództwa, jest nas- tępstwem prawidłowej wykładni art. 124 § 3 KP. Z przepisu tego wprost wynika, że od odpowiedzialności za powierzone mienie pracodawcy pracownik może się uwolnić wtedy, gdy wykaże, iż szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Nie zostało to w sprawie wykazane. Dowody przedstawione przez pozwanego miały na celu wykazanie, iż powódka nie poniosła szkody, gdyż sporna kwota została przez pozwanego wpłacona. Wykazanie tego faktu oczywiście także przesądzałoby o - 3 - braku odpowiedzialności pozwanego, gdyż nie istniałaby szkoda. Okoliczność ta nie została jednak udowodniona w postępowaniu przed Sądem I instancji, a pozwany nie wnosił o jego uzupełnienie przez Sąd Wojewódzki. Z tych względów n a podstawie art. 393 12 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę