I PKN 327/00

Wyrok z dnia 29 marca 2001 r. I PKN 327/00 Przepis art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywa- tyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) wyraża bezwzględny zakaz dokonywania wypowiedzenia definitywnego lub zmieniają- cego pracownikowi będącemu członkiem rady nadzorczej, ale nie stwarza przeszkód do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Barbara Wagner Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2001 r. sprawy z powództwa Zbigniewa W. przeciwko Fabryce Pojazdów Ciężarowych „Z.-W.” Spółce Akcyjnej w W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro- kiem z dnia 11 stycznia 2000 r. oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejono- wego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 12 października 1999 r., zasądzającego od pozwanej Fabryki Pojazdów Ciężarowych „Z.-W.” S.A. w W. na rzecz powoda Zbi- gniewa W. kwotę 3529,20 zł z odsetkami tytułem odszkodowania za bezprawne roz- wiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy oraz oddalającego powództwo o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W sprawie tej ustalono, że powód był zatrudniony u strony pozwanej od dnia 18 października 1969 r. na podstawie umowy o pracę na czas nie określony w peł- nym wymiarze czasu pracy, ostatnio na stanowisku technologa do spraw przygoto- 2 wania i sterowania produkcji. Powód do końca 1997 r. był członkiem rady pracowni- czej, a po przekształceniu przedsiębiorstwa w styczniu 1998 r. w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, był członkiem jej rady nadzorczej. W dniach 28 i 29 kwietnia 1998 r. powód zorganizował zebrania załogi, na których informował pracowników o tematach i problemach obrad rady nadzorczej. Nie miał on wyraźnego zakazu orga- nizowania takich zebrań. Dopiero w dniu 28 kwietnia 1998 r. na posiedzeniu zarządu pozwanej Spółki przekazano powodowi taki zakaz i zobowiązano go do złożenia wy- jaśnień co do tematów i celu spotkań zorganizowanych przez niego zebrań załogi czego powód nie wykonał, uznając, że jako członek rady nadzorczej nie musi się tłumaczyć. W dniu 11 maja 1998 r. powodowi doręczono oświadczenie z dnia 9 maja 1998 r. o rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia, zarzucając mu po- rzucenie pracy i nieświadczenie pracy w czasie bezprawnie organizowanych zebrań załogi, co wywołało dezorganizację pracy, oderwanie pracowników od pracy, wyrzą- dzenie szkody majątkowej pracodawcy, ujawnienie pracownikom wiadomości z po- siedzeń rady nadzorczej (wbrew obowiązkowi zachowania tajemnicy) oraz dwukrotną odmowę wykonania polecenia służbowego - złożenia wyjaśnień co do odbytych ze- brań. Na podstawie takich ustaleń Sądy meriti uznały, że wskazane przyczyny były niewystarczające do rozwiązania z powodem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 KP, albowiem nie miał on zakazu organizowania zebrań załogi, oderwanie pracow- ników od pracy nie wyrządziło szkód majątkowych pracodawcy, a zarzut ujawnienia załodze wiadomości uzyskanych przez powoda jako członka rady nadzorczej nie był naruszeniem obowiązku pracowniczego. Równocześnie odmowa składania jakich- kolwiek wyjaśnień co do tematów i celów organizowanych przez powoda zebrań za- łogi spowodowała poważny konflikt z pracodawcą wynikający z „chęci postawienia się ponad wszelkimi władzami spółki”, co doprowadziło do zasądzenia na rzecz po- woda odszkodowania w miejsce żądania przywrócenia do pracy. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że przysługująca powodowi jako członkowi rady nadzorczej ochrona odnosi się wyłącznie do zakazu wypowiedzenia definitywnego lub zmieniającego sto- sunek pracy, natomiast nie obejmuje zakazu rozwiązywania umowy o pracę bez wy- powiedzenia. W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 56 KP i art. 45 § 3 KP w związku z art. 16 ustawy o komercjali- zacji i prywatyzacji przedsiębiorstw. Skarżący twierdził, że jako członek rady nadzor- 3 czej podlega szczególnej ochronie w rozumieniu art. 45 § 3 KP i Sądy meriti błędnie nie przywróciły go do pracy, bezzasadnie zasądzając w miejsce tego żądania odsz- kodowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie mogła być uwzględniona już z tej przyczyny, że skarżący błędnie wskazał, że art. 16 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) jest przepisem szcze- gólnym dotyczącym wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy pracownika będą- cego członkiem rady nadzorczej spółki powstałej w wyniku komercjalizacji lub pry- watyzacji przedsiębiorstwa państwowego. Tymczasem tym przepisem jest art. 15 tej ustawy, który przewiduje, że pracownikowi spółki, będącemu członkiem jej rady nad- zorczej, spółka nie może, w okresie trwania kadencji rady ani w okresie roku po za- kończeniu kadencji, wypowiedzieć stosunku pracy. W tym czasie spółka nie może również zmienić na niekorzyść pracownika warunków pracy lub płacy. Oczywista omyłka Sądu drugiej instancji w oznaczeniu (numeracji) przepisu prawa materialne- go, który był podstawą wydania zaskarżonego kasacją wyroku, nie zwalnia skarżą- cego od prawidłowego nazwania (wyartykułowania) podstawy kasacyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1998 r., I PKN 294/98, OSNAPiUS 1999 nr 18, poz. 583). Niezależnie od tego Sąd Najwyższy potwierdził prawidłowość dokonanej przez Sąd drugiej instancji wykładni art. 15 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, który wyraża jedynie bezwzględny zakaz dokonywania wypowiedzenia definitywnego lub zmieniającego pracownikowi będącemu członkiem rady nadzorczej, ale równocze- śnie nie stwarza przeszkód do rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedze- nia. W konsekwencji przewidziany w art. 56 § 2 KP nakaz odpowiedniego stosowania art. 45 § 3 KP powinien być odczytywany w ten sposób, że sąd pracy może nie uwzględnić roszczenia o przywrócenie do pracy pracownika będącego członkiem rady nadzorczej spółki powstałej w drodze komercjalizacji lub prywatyzacji przedsię- biorstwa państwowego, który nie jest chroniony przed rozwiązaniem umowy o pracy bez wypowiedzenia, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe. W takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Skoro skar- żący w żaden sposób nie starał się i nie podważył ustalenia Sądów meriti o niecelo- 4 wości przywrócenia powoda do pracy, to kasacyjny zarzut naruszenia art. 56 KP w związku z art. 45 § 3 KP okazał się całkowicie nieuzasadniony, a kasację należało oddalić na podstawie art. 39312 KPC. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł w zgodzie z art. 98 KPC. ========================================