I PKN 322/98

Wyrok z dnia 14 września 1998 r. I PKN 322/98 1. Naruszenie przez pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowni- czym przepisów (zasad) bezpieczeństwa i higieny pracy, zwłaszcza w sposób prowadzący do zagrożenia życia lub zdrowia pracowników, jest przyczyną uza- sadniającą wypowiedzenie przez pracodawcę umowy na czas nie określony. 2. Nieskorzystanie przez stronę z wniosku o sprostowanie bądź uzupeł- nienie protokołu rozprawy przed sądem pierwszej instancji powoduje, że zarzut dotyczący treści protokołu nie może być uznany za usprawiedliwioną podstawę kasacji (art. 393 1 pkt 2 w związku z art. 162 i art. 160 KPC). Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 września 1998 r. sprawy z po- wództwa Juliana N. przeciwko Zakładom Produkcyjno - Remontowym Energetyki Poznań "E.-C." S.A. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 13 lutego 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Julian N. wniósł o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pozwane Zakłady Produkcyjno-Remontowe Energetyki Poznań "E.-C." SA. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 10 października 1997 r. [...] oddalił powództwo. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód pracę u pozwa- nego podjął 1 lipca 1996 r. na stanowisku kierownika Stacji Prób Maszyn Elektrycz- nych w Wydziale Kontroli Jakości. Podlegało mu służbowo dwóch pracowników. W - 2 - dniach 13 lutego i 7 marca 1997 r. podczas prowadzenia prac miały miejsce zda- rzenia spowodowane naruszeniem przez powoda zasad BHP. W dniu 13 lutego 1997 r. wskutek niedopatrzenia powoda, doszło do włączenia silnika pod napięciem, podczas gdy powinno odbywać się beznapięciowo. Podobnie w dniu 7 marca 1997 r. podczas dokonywanych prób powód nie ostrzegając podległego sobie pracownika, załączył napięcie transformatora. Pozwany wypowiedział powodowi umowę o pracę, powołując się na zdarzenia z 13 lutego i 7 marca 1997 r. Sąd pierwszej instancji ustalił również, iż narastała sytuacja konfliktowa między powodem a jego pra- cownikami oraz że powód nie radził sobie z obowiązkami kierownika, a przede wszystkim nie wzbudzał respektu wśród pracowników ani też nie potrafił w sposób bezkonfliktowy rozwiązywać zaistniałych problemów. Wyrokiem z dnia 13 lutego 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił apelację powoda. Sąd Wojewódzki uznał, że apelacja jest jedynie manifestacją niezadowolenia powoda z rozstrzygnięcia wy- danego przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten dokonał prawidłowych ustaleń w oparciu o swobodną ocenę dowodów. Zarzuty apelacji są niezbyt czytelnie sformu- łowane i nie pozwalają na dokonanie odmiennej oceny zebranych dowodów, a tym samym poczynienie innych ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Sąd drugiej ins- tancji wywiódł, że mając na względzie jedną z podstawowych zasad prawa pracy, tj. zasadę swobody nawiązywania stosunków pracy, dającą możliwość swobodnego ich nawiązywania i rozwiązywania przez którąkolwiek ze stron, rozwiązanie umowy o pracę w drodze wypowiedzenia jest normalnym, dozwolonym środkiem prawnym dla obu stron stosunku pracy. W sytuacji, gdy dalsza prawidłowa współpraca pra- cownika i pracodawcy nie jest możliwa, to rozwiązania umowy o pracę z pracowni- kiem za ustawowym wypowiedzeniem nie można uznać za nadużycie prawa. Zna- czenie ma także obiektywna ocena przydatności pracownika do wykonywania po- wierzonych mu zadań na zajmowanym stanowisku pracy i stosunek do ciążących na nim obowiązków pracowniczych, a jak wynika z materiału zebranego w sprawie ocena taka wobec powoda jest negatywna. Kasację od tego wyroku złożył powód, który zarzucił naruszenie prawa mate- rialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 45 KP. Zdaniem powoda, nastąpiło to przez uznanie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę w oparciu o zarzuty nie - 3 - przedstawione w uzasadnieniu wypowiedzenia. Powód zarzucił także naruszenie prawa procesowego, tj. art. 378 § 2 w związku z art. 477 1 § 1 KPC, przez niewyjaś- nienie, czy przyczyna wskazana w wypowiedzeniu była rzeczywista i prawdziwa oraz naruszenie art. 378 § 2 w związku z art. 157 § 1 i 158 § 1 pkt 2 KPC przez rozstrzyg- nięcie sprawy, mimo niezrozumiałej treści protokółów z rozpraw przed Sądem pierwszej instancji. W uzasadnieniu kasacji powód wywiódł, że w wypowiedzeniu umowy o pracę jako jego przyczynę wskazano "rażące naruszenie zasad BHP, a w szczególności stworzenie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia podległych pracowników w dniach 13 lutego 1997 r. i 7 marca 1997 r." Zdaniem powoda, Sąd pierwszej instancji tylko powierzchownie przeanalizował faktyczną przyczynę wypowiedzenia, a w uzasadnieniu wyroku odbiegł od niej, posługując się ar- gumentami dotyczącymi sposobu wykonywania przez powoda funkcji kierownika. Zdaniem powoda Sądy mogły oceniać jedynie przyczyny wskazane przez praco- dawcę w wypowiedzeniu. Powód uważa także, iż ocena zasadności przyczyny wy- powiedzenia mu umowy o pracę wymagała wiedzy specjalistycznej, a więc przepro- wadzenia dowodu z opinii biegłego. Sądy takiego dowodu nie przeprowadziły, co zdaniem powoda narusza art. 477 1 § 1 KPC. Wreszcie powód podniósł, że protokoły rozpraw przed Sądem pierwszej instancji są ze względów składniowych i stylistycz- nych niezrozumiałe, co powoduje, że prawidłowość postępowania przed Sądem pierwszej instancji "uchyliła się spod możliwości prawidłowej kontroli instancyjnej". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych są bezzasadne. Przepisy art. 157 § 1 i 158 § 1 pkt 2 KPC dotyczą sposobu i treści dokumentowania przebiegu rozprawy przez sporządzenie protokołu. Jeżeli strona uważa, że protokół rozprawy został sporządzony nieprawidłowo, to zgodnie z art. 160 KPC może żądać jego sprostowania w oznaczonym terminie. Nieskorzystanie z tego specjalnego środka powoduje, że strona traci uprawnienie do powoływania się na nieprawidłowości w sporządzeniu protokołu rozprawy (art. 162 KPC). Ponieważ powód nie wniósł o sprostowanie czy uzupełnienie protokołów rozprawy, to zgłaszanie zarzutu dotyczą- cego treści tych protokołów w postępowaniu kasacyjnym jest spóźnione i nie może - 4 - być uznane jako skutecznie zgłoszony zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zarzut naruszenia art. 477 1 § 1 KPC jest niezrozumiały. Przepis ten bowiem nie dotyczy przebiegu postępowania dowodowego, a zwłaszcza przesłanek dopusz- czenia dowodu z opinii biegłego. Przepis ten pozwala sądowi pracy na orzeczenie o roszczeniach, które wynikają z faktów przytoczonych przez pracownika, także wów- czas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem pracownika lub gdy było zgłoszone w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Sądy obu ins- tancji orzekały o zgłoszonym przez powoda żądaniu przywrócenia do pracy i żadne okoliczności faktyczne sprawy nie wskazywały na potrzebę orzekania o innym rosz- czeniu. Problem istotny dla rozstrzygnięcia sprawy sprowadzał się do wykładni i zas- tosowania art. 45 § 1 KP. Wywody Sądu drugiej instancji w tym zakresie są zbyt daleko idące, gdyż ze swobody nawiązywania umów o pracę nie wynika swoboda ich rozwiązywania. Przepis art. 45 § 1 KP wprowadza powszechną ochronę rozwią- zania umowy o pracę na czas nie określony, sprowadzającą się do uznania, że wy- powiedzenie tej umowy musi być uzasadnione. Naruszenie przez pracownika na stanowisku kierowniczym przepisów (zasad) bezpieczeństwa i higieny pracy, zwłaszcza w sposób prowadzący do zagrożenia życia lub zdrowia pracowników jest wystarczającą przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę na czas nie określony (por. np. uchwała z dnia 11 stycznia 1980 r., I PZP 45/79, OSNCP 1980 z. 7-8, poz. 133). Sądy obu instancji zbędnie w tej sytuacji roz- ważały dalsze okoliczności sprawy dotyczące sposobu wykonywania obowiązków pracowniczych przez powoda w aspekcie kierowania podległymi pracownikami. Nie jest wprawdzie zasadny zarzut podniesiony w kasacji, że nie było to możliwe. Nie ma bowiem przeszkód, by pracodawca w postępowaniu przed sądem pracy powoływał się również na inne przyczyny rzeczywiście istniejące, a mające uzasadnić wy- powiedzenie umowy o pracę, niż wskazane pracownikowi (zakładowej organizacji związkowej - por. teza III uchwały pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., V PZP 6/77, OSNCP 1977 r. z. 8, poz. 127). W okolicznościach sprawy było to jednak niepotrzebne, gdyż wskazana powodowi przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę była wystarczająca do uznania, że było ono uzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 KP. - 5 - Wobec powyższego kasacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 393 12 KPC. ========================================