I PKN 31/98

Wyrok z dnia 8 kwietnia 1998 r. I PKN 31/98 Urzędnikowi państwowemu nie przysługuje wynagrodzenie za czas nie- wykonywania pracy ponad okres trzech miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, w szczególności gdy odmawia on wykonania polecenia służbo- wego stawienia się do pracy po upływie tego okresu w razie przedłużenia się czasu trwania postępowania dyscyplinarnego (art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 6 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz- twa Jerzego J. przeciwko Urzędowi Kontroli Skarbowej w C. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Ciechanowie wyrokiem z dnia 20 maja 1997 r. [...] oddalił powództwo Jerzego J. skierowane przeciwko Urzędowi Kontroli Skarbowej w C. o zasądzenie kwoty 1340 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem wynagrodzenia za pracę za miesiąc luty 1997 r. W toku procesu powód rozszerzył powództwo do- magając się wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy do dnia wydania wyroku. Sąd Rejonowy ustalił, że powód Jerzy J. był zatrudniony w pozwanym zakładzie pracy do dnia 6 lutego 1997 r. na stanowisku wicedyrektora. Po wszczęciu postępo- wania dyscyplinarnego przeciwko powodowi dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zawiesił go w pełnieniu obowiązków od 6 listopada 1996 r. do czasu zakończenia 2 postępowania dyscyplinarnego z jednoczesnym zwolnieniem z obowiązku świad- czenia pracy. Minister Finansów po rozpoznaniu odwołania powoda, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 6 lutego 1997 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej odwołał powoda ze stanowiska wicedyrektora, potwierdzając jednocześ- nie, iż pozostaje on nadal w Urzędzie na stanowisku inspektora kontroli skarbowej. W dniu 10 lutego 1997 r. dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w C. poinformował po- woda na piśmie, iż powinien w dniu 7 lutego 1997 r. stawić się do pracy celem jej świadczenia. W odpowiedzi na to pismo powód poinformował dyrektora pismem z 11 lutego 1997 r., iż do pracy stawi się dopiero po zakończeniu postępowania dys- cyplinarnego. Do dnia wydania wyroku postępowanie dyscyplinarne nie zakończyło się i powód nie wykonywał pracy. Stan faktyczny sprawy jest niesporny między stro- nami. Sąd Rejonowy uznał, że dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w C. miał prawo zawiesić powoda w pełnieniu obowiązków służbowych zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100, poz. 44 ze zm.) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Według art. 12 ust. 2 wymienionej ustawy o pracownikach urzędów państwowych maksymalny okres zawieszenia pracownika w pełnieniu obowiązków służbowych wynosi 3 miesiące z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Zdaniem Sądu Rejonowego błędny jest pogląd powoda, że skoro decyzję o zawieszeniu go w pełnieniu obowiązków wydano do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego, to okres zawieszenia może być dłuższy niż 3 miesiące. W związku z tym Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powoda o za- sądzenie wynagrodzenia za pracę za okres ponad 3 miesiące nie znajduje podstawy w art. 12 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych i art. 80 KP. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro- kiem z dnia 6 sierpnia 1997 r. [...] oddalił apelację. Z uzasadnienia tego wyroku wy- nika, że Sąd Wojewódzki nie podzielił interpretacji przepisów prawa materialnego (art. 12 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych i art. 80 KP) dokonanej przez powoda. Błędne określenie w pismach dyrektora i Ministra Finansów okresu zawieszenia powoda w pełnieniu czynności służbowych na czas trwania postępo- wania dyscyplinarnego, nie może być - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - zaakcepto- wane, gdyż naruszałoby to treść art. 12 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów pańs- twowych. Sąd Wojewódzki akceptując treść kwestionowanego w apelacji wyroku uznał, że apelacja jest bezzasadna. 3 Pełnomocnik powoda wniósł kasację od powyższego wyroku Sądu Woje- wódzkiego, w której zarzucił temu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 12 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz art. 110 KPA. Ponadto strona powodowa zarzuciła naruszenie przepisów postępo- wania, to jest art. 382 i art. 328 § 2 KPC, polegające na uznaniu stanu faktycznego, zawartego w wyroku NSA w sprawie ze skargi powoda - za tożsamy z abstrakcyjnym stanem faktycznym, przewidzianym w art. 12 ust. 2 wymienionej ustawy o pracowni- kach urzędów państwowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierw- szej instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem należnych powodowi kosztów procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie może być uwzględniona. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 80 KP pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wów- czas, gdy przepisy prawa tak stanowią. Takim szczególnym przepisem, w odniesie- niu do stosunku pracy wiążącego strony, jest art. 12 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, który gwarantuje urzędnikowi państwowemu mianowanemu zachowanie prawa do wynagrodzenia w razie zawieszenia go w pełnieniu obowiąz- ków służbowych. Przepis art. 12 ust. 2 tej ustawy stanowi, że zawieszenie w pełnie- niu obowiązków służbowych może trwać nie dłużej niż trzy miesiące, a tym samym limituje prawo do wynagrodzenia pracownika za ten czas. Powód odmówił podjęcia pracy na wezwanie dyrektora pozwanego zakładu pracy, po upływie tego okresu trwania zawieszenia w czynnościach służbowych, to jest po dacie 7 lutego 1997 r. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do obciążenia zakładu pracy skutkami pła- cowymi niewykonywania pracy przez powoda za dalszy okres, niezależnie od popeł- nionych uchybień przez pracodawcę w decyzji o zawieszeniu powoda w pełnieniu czynności służbowych, nie zawierającej określenia czasu trwania tego zawieszenia, wynikającego z ustawy. Z uwagi na to, że postępowanie dyscyplinarne przedłużyło się, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi powoda, wyrokiem z dnia 21 maja 1997 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji zawieszającą skarżą- 4 cego w pełnieniu obowiązków służbowych w części przekraczającej trzy miesiące. Jednakże brak jest szczególnego przepisu prawa, który uprawniałby powoda do wy- nagrodzenia za niewykonywanie pracy w czasie przekraczającym trzymiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych. Powód znając regulację usta- wową mógł zapobiec utracie wynagrodzenia za okres przekraczający 3 miesiące niewykonywania pracy, podejmując jej wykonywanie na zgodne z prawem wezwanie dyrektora pozwanego zakładu pracy. Problem wadliwości działania organu pierwszej instancji lub organu odwoławczego, które powinny z mocy art. 154 § 1 i 2 KPA uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję, mającą moc wiążącą (zgodnie z art. 110 KPA), nie ma jednak - zdaniem Sądu Najwyższego - istotnego wpływu na określenie zakresu ustawowo gwarantowanych świadczeń płacowych za czas niewykonywania pracy przez powoda wobec zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych ponad 3 miesiące. Uprawnienia płacowe z tego tytułu są ustawowo ograniczone do trzymie- sięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych. Zdaniem Sądu Najwyższego dyspozycje zawarte w poszczególnych ustępach art. 12 ustawy o pra- cownikach urzędów państwowych wymagają łącznej wykładni. Dlatego wywody za- warte w kasacji dotyczące wykładni art. 12 ust. 3 w związku z ust. 1 wymienionej ustawy z pominięciem ust. 2 tego artykułu nie mogą być uznane za prawidłowe, gdyż są one sprzeczne z literalną interpretacją całości instytucji prawnej fakultatywnego zawieszenia urzędnika państwowego mianowanego w pełnieniu obowiązków, za- wartej w omawianym artykule. Sąd Wojewódzki dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 12 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, uznając, że powodowi nie przysługuje wynagrodzenie za okres ponad trzymiesięcznego niewykonywania pracy na skutek odmowy wykonania polecenia służbowego, wydanego na piśmie przez przełożonego i niestawienia się do pracy. W tej sytuacji - zdaniem Sądu Najwyższe- go - w świetle regulacji zawartej w art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pracownikach urzę- dów państwowych, w razie przedłużania się czasu trwania postępowania dyscypli- narnego nie istnieje obowiązek pracodawcy do wypłaty wynagrodzenia urzędnikowi państwowemu za czas niewykonywania pracy ponad okres trzech miesięcy z powo- du zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w szczególności gdy odmawia on wykonania polecenia służbowego stawienia się do pracy po upływie tego okresu. Zgodnie z powyższym stanowiskiem poglądy Sądu Wojewódzkiego w kwestii wyk- ładni powołanego wyżej art. 12 ustawy powodują, że zarzut kasacji naruszenia prawa materialnego przez ten Sąd nie może być uznany za zasadny. Nie znajduje też 5 potwierdzenia drugi zarzut kasacji naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 382 i art. 328 § 2 KPC, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd drugiej instancji ustosunkował się zwięźle do oceny roszczeń powoda w związku z treścią wyroku NSA z dnia 21 maja 1997 r. w sposób nie nasuwający zastrzeżeń. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że ka- sacja nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega z mocy art. 393 12 KPC oddaleniu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================