I PKN 304/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika Marka K., który został "przekazany" przez swojego pracodawcę, Rafinerię „J.” S.A., do nowo utworzonej Spółki z o.o. „S.-R.” w trybie art. 231 Kodeksu pracy. Powód kwestionował to przejście, twierdząc, że nie był zatrudniony w przejmowanej części zakładu pracy i że zaproponowano mu inne, niekorzystne warunki pracy. Sądy niższych instancji uznały przejście za skuteczne, ignorując zarzuty powoda dotyczące braku zatrudnienia w przejmowanej części oraz jego ochronę stosunku pracy jako członka organizacji związkowej i rady nadzorczej. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uznał ją za uzasadnioną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pracownik musi być zatrudniony w wydzielonej jednostce organizacyjnej, aby przejście w trybie art. 231 KP było skuteczne. Ponieważ powód nie pracował w przejmowanych częściach zakładu (pralnia, jadalnia, dział obsługi gospodarczej), a jego stanowisko finansowe zostało zlikwidowane wcześniej, nie mógł być skutecznie przeniesiony do nowej spółki. Dodatkowo, Sąd Najwyższy podkreślił, że powód korzystał ze wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy, która została naruszona przez niekorzystne dla niego "przekazanie" i zmianę warunków pracy bez wypowiedzenia zmieniającego. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, nakazując dopuszczenie powoda do pracy na dotychczasowych warunkach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 231 KP w kontekście przejścia zakładu pracy, ochrona trwałości stosunku pracy pracowników szczególnie chronionych.
Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego i tworzenia spółek z wydzielonych części.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przejście pracownika do nowego pracodawcy utworzonego z wydzielonej części zakładu pracy następuje w trybie art. 231 KP, jeżeli pracownik nie był zatrudniony w przejmowanej części zakładu pracy i został "przekazany" w dacie późniejszej niż przejście tej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przejście pracownika do nowego pracodawcy utworzonego z wydzielonej części zakładu pracy nie następuje w trybie art. 231 KP, jeżeli pracownik ten nie był wcześniej zatrudniony w przejętej części zakładu pracy i został "przekazany" w dacie późniejszej niż dzień przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę.
Uzasadnienie
Dla skuteczności przejścia pracownika w trybie art. 231 KP kluczowe jest powiązanie pracownika z wydzieloną jednostką organizacyjną, w której był zatrudniony. Jeśli pracownik nie był zatrudniony w przejmowanej części, a został "przekazany" później, przejście nie jest skuteczne w tym trybie.
Czy pracownik szczególnie chroniony (członek organizacji związkowej, członek rady nadzorczej) może być "przekazany" do innego pracodawcy w trybie art. 231 KP z naruszeniem przepisów o ochronie trwałości stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, "przekazanie" takiego pracownika do innego pracodawcy w trybie art. 231 KP, które stanowi obejście przepisów o wzmożonej ochronie trwałości stosunku pracy, jest sprzeczne z prawem.
Uzasadnienie
Ochrona wynikająca z przepisów o związkach zawodowych i komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych ma charakter bezwzględny i zakazuje wypowiedzenia lub wypowiedzenia zmieniającego na niekorzyść pracownika. "Przekazanie" w trybie art. 231 KP nie może naruszać tej ochrony.
Czy pracownik przejęty przez nowego pracodawcę w trybie art. 231 KP ma obowiązek świadczyć pracę o podobnym charakterze, jeśli nie została mu wypowiedziana umowa o pracę?
Odpowiedź sądu
Możliwość świadczenia pracy o podobnym charakterze u nowego pracodawcy nie oznacza zobowiązania pracownika do świadczenia pracy innej niż określona w umowie o pracę bez dokonania wypowiedzenia zmieniającego lub uzyskania porozumienia stron. Istota przepisu art. 231 KP polega na podmiotowym przekształceniu stosunku pracy przy niezmienionych warunkach zatrudnienia.
Uzasadnienie
Art. 231 KP dotyczy podmiotowej sukcesji po stronie pracodawcy, a nie zmiany warunków zatrudnienia pracownika. Pracownik nie jest zobowiązany do pracy na innym stanowisku bez formalnego wypowiedzenia zmieniającego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek K. | osoba_fizyczna | powód |
| Rafineria „J.” S.A. w J. | spółka | pozwany |
| Spółka z o.o. „S.-R.” | spółka | nowy pracodawca (przejmujący) |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 231 § § 1
Kodeks pracy
Przejście pracownika do nowego pracodawcy utworzonego z wydzielonej części zakładu pracy nie następuje w trybie art. 231 KP, jeżeli pracownik ten nie był wcześniej zatrudniony w przejętej części zakładu pracy i został "przekazany" w dacie późniejszej niż dzień przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę.
Pomocnicze
u.z.z. art. 32 § ust. 2
Ustawa o związkach zawodowych
Pracownik będący członkiem zakładowej organizacji związkowej korzysta ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy.
u.k.i.p.p.p. art. 15
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Pracownik będący członkiem rady nadzorczej strony pozwanej korzysta z bezwzględnej ochrony trwałości stosunku pracy, polegającej na zakazie wypowiedzenia i wypowiedzenia zmieniającego na niekorzyść pracownika.
KPC art. 393 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie był zatrudniony w przejmowanej części zakładu pracy. • Przekazanie powoda nastąpiło w dacie późniejszej niż przejście części zakładu pracy na nowego pracodawcę. • Powodowi zaproponowano inne, niekorzystne warunki pracy. • Powód korzystał ze wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy (członek ZZ, członek RN).
Odrzucone argumenty
Argumenty sądów niższych instancji o skutecznym przejściu pracownika w trybie art. 231 KP. • Stwierdzenie, że dla art. 231 KP obojętny jest przedmiot działalności nowego pracodawcy. • Stwierdzenie, że pracownicy przejęci mają możliwość świadczenia pracy o podobnym charakterze.
Godne uwagi sformułowania
Przejście pracownika do nowego pracodawcy nie następuje w trybie art. 231 KP, jeżeli pracownik nie był zatrudniony w przejętej części zakładu pracy i został "przekazany" w dacie późniejszej niż przejście wydzielonej części zakładu pracy na nowego pracodawcę. • Ochrona wynikająca z art. 15 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji ma charakter bezwzględny. • Istota oddziaływania normatywnego art. 231 KP polega wyłącznie na podmiotowym przekształceniu stosunku pracy po stronie pracodawcy, co następuje przy niezmienionych warunkach zatrudnienia pracownika.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 KP w kontekście przejścia zakładu pracy, ochrona trwałości stosunku pracy pracowników szczególnie chronionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego i tworzenia spółek z wydzielonych części.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów Kodeksu pracy, zwłaszcza w kontekście restrukturyzacji i ochrony praw pracowniczych. Pokazuje też, że nawet w sprawach proceduralnych kryje się ludzki dramat.
“Czy "przekazanie" do nowej firmy zawsze jest zgodne z prawem? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady art. 231 KP.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 200 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.